IV SA/Gl 48/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi J.Ż., T.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B., Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. na podstawie art. 20 ust. 3 w związku z art. 17 ust. 2 i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 z późn. zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105 poz. 881 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej K.p.a., odmówił przyznania T.Ż. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie dokumentacji zawartej we wniosku ustalono, iż dochód trzyosobowej rodziny T. Ż. wyniósł w przeliczeniu na osobę [...] zł. Przy ustalaniu wysokości dochodu uwzględnione zostały dochody jej męża – J.Ż., które według zaświadczenia Urzędu Skarbowego stanowiły w [...] kwotę [...] zł. Ponadto od dnia [...] córka – J.Ż. ma przyznaną [...] w wysokości [...] zł. miesięcznie. Zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych, [...] należało potraktować jako dochód uzyskany. Natomiast [...] obciążające [...] J.Ż. – w kwocie [...] zł. miesięcznie - nie stanowiły utraty dochodu w świetle art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przy uwzględnieniu dochodu uzyskanego w [...] tj. [...], przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe, które zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wynosiło [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji T. i J. Ż. wyrazili niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem, przysługuje matce, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami : konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Córka strony, J.Ż., orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B., z dnia [...] została zaliczona do [...] na okres do dnia [...]. Wobec tego spełniona została jedna z przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże zgodnie z art. 17 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Na podstawie art. 3 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy przez dochód rodziny rozumie się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód oznacza przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast na podstawie art. 5 ust. 4a cytowanej ustawy, w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód. Zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane – między innymi – uzyskaniem [...]. Przepis powyższy enumeratywnie wylicza sytuacje, w których należy – w toku postępowania o przyznanie świadczeń rodzinnych – uwzględnić dochód uzyskany. Nawiązując do treści odwołania organ wskazał, że dochód rodziny dla celów niniejszego postępowania w sprawie przyznania prawa do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu osiągniętego przez rodzinę w [...], przy czym powiększa się go o dochód uzyskany w [...], jeżeli uzyskanie dochodu miało miejsce. Ponadto podniósł, że przepisy nie przewidują możliwości pomniejszenia dochodu rodziny o dokonane przez [...]. Podkreślił, że z zaświadczenia urzędu skarbowego wynika, iż T.Ż. i J.Ż. osiągnęli w [...] dochód (pomniejszony zgodnie z § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne o podatek należny oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne) w wysokości [...] zł. ([...] zł. – [...] zł. – [...] zł.). W związku z uzyskaniem przez J.Ż. prawa do [...] od dnia [...], do przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny, uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy tj. do kwoty [...] zł. ([...] zł.: 12 miesięcy) należało doliczyć miesięczną kwotę dochodu uzyskanego tj. kwotę [...] zł. Na podstawie powyższych ustaleń, zgodnie z art. 5 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 2 cyt. ustawy, należało uznać, że przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. ([...] : 3 osoby). Z uwagi na to, że przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekraczał kwotę kryterium dochodowego tj. [...] zł. o [...] zł., tj. o kwotę wyższą niż odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu (tj. [...] zł.), w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Z uwagi na to, że nie zostało spełnione kryterium dochodowe przyznania świadczenia rodzinnego, organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął odmawiając przyznania stronie prawa do tego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, T. i J. Ż. podnieśli, że dochód w kwocie brutto wynoszącej [...] zł., zgodnie z art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinien zostać pomniejszony o składki z tytułu ubezpieczenia PZU. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Natomiast na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając zgodnie z powyższą regulacją, skargę T. i J. Ż., stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania. Według cytowanego w zaskarżonej decyzji, przepisu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm.), dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jednakże zgodnie z art. 5 ust. 4a tej ustawy, w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka, powiększonego o uzyskany dochód. Przepis art. 3 pkt 24 lit. d stanowi, że uzyskanie dochodu – oznacza m. in. uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem [...]. Natomiast na podstawie § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881), zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji - w rozpoznawanej sprawie wystąpiła okoliczność uzyskania dochodu po roku, z którego dochody stanowiły podstawę do ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Wobec tego obliczając dochód rodziny, należało zsumować dochody członków rodziny uzyskane w [...], następnie podzielić przez 12 miesięcy i do miesięcznego dochodu dodać uzyskany dochód z pierwszego miesiąca, w którym przysługiwała J.Ż. [...] w pełnej wysokości, a następnie ustalić wysokość dochodu w przeliczeniu na osobę. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, prawidłowe były ustalenia organu, że w związku z przysługiwaniem od dnia [...], prawa do [...] na rzecz J.Ż., do przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (tj. do kwoty [...] zł.), należało doliczyć kwotę dochodu uzyskanego za pierwszy pełny miesiąc tj. kwotę [...] zł., odpowiadającą wysokości [...] pomniejszonej o zaliczkę na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie powyższych ustaleń, organ trafnie przyjął, że przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. ([...] : 3 osoby) i przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego tj. [...] zł. o kwotę [...] zł., tj. o kwotę wyższą niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. Wobec tego podzielić należało ocenę wyrażoną przez organy obydwu instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, uznać należało, że decyzja została wydana w wyniku prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i zastosowania trafnej wykładni przytoczonych wyżej przepisów prawa. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi, że dochód w kwocie brutto wynoszącej [...] zł., zgodnie z art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinien zostać pomniejszony o składki z tytułu ubezpieczenia PZU. Podkreślenia bowiem wymagało, że na podstawie art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód oznacza - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób – przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przepis art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sposób wyczerpujący wymienia zatem odliczenia od przychodu, a zatem nie podlega odliczeniu składka z tytułu ubezpieczenia w PZU. Podkreślić zatem należało, że wszystkie wymienione wyżej ustalenia kwot dochodu, w tym opisane czynności matematyczne, zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. Wobec powyższego, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w wyniku ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, po dokonaniu prawidłowej wykładni prawa. Mając na uwadze przytoczone na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uznać należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.