IV SA/Gl 48/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia NSA Adam Mikusiński Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje adwokatowi T. B. wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]) z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] orzeczono w sprawie nienależnie pobranych przez S.J. świadczeń rodzinnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R.J. - opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej S.J. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 134 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium ustaliło, że decyzja organu I instancji została odebrana przez córkę strony w dniu [...], w związku z czym przewidziany w art. 129 § 2 kpa termin do wniesienia odwołania upłynął [...], gdy tymczasem R.J. wniósł je dopiero w dniu [...]. Jednocześnie nie wystąpiły przesłanki do rozważania możliwości przywrócenia terminu wobec braku wniosku w tym zakresie. W skardze wskazany opiekun prawny strony zakwestionował rozstrzygnięcie Kolegium, usprawiedliwiając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania trudną sytuacją życiową. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Jednocześnie poinformował, że zawarte w skardze twierdzenia potraktowano jako wniosek o przywrócenie terminu, w związku z czym w dniu [...] wydano postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie może się ostać, bowiem zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż sprawa została rozpatrzona w I instancji administracyjnej na gruncie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( t.j. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992, ze zm.). W sprawach nieuregulowanych tą ustawą odsyła ona w art. 32 ust. 2 do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ( dalej kpa). Taką sprawą jest m.in. kwestia zdolności strony do czynności prawnych i skutków braku takiej zdolności. Art. 30 § 1 kpa stanowi, że zdolność do czynności prawnych stron ocenia się zasadniczo według przepisów prawa cywilnego. Według art. 12 Kodeksu cywilnego nie mają zdolności do czynności prawnych osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. W niniejszej sprawie z akt administracyjnych wynika, że S.J. w chwili wydawania decyzji I instancji była już całkowicie ubezwłasnowolniona i ustanowiony był dla niej opiekun w osobie R.J. W tej sytuacji zgodnie z art. 30 § 2 kpa mogła ona działać wyłącznie przez tego opiekuna, będącego ustawowym przedstawicielem ( art. 13 § 2 Kc). W przypadku działania przedstawiciela art. 40 kpa nakazuje doręczenie pism nie samej stronie, lecz temu przedstawicielowi. Doręczenie pisma stronie z pominięciem jej przedstawiciela jest bezskuteczne, jeżeli uchybienie to może pociągnąć za sobą negatywne dla niej skutki prawne. Tymczasem w tej sprawie decyzja została zaadresowana na S.J. i do niej, a nie do jej przedstawiciela skierowana została przesyłka pocztowa, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Pominięcie przez organ administracji publicznej przedstawiciela ustawowego strony jest równoznaczne z pominięciem strony ( por. : wyrok NSA z 19.XI.2001 r., sygn. akt I SA 450/01, zbiór LEX nr 82000). W takiej sytuacji wniesienie odwołania przez przedstawiciela ustawowego strony, któremu nie doręczono decyzji nie może być uznane za spóźnione. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 kpa. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 , ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. su.