IV SA/Gl 48/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-06-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ponieważ nie uzupełnił danych we wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu. Samo oświadczenie strony nie było wystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a dostępne dane z akt administracyjnych nie pozwalały na ocenę aktualnego stanu majątkowego skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując swoje składniki majątkowe. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku, jednak skarżący nie wykonał wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącemu w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego – pomocy pieniężnej na usuwanie skutków powodzi w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Wyrokiem z dnia 15 marca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego – pomocy pieniężnej na usuwanie skutków powodzi.
Skarżący w dniu [...]r. złożył wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku powołał się na dokonane przez pracowników MOPS w M. oględziny budynku, fotografowanie nieruchomości oraz podpisanie przez pracownika socjalnego druków. Jako składniki majątku wymienił dom o powierzchni [...]m2, działkę o powierzchni [...] m2 i mieszkanie o powierzchni [...]m2.
W piśmie z dnia [...]r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni - poprzez:
- podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz lub podatek od nieruchomości, opłaty za tzw. media, to jest energia elektryczna, woda, gaz, wywóz śmieci, telefony itp., a także wydatki na zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków oraz inne). Wydatki ponoszone z tytułu czynszu i opłat za tzw. media należy nadto udokumentować stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp. Należy także podać, czy skarżącego obciążają w tym zakresie zaległości płatnicze, a jeżeli tak – potwierdzić ten fakt nadsyłając np. stosowne zaświadczenia, wezwania do zapłaty bądź inne dokumenty.;
-sprecyzowanie, czy wskazane we wniosku: dom o powierzchni [...] m2 oraz mieszkanie o powierzchni [...]m2 to dwie odrębne nieruchomości, czy też chodzi tu o jedną nieruchomość, a mianowicie dom o powierzchni [...]m2, którego część mieszkalna zajmuje [...]m2;
- jednoznaczne wyjaśnienie, czy skarżący uzyskuje aktualnie dochód z tytułu emerytury. Skarżącego pouczono, że w przypadku odpowiedzi twierdzącej należy nadesłać przekaz pocztowy (tzw. odcinek) dokumentujący pobranie tego świadczenia za ostatni miesiąc lub decyzję organu rentowego potwierdzającą aktualną wysokość tego świadczenia. Jeżeli natomiast skarżący obecnie emerytury nie pobiera, fakt ten należy udokumentować stosownym zaświadczeniem organu rentowego.
Przesyłka zawierająca wezwanie została dwukrotnie awizowana i uznana za skutecznie doręczoną z dniem [...]r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazany przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach.
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W związku z tym, na podstawie cytowanego wyżej przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., na skarżącym spoczywał ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Tymczasem J.K. nie wykazał okoliczności przemawiających za przyznaniem mu prawa pomocy. Skarżący złożył jedynie wniosek i na skutek wezwania nie doszło do uzupełnienia danych w nim zawartych. Sama treść wniosku nie pozwala na zajęcie stanowiska w kwestii przyznania prawa pomocy. Z akt administracyjnych wynika jedynie, że skarżący jest osobą samotną oraz że uzyskiwał w [...] i [...]r. świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł.
W oparciu o powyższe dane nie jest możliwa ocena aktualnego stanu majątkowego skarżącego w ramach rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy zatem uznać, że nie została w rozpoznawanej sprawie spełniona przesłanka dotycząca wykazania przez niego, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło