IV SA/Gl 481/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007r. sprawy ze skargi U. C. na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Wydziału Świadczeń Rodzinnych, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 20 ust. 3 w związku z art. 3 pkt 17, art. 12, art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105, poz. 881 ) odmówił U. C. przedłużenia prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, iż w świetle § 22 ww. rozporządzenia, aby otrzymać dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 maja 2005 r. do 31 sierpnia 2005 r. w wysokości [...]zł miesięcznie należało złożyć oświadczenie do dnia 31 sierpnia 2005 r., iż sytuacja strony nie uległa zmianie. Z kolei wymagane oświadczenie, złożone zostało przez stronę dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r. Dlatego też z uwagi na termin złożenia przedmiotowego oświadczenia oraz z uwagi na brak zmiany sytuacji rodzinnej strony, organ odmówił jej przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego na okres od 1 maja 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. W odwołaniu od decyzji organu I instancji U. C. wyraziła swe niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Podała, iż wymagane oświadczenie wypisywała po dniu 20 czerwca 2005 r., wniosła też o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podano, iż w aktach sprawy brak jest stosownego oświadczenia złożonego w oparciu o § 22 rozporządzenia. W dalszej kolejności wskazano, iż w aktach znajduje się co prawda oświadczenie U. C. z dnia [...] kwietnia 2005 r., w którym opisuje swą trudną sytuację rodzinną, jednak nie może ono zostać uwzględnione jako złożone w związku z § 22 rozporządzenia. Dotyczyło bowiem wniosku strony o zmianę decyzji określającej okres na jaki przyznano dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W wyniku przedmiotowego oświadczenia organ I instancji wydał decyzję z dnia [...]r. mocą, której skrócono okres na jaki przyznano przedmiotowy dodatek z okresu od 1 stycznia 2005 r. do 31 sierpnia 2005 r. do okresu od 1 stycznia 2005 r. do dnia 2005 r. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że możliwość przedłużenia okresu pobierania przedmiotowego dodatku do dnia 31 sierpnia 2005 r. pojawiła się dopiero w związku z nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych, która weszła w życie 1 czerwca 2005 r., natomiast wymogi formalne dotyczące wymaganego oświadczenia ustalone zostały w rozporządzeniu, które weszło w życie 30 czerwca 2005 r., zatem oświadczenie złożone w dniu [...] kwietnia 2005 r. – w ocenie organu – nie może zostać uznane za złożone zgodnie z wymogami ustalonymi w przepisach, które weszły w życie w okresie późniejszym. Organ wskazał również, iż strona na okoliczność podnoszonej kwestii złożenia oświadczenia po dniu 20 czerwca 2005 r. nie przedstawiła żadnych dowodów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. Powtórnie wskazała, iż wymagane oświadczenie "wypisywała po 20 czerwca 2005 r.", jednak dokładnej daty nie pamięta. Na koniec wyraziła ogólne niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia organu II instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Otóż z ustaleń organów administracyjnych obu instancji wynika, że skarżąca może spełniać określone w art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanki, od których uzależnione było nabycie prawa do przedmiotowego dodatku do 31 sierpnia 2005 r. Negatywna decyzja wynikła jedynie z przekroczenia terminu do złożenia oświadczenia, wyznaczonego w § 22 rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. Należy w tej sytuacji stwierdzić, że wskazany przepis rozporządzenia nie może stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy. Przepis ten wykroczył bowiem poza delegację ustawową z art. 23 ust. 5 wymienionej ustawy, w oparciu o którą to rozporządzenie zostało wydane. W żadnym razie delegacja ta nie uprawniała Ministra do uzależnienia możliwości nabycia prawa do omawianego dodatku, na warunkach przewidzianych w art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, od złożenia przez stronę w określonym terminie oświadczenia, że sytuacja w jej rodzinie nie uległa zmianie. § 22 rozporządzenia wprowadził więc nie wynikające z ustawy dodatkowe ograniczenie w zakresie uprawnienia nabywanego z mocy prawa – art. 60 ust. 2 cyt. ustawy. W dodatku przepis ten został umieszczony wśród przepisów przejściowych i dostosowujących, a zatem tam też musiałaby się znaleźć delegacja do wydania aktu wykonawczego precyzującego warunki nabycia omawianego prawa. W rezultacie należy uznać, że ów § 22 rozporządzenia został wydany z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Ponieważ zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sędziowie podlegają tylko konstytucji oraz ustawom, dlatego Sąd może odmówić zastosowania niekonstytucyjnego przepisu podustawowego. Oznacza to w niniejszej sprawie, że winna być ona ponownie rozpatrzona z pominięciem przewidzianego w § 22 rozporządzenia warunku złożenia oświadczenia w terminie do 31.VIII.2005 r. Wypadnie przy tym zauważyć, że przepis ten został już uchylony rozporządzeniem zmieniającym z dnia 27 marca 2006 r. ( Dz. U. Nr 58, poz. 401 ). Zachodzi więc konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przesłanek z art. 60 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co uzasadnia uchylenie decyzji obu instancji, zwłaszcza że sytuacja, którą należy podciągnąć pod pojęcie naruszenia prawa materialnego, w równym stopniu odnosi się do tych dwóch decyzji. Z powyższych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.