IV SA/Gl 481/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-11-02

Skład orzekający: Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności w kwocie 70.000 zł, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli dochód jest niski, a stan zdrowia pogarsza się?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że skarżąca dysponuje wystarczającymi oszczędnościami, aby pokryć koszty sądowe, w szczególności wpis sądowy w kwocie 200 zł. Posiadanie oszczędności w kwocie 70.000 zł, mimo niskiego dochodu i pogarszającego się stanu zdrowia, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, które wymaga wykazania niemożności poniesienia kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała na niskie dochody (renta rodzinna, dodatek pielęgnacyjny) i wysokie koszty utrzymania związane ze stanem zdrowia. Jednocześnie oświadczyła, że posiada oszczędności w kwocie 70.000 zł, które zamierza przeznaczyć na bieżące utrzymanie. Starszy referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że oszczędności pozwalają na pokrycie wpisu sądowego. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję[...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych w kwestii sprzeciwu na postanowienie z dnia 22 września 2015 r. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 19 czerwca 2015 r. A. S. zwróciła się do tut. Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści urzędowego formularza "PPF" wskazała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie ma nieruchomości, ani przedmiotów wartościowych. Zarazem oświadczyła, że posiada oszczędności w postaci ½ udziału w lokatach pieniężnych na kwotę 70.000 zł. Dodała, iż źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w wysokości 1.561,28 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Ponadto udokumentowała miesięczne koszty związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego w postaci: czynszu – 440 zł, opłat za energię elektryczną – 86,90 zł, gazu – 79,51 zł, opłat za telewizję kablową – 60,50 zł, telefon – 50 zł oraz ubezpieczenie – 53,50 zł. Skarżąca podkreśliła także, że w związku z jej stanem zdrowia, w szczególności z cukrzycą i niepełnosprawnością, miesięcznie na leki wydaje 150 zł. Postanowieniem z dnia 22 września 2015 r. Starszy referendarz sądowy oddalił wyżej wymieniony wniosek. W uzasadnieniu stwierdził, że pomimo stosukowo niskiego dochodu skarżącej posiada ona wraz z córką oszczędności w niebagatelnej kwocie 70.000 zł, z których może wygospodarować kwotę należnego wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 200 zł i nie spowoduje to uszczerbku w jej utrzymaniu. Pismem z dnia 19 października 2015 r. A. S. wniosła sprzeciw na postanowienie z dnia 22 września 2015 r. twierdząc, że oszczędności, które posiada zamierza przeznaczyć na bieżące utrzymanie w związku z jej pogarszającym się stanem zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Według art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ponadto zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych należy zauważyć, że przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 452/14, Legalis Numer 990599). Poza tym strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GZ 177/14, Legalis Numer 990713). W przedmiotowej sprawie skarżąca oświadczyła, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu o powierzchni 40,85 m2, nie posiada żadnych papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w wysokości 1.561,28 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Jednocześnie skarżąca przyznała, iż posiada oszczędności w postaci ½ udziału w lokatach pieniężnych o łącznej wysokości 70.000 zł., które zamierza przeznaczyć na bieżące utrzymanie w związku z jej pogarszającym się stanem zdrowia. W ocenie Sądu, z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że skarżąca dysponuje wystarczającymi oszczędnościami aby pokryć koszty sądowe, w szczególności uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. Tym samym zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że wystąpiły przesłanki uzasadniające uwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło