IV SA/Gl 481/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-11-02
Skład orzekający: Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności w kwocie 70.000 zł, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli dochód jest niski, a stan zdrowia pogarsza się?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że skarżąca dysponuje wystarczającymi oszczędnościami, aby pokryć koszty sądowe, w szczególności wpis sądowy w kwocie 200 zł. Posiadanie oszczędności w kwocie 70.000 zł, mimo niskiego dochodu i pogarszającego się stanu zdrowia, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, które wymaga wykazania niemożności poniesienia kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała na niskie dochody (renta rodzinna, dodatek pielęgnacyjny) i wysokie koszty utrzymania związane ze stanem zdrowia. Jednocześnie oświadczyła, że posiada oszczędności w kwocie 70.000 zł, które zamierza przeznaczyć na bieżące utrzymanie. Starszy referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że oszczędności pozwalają na pokrycie wpisu sądowego. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję[...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych w kwestii sprzeciwu na postanowienie z dnia 22 września 2015 r. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 19 czerwca 2015 r. A. S. zwróciła się do tut. Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści urzędowego formularza "PPF" wskazała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie ma nieruchomości, ani przedmiotów wartościowych. Zarazem oświadczyła, że posiada oszczędności w postaci ½ udziału w lokatach pieniężnych na kwotę 70.000 zł. Dodała, iż źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w wysokości 1.561,28 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Ponadto udokumentowała miesięczne koszty związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego w postaci: czynszu – 440 zł, opłat za energię elektryczną – 86,90 zł, gazu – 79,51 zł, opłat za telewizję kablową – 60,50 zł, telefon – 50 zł oraz ubezpieczenie – 53,50 zł. Skarżąca podkreśliła także, że w związku z jej stanem zdrowia, w szczególności z cukrzycą i niepełnosprawnością, miesięcznie na leki wydaje 150 zł.
Postanowieniem z dnia 22 września 2015 r. Starszy referendarz sądowy oddalił wyżej wymieniony wniosek. W uzasadnieniu stwierdził, że pomimo stosukowo niskiego dochodu skarżącej posiada ona wraz z córką oszczędności w niebagatelnej kwocie 70.000 zł, z których może wygospodarować kwotę należnego wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 200 zł i nie spowoduje to uszczerbku w jej utrzymaniu.
Pismem z dnia 19 października 2015 r. A. S. wniosła sprzeciw na postanowienie z dnia 22 września 2015 r. twierdząc, że oszczędności, które posiada zamierza przeznaczyć na bieżące utrzymanie w związku z jej pogarszającym się stanem zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wobec tego podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Według art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Ponadto zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych należy zauważyć, że przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 452/14, Legalis Numer 990599). Poza tym strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GZ 177/14, Legalis Numer 990713).
W przedmiotowej sprawie skarżąca oświadczyła, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu o powierzchni 40,85 m2, nie posiada żadnych papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w wysokości 1.561,28 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Jednocześnie skarżąca przyznała, iż posiada oszczędności w postaci ½ udziału w lokatach pieniężnych o łącznej wysokości 70.000 zł., które zamierza przeznaczyć na bieżące utrzymanie w związku z jej pogarszającym się stanem zdrowia. W ocenie Sądu, z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że skarżąca dysponuje wystarczającymi oszczędnościami aby pokryć koszty sądowe, w szczególności uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. Tym samym zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że wystąpiły przesłanki uzasadniające uwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło