IV SA/Gl 484/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta R., na podstawie art. 8 ust. 1, art. 11, art. 39, art. 106 ust. 1 i 4, art. 109 ustawy z dnia 12 maca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił przyznania A. Z. pomocy w formie udzielenia schronienia w Ośrodku A prowadzonego przez Fundację A w U. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że pismem z dnia [...] r. A.Z. wniósł o skierowanie go do Domu dla Ludzi Bezdomnych przy Parafii A w U. W związku z tym poinformowano stronę, iż nie jest możliwe skierowanie jej do tej placówki, gdyż gmina R. realizuje program wychodzenia z bezdomności, którego etapem jest zamieszkanie w Domu dla Bezdomnych "B". W dniu [...] r. podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego strona, przebywająca w Domu dla Bezdomnych "B", podtrzymała prośbę o wydanie przedmiotowego skierowania, deklarując, że sama będzie ponosiła koszty związane z pobytem w placówce dla bezdomnych w U. z posiadanego zasiłku stałego w wysokości [...] zł. Ustalono, że pobyt w ww. placówce wynosi [...] zł. za dobę, co oznacza, że strona nie jest w stanie z posiadanych środków finansowych pokryć kosztu pobytu. Wskazano także, że stosownie do § 5 ww. porozumienia z dnia [...] r. zawartego z Stowarzyszeniem "A", które udziela wsparcia i schronienia osobom bezdomnym z terenu gminy R., mieszkańcy Domu "B" w R. pokrywają koszty pobytu w wysokości 70% własnych środków finansowych. W domu tym zapewnia się mieszkańcom m.in. całodobowe wyżywienie, nocleg, odzież, środki czystości. Zaznaczono, iż stronie po opłaceniu kosztów pobytu pozostaje do dyspozycji kwota [...] zł. na inne wydatki. Odnosząc się do twierdzenia strony, iż pobyt w klimacie górskim służy jej zdrowiu stwierdzono, że nie złożyła ona stosownej dokumentacji medycznej uzasadniającej konieczność zmiany miejsca zamieszkania, natomiast uznano, że strona może ubiegać się o skierowanie na turnus rehabilitacyjny. Organ pierwszej instancji wskazał, że Pan Z. ma zaspokojoną potrzebę m.in. noclegu, żywności, odzieży w Domu Dla Ludzi Bezdomnych "B" w R., gdzie przebywa, a zatem nie było podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Ponadto organ uznał, że strona nie wykorzystuje własnych możliwości tj. nie ubiega się o skierowanie na turnus rehabilitacyjny i nie składa wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów gminy. A.Z. wniósł odwołanie od wyżej opisanej decyzji, w którym wyraził niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Jego zdaniem Dyrektor OPS w R. dopuścił się naruszenia prawa w kwestii decydowania o miejscu pobytu i prawa do osiedlania się. Podkreślił, iż nie zamierza wiązać swojej przyszłości z R., dlatego nie stara się o mieszkanie socjalne w tym mieście. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja dotycząca jego choroby i z własnego doświadczenia wie, że klimat [...] bardzo mu służy. Podniósł, iż koszt pobytu w placówce w U. zostałyby w pełni pokryty z zasiłku stałego, który otrzymuje i którym może swobodnie dysponować. Natomiast dzienny koszt pobytu w Ośrodku "B" wynosi [...] zł, zaś miesięcznie [...] zł. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy udzielanie schronienia, zapewnienie posiłku oraz niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym. Potrzeba zapewnienia schronienia jest potrzebą niezbędną a jej zapewnienie następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych (art. 48 ust. 1 i 2 ustawy). Zdaniem Kolegium decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ I instancji odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy, decyzją z dnia [...] r. przyznał A.Z. schronienie w Domu dla Bezdomnych "B" w R. na okres od [...]r. do [...]r. Tym samym organ nie miał obowiązku przyznania pomocy w formie udzielenie schronienia w Ośrodku dla Bezdomnych prowadzonym przez Fundację A w U., skoro istniała możliwość zapewnienia stronie schronienia w R. Zdaniem Kolegium w sprawie nie mogły mieć znaczenia argumenty, iż pobyt w U. jest dla strony korzystniejszy. Kolegium podkreśliło, iż wprawdzie strona ma prawo decydować, gdzie chce zamieszkać, jednakże organ nie ma obowiązku przyznać schronienia w miejscu wybranym przez nią, ma bezsprzecznie natomiast zaspokoić potrzebę noclegu, co w przedmiotowej sprawie zostało dokonane. A.Z. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W jego ocenie Kolegium dokonało niewłaściwej interpretacji przepisów prawa. Podkreślił, iż w państwie demokratycznym i prawnym prawo ma służyć obywatelom. Konstytucja gwarantuje prawo do ochrony zdrowia oraz leczenia w przypadku choroby. Na potwierdzenie konieczności leczenia klimatycznego skarżący przedłożył kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r. ze wskazaniem leczenia w terenie górskim. Jego zdaniem Ośrodek Pomocy Społecznej w R. może alternatywnie wydać mu skierowanie do Ośrodka w U., tym bardziej, że nie przebywa już w Ośrodku dla Bezdomnych "B" w R. Zamieszkanie w U. jest elementem terapii klimatycznej, on zaś ma prawo decydować o swoim miejscu zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, współżycia społecznego, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kierując się wyżej przedstawionymi kryteriami kontroli Sąd stwierdził, iż skarga nie jest zasadna, ponieważ decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa. Podstawę materialno-prawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.). W przedmiotowej sprawie skarżący wnosił bowiem o udzielenie pomocy w formie schronienia w Domu dla Ludzi Bezdomnych przy Parafii A w U. Prawo do schronienia ujęte jest jako jedna z form świadczeń niepieniężnych z zakresu pomocy społecznej (art. 36 ust. 2 pkt tej ustawy) i należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym (art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 48 ustawy o pomocy społecznej prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, przysługuje osobie lub rodzinie, jeżeli jest tego pozbawiona. Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych (ust. 2). W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżącemu przysługuje prawdo do świadczeń z pomocy społecznej ze względu na bezdomność oraz niepełnosprawność. Bezsporne jest również to, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. zapewnił skarżącemu schronienie w Ośrodku dla Bezdomnych "B" w R. W tej sytuacji słusznie Kolegium uznało, że nie było podstaw do przyznania skarżącemu schronienia w innej placówce, skoro ma on zaspokojoną potrzebę bytową w postaci schronienia. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej statuując prawo obywatela do ochrony zdrowia i pomocy w zabezpieczeniu egzystencji wskazuje równocześnie, że zakres i formy tego zabezpieczenia określa ustawa. Warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Natomiast zakres zabezpieczenia społecznego i formy, w jakich realizuje je pomoc społeczna państwa, określa ustawa o pomocy społecznej. W świetle przepisów tej ustawy zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ustawy o pomocy społecznej). Niezbędną potrzebę bytową jest schronienie, której osoba wnioskująca, znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej, jest pozbawiona. Należy jednocześnie wskazać, że ustawa o pomocy społecznej zakłada udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby trudności materialnych i życiowych, a nie obowiązek zaspokajania w pełni oczekiwanych przez te osoby potrzeb. Zasadnie więc Kolegium wskazało, że organ nie ma obowiązku przyznać schronienia w miejscu wybranym przez stronę, ma natomiast bezsprzecznie zaspokoić potrzebę noclegu, ta zaś potrzeba w przypadku strony została zaspokojona. Przyjdzie jednocześnie zauważyć, iż strona została pouczona, o przysługującym jej prawie ubiegania się w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie o skierowanie na turnus rehabilitacyjny. Ponadto wskazać należy, że ustawodawca w ustawie o pomocy społecznej wprowadził zasadę, iż właściwą do udzielenia pomocy jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku, gdy jest nią osoba bezdomna, gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 1 i 2 ustawy). Oznacza to, że gmina pełni rolę decydenta w zakresie udzielania świadczeń z pomocy społecznej jak również pokrywa koszty takiej pomocy. Realizacja tych zadań odbywa się natomiast przy pomocy jednostek organizacyjnych gminy, bądź innych podmiotów niepublicznych, którym gmina zleci wykonywanie tych zadań (art. 25 ustawy). Organ pomocy społecznej powołał się na stosowne porozumienie zawarte ze stowarzyszeniem "A", które udziela wsparcia i schronienia osobom bezdomnym z terenu gminy R. i prowadzi dom noclegowy "B", z którym OPS w R. realizuje gminny program wychodzenia z bezdomności. Wobec powyższego uznając skargę za niezasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.