IV SA/Gl 486/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. odmówił stwierdzenia u skarżącej J. M. choroby zawodowej: pylicy płuc - pylicy górników kopalń węgla wym. w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Decyzję wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez J. M., [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, że postępowanie wyjaśniające wykazało, iż wyżej wymieniona pracowała w warunkach narażających na powstanie przedmiotowej choroby zawodowej w latach 1966 – 1979 w A w K. na stanowisku pracownika fizycznego. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. i lekarze specjaliści na podstawie przepisów rozporządzenia R.M. z dnia 30.06.2009 r. dotyczącego chorób zawodowych orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla wymienionej w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych. Orzecznicy stwierdzili, że badanie radiologiczne klatki piersiowej z dnia 5 lutego 2016 r. oraz badanie TK klatki piersiowej z dnia 20 lipca 2016 r. nie ujawniło zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania pylicy płuc, w związku z czym, brak jest podstaw do rozpoznania u wyżej wymienionej pylicy górników kopalń. Następnie skarżąca była badana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści, w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] również nie znaleźli podstaw do rozpoznania u niej pylicy płuc – pylicy górników kopalń węgla wymienionej w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych. Wyjaśnili, że po zapoznaniu się z dostarczoną dokumentacją oraz zdjęciem rtg płuc (na płycie CD) oraz badaniami wyżej wymienionej, nie stwierdzili podstaw do rozpoznania pylicy płuc górników kopalń węgla. Dodali, że podstawą rozpoznania pylicy górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach (zacienień okrągłych, regularnych) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Ponadto w orzeczeniu podkreślono, że zdjęcie RTG klatki piersiowej z dnia 5 lutego 2016 r. (z zewnątrz) ocenione zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy nie wykazuje obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc u J. M. Specjaliści dodali, że w wykonanym aktualnie badaniu spirometrycznym nie stwierdzili zaburzeń wentylacji, a badanie gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie wykazało cech niewydolności oddechowej. Organ podkreślił, że orzeczenia lekarskie kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Dodał, że skarżąca, poinformowana w trybie art. 10 Kpa o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, przed wydaniem decyzji nie udzieliła odpowiedzi. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym (rtg) klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w miąższu płuc, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających środowiska kopalnianego na miąższ płucny. Rozpoznanie tego rodzaju pylicy wymaga wykazania obecności na zdjęciu rtg określonego typu zmian, tj. zwykle małych zacienień okrągłych i regularnych (typu p, q, r - zależnie od ich wielkości) oraz odpowiedniej kategorii tych zmian, czyli ich gęstości (kategorie 1, 2, 3), ocenianych przez porównanie ze standardami radiologicznymi klasyfikacji radiologicznej pylic, która została opracowana przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w G. Dodał, że wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy "Klasyfikacja" ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł i jej celem jest wyłącznie ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów pylicy płuc takich jak zacienienia, zagęszczenia drobnoguzkowe itp. Podkreślił, że Międzynarodowa klasyfikacja radiologiczna pylic jest narzędziem używanym na całym świecie w celu poprawy nadzoru nad stanem zdrowia pracowników, prowadzenia badań epidemiologicznych i porównywania danych statystycznych. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. M. podniosła, że nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim. Wskazała, że wykonywana przez nią praca była ciężka, zapylenie ogromne, hałas przekraczał 120 – 130 dB. Dodała, że leczy się z powodu czerniaka i miała zmiany nowotworowe w obrębie ślinianki i powieki oka. W piśmie z dnia 22 czerwca 2017 r. skarżąca powtórzyła twierdzenia zawarte w skardze i dodała, że stwierdzono u niej ubytek słuchu, miała usunięty guz na śliniance, następnie na ramieniu, łopatce, ręce, nodze i powiece lewego oka. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżąca wnosiła i wywodziła jak w skardze. Dodała, że leczy się w klinice onkologicznej w Warszawie z powodu czerniaka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie, stwierdzić należało, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Ocena zgodności z prawem wymienionej decyzji została przeprowadzona przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), zwanego dalej również rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych. Ponadto podkreślenia wymagało, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz stwierdzenie – przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem - że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w cytowanym wyżej art. 235¹ K.p. Nie została bowiem rozpoznana u skarżącej pylica płuc - pylica górników kopalń węgla wymieniona w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W tym zakresie organ odwoławczy podkreślił, że lekarze specjaliści Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., wydając orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej wymienionej choroby, stwierdzili, że badanie radiologiczne klatki piersiowej z dnia 5 lutego 2016 r. oraz badanie TK klatki piersiowej z dnia 20 lipca 2016 r. nie ujawniło zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, upoważniających do rozpoznania pylicy płuc. Następnie – potwierdzając ustalenia w powyższej kwestii - organ odwoławczy podniósł, że również według orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (zwanego dalej również IMP) z dnia 23 stycznia 2017 r. brak było podstaw do rozpoznania u skarżącej pylicy płuc. Zgodnie z wnioskami zawartymi w tym orzeczeniu, przedłożona dokumentacja, zdjęcie rtg płuc oraz badania wyżej wymienionej, nie wykazały zmian uzasadniających rozpoznanie pylicy górników kopalń węgla. Wnioski cytowanych orzeczeń lekarskich organ przyjął jako podstawę ustaleń w sprawie, trafnie oceniając je jako uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę rozstrzygnięcia. Z treści wniosków tych orzeczeń lekarskich wynika poza tym, że są ze sobą zgodne. Podkreślenia przy tym wymaga, że – jak wskazał organ odwoławczy, cytując w tym zakresie orzeczenie IMP - podstawą rozpoznania klinicznego pylicy górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach (zacienień okrągłych, regularnych) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. W tej kwestii należy zatem podnieść, że lekarze-specjaliści Instytutu Medycyny Pracy w orzeczeniu podkreślili, że zdjęcie RTG klatki piersiowej ocenione zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy nie wykazuje obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc u J. M. Skoro zatem nie stwierdzono zmian ogniskowych w płucach, odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, to nie może ulegać kwestii, że organ trafnie uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc – dla której rozpoznania, niezbędnym warunkiem jest – jak wynika z obydwu orzeczeń – występowanie zmian ogniskowych, które mają cechy wskazane wyżej. W konsekwencji kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznać należało, że organ odwoławczy – podobnie jak i organ pierwszej instancji - prawidłowo uznał, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Na podstawie prawidłowej oceny cytowanych orzeczeń lekarskich, organ – zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał rozstrzygnięcie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania wbrew wnioskom zawartym w orzeczeniach lekarskich, które w sposób jednoznaczny wykluczyły rozpoznanie choroby wymienionej w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych. Podkreślenia przy tym wymagało, że według oświadczenia złożonego przez skarżącą po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie (k. 5 akt administracyjnych) - nigdy nie była ona badana w poradni pulmonologicznej. Wynika z tego, że z całego okresu prawie czterdziestu lat od ustania narażenia zawodowego, skarżąca nie dysponuje dokumentem medycznym, który stwierdzałby jakiekolwiek nieprawidłowości funkcjonowania płuc. Okoliczność powyższa jest dodatkowym potwierdzeniem, że organ dokonał prawidłowej oceny orzeczeń lekarskich wydanych w tej sprawie. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej podnieść należało, że przedmiotem niniejszego postępowania nie mogły być schorzenia wymienione w skardze i w piśmie z dnia 22 czerwca 2017 r. tj. czerniak, uszkodzenie słuchu, zmiany nowotworowe w obrębie ślinianki, powieki oka, ramienia, łopatki, ręki i nogi, gdyż postępowanie dotyczyło ustalenia, czy wystąpiły przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej w postaci pylic płuc górników kopalń węgla. W podsumowaniu stwierdzić więc należało, że na podstawie prawidłowej oceny orzeczeń lekarskich obydwu jednostek medycznych, organ odwoławczy – podobnie jak i organ pierwszej instancji - zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał rozstrzygnięcie. W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd - na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – stwierdził zatem, że przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania ani też nie doszło do naruszenia prawa materialnego, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W konsekwencji – na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił.