IV SA/Gl 487/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi H.G. na decyzję Prokuratora Okręgowego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję. W piśmie z dnia [...] H.G. wniósł o udostępnienie informacji publicznej przez Prokuratora Rejonowego w J. poprzez przesłanie kserokopii postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. z dnia [...] o umorzeniu śledztwa o sygn. akt [...] oraz kserokopii protokołu przesłuchania w tej sprawie świadka R.M. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198). Prokurator Prokuratury Rejonowej w J. (zwany dalej również organem) uwzględnił wniosek skarżącego w części dotyczącej udostępnienia kserokopii postanowienia z dnia [...] o umorzeniu śledztwa sygn. akt [...]. Natomiast w pozostałym zakresie – decyzją z dnia [...] nr [...] - odmówił udostępnienia informacji publicznej wskazując, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Podniósł, że R.M., przesłuchany w charakterze świadka w toku śledztwa o sygn. akt [...], pełni funkcję komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. Natomiast tajemnica zawodowa komorników należy do tajemnic chronionych ustawowo i w tym zakresie art. 20 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376 ze zm.) stanowi, że przez tajemnicę zawodową należy rozumieć wszystkie okoliczności sprawy, o których komornik powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności egzekucyjne i inne wskazane w ustawie. Organ podkreślił, że z tego powodu, przed przesłuchaniem – postanowieniem z dnia [...] - komornik R.M. został zwolniony przez Prokuratora z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej dla potrzeb prowadzonego postępowania karnego o sygn. akt [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że złożył do Prokuratury Rejonowej w R., zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 231 § 2 kodeksu karnego przez R.M. – Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. Następnie Prokuratura Rejonowa w J. poinformowała go, jako osobę zawiadamiającą o popełnieniu przestępstwa, że postępowanie w tej sprawie, sygn. akt [...], zostało umorzone w dniu [...]. Skarżący podniósł, że przed Sądem Rejonowym w R. toczy się przeciwko niemu postępowanie karne, w którym dowód stanowią akta postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez komornika R.M. Podkreślił, że akta tych postępowań egzekucyjnych, a także innych postępowań, zostały wymienione w postanowieniu o umorzeniu postępowania przez Prokuratora. Podniósł, że jako strona postępowania ma do tych akt nieograniczony dostęp i znajomość treści tych akt była podstawą złożenia przez niego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez R.M. Ponadto dodał, że R.M. składał czterokrotnie zeznania jako świadek, na okoliczności związane z tymi postępowaniami egzekucyjnymi. Wobec tego, zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, z chwilą złożenia przez niego zeznań ustał obowiązek zachowania tajemnicy. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Prokurator Okręgowy w G., decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Rejonowego J. W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przewiduje wyjątki od zasady jawności informacji publicznej. Podniósł, że wśród ustawowo chronionych tajemnic, znajduje się tajemnica komornika sądowego, która została zdefiniowana w art. 20 ustawy o komornikach i egzekucji. Podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem, przepisy ustawy o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej i wobec tego są stosowane na zasadzie pierwszeństwa. W konsekwencji - w sytuacji, gdy wnioskowana informacja stanowi informację niejawną, lub też informację ustawowo chronioną, wyłączona jest możliwość jej uzyskania na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Prokurator Okręgowy wskazał, że nietrafne są argumenty skarżącego, według których ustał obowiązek zachowania tajemnicy komorniczej z tego powodu, iż R.M. w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w R., składał zeznania na okoliczności dotyczące prowadzonych postępowań egzekucyjnych, objętych również postanowieniem o umorzeniu śledztwa z dnia [...]. W tym zakresie Prokurator podkreślił, że zastosowane w sprawie o sygn. akt [...] zwolnienie z zachowania tajemnicy zawodowej, skutkowało złożeniem przez komornika zeznań na okoliczności będące przedmiotem śledztwa. Dodał, że zwolnienie z tej tajemnicy i ujawnienie działań podejmowanych przez komornika w poszczególnych postępowaniach egzekucyjnych, nie może stanowić podstawy do oceny, iż w chwili zwolnienia z takiej tajemnicy, podane przez komornika informacje, są dostępne dla wszystkich osób i mogą być udzielone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach H.G. ponownie podniósł, że przed Sądem Rejonowym w R. toczy się przeciwko niemu postępowanie karne, w którym dowód stanowią akta postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez komornika R.M. Podkreślił, że wymienione akta znajdują się w aktach głównych sprawy karnej prowadzonej przeciwko niemu, a ponadto R.M. czterokrotnie składał zeznania w sprawie karnej jako świadek i protokoły tych zeznań również znajdują się w aktach sprawy karnej. Dodał, iż otrzymał od Sądu kserokopie kart z wymienionych postępowań egzekucyjnych oraz że w jego ocenie, z chwilą złożenia przez komornika zeznań, jak również dopuszczenia akt egzekucyjnych jako dowodu, wszystkie informacje, które wcześniej chroniła tajemnica służbowa, stały się informacjami jawnymi. W tym zakresie stwierdził, że informacja jawna w jednym postępowaniu, nie może być informacją niejawną w innym postępowaniu. Wniósł o uchylenie decyzji Prokuratora Okręgowego w G. i zobowiązanie go do wydania protokołu przesłuchania świadka R.M. w sprawie [...]. W odpowiedzi na skargę Prokurator Okręgowy w G. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący wnosił jak w skardze. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W przedmiotowej sprawie skarga dotyczy decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Prokuratora Rejonowego w J. o odmowie udzielenia skarżącemu informacji publicznej, poprzez udostępnienie protokołu przesłuchania komornika sądowego w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym. W związku z tym podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej również ustawą z dnia 6 września 2001 r., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Natomiast na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376 ze zm.) komornik jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności. Prawidłowo zatem wskazał Prokurator Okręgowy w G., że w sytuacji, gdy informacja, której dotyczy wniosek, stanowi informację niejawną, lub też informację ustawowo chronioną, wyłączona jest możliwość jej uzyskania na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jednakże – jak wynika z art. 20 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji – zakres przedmiotowy obowiązku zachowania tajemnicy przez komornika, jest ograniczony do informacji, które uzyskał ze względu na wykonywane czynności. Nie ulega przy tym wątpliwości, że protokół przesłuchania komornika sądowego w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym, może zawierać – poza informacjami określonymi w art. 20 ust. 1 ustawy o komornikach, objętymi tajemnicą służbową – również takie informacje, które nie zostały uzyskane przez tego świadka ze względu na wykonywane czynności w charakterze komornika. Nie dotyczy ich zatem także obowiązek zachowania tajemnicy, uregulowany w art. 20 ust. 1 tej ustawy. Udostępnienie takich informacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r., nie jest więc wyłączone z uwagi na treść art. 20 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. W ramach oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję dotyczącą odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy służbowej komornika, stwierdzić zatem należało, że organ nie wskazał podstaw uznania, iż w zakresie całego protokołu przesłuchania świadka R.M. w sprawie [...], wystąpiły przesłanki zastosowania art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Natomiast ograniczenia prawa do informacji publicznej, wymienione w art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r., są wyjątkiem od wyrażonej w art. 2 ust. 1 tej ustawy oraz w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zasady dostępu do tych informacji. Z tego powodu, ograniczenia te muszą być rozumiane ściśle, gdyż wyjątków nie można interpretować rozszerzająco. Z treści zaskarżonej decyzji – podobnie jak i decyzji wydanej w pierwszej instancji – wynika, że kwestia ta nie została poddana analizie przy rozpoznaniu wniosku skarżącego. Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję z powodu stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia jednocześnie wymagało, że bezpodstawne jest przekonanie skarżącego, według którego, zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, z chwilą złożenia przez komornika zeznań, ustaje obowiązek zachowania tajemnicy komorniczej. Jak bowiem trafnie stwierdził Prokurator Okręgowy w zaskarżonej decyzji - zastosowane w sprawie o sygn. akt [...] zwolnienie z zachowania tajemnicy zawodowej, skutkowało złożeniem przez komornika zeznań na okoliczności będące przedmiotem śledztwa i zwolnienie z tej tajemnicy nie może stanowić podstawy do oceny, iż w chwili zwolnienia z takiej tajemnicy, podane przez komornika informacje, są dostępne dla wszystkich osób i mogą być udzielone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja – utrzymująca w mocy decyzję o odmowie uwzględnienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej – nie miała przymiotu wykonalności, zbędne było orzeczenie w zakresie art. 152 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ oceni, czy w zakresie całego protokołu przesłuchania świadka R.M. w sprawie [...], wystąpiły przesłanki zastosowania art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.