IV SA/Gl 488/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-10-12

Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można stwierdzić chorobę zawodową, jeśli kompetentne placówki diagnostyczne nie rozpoznały jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych, mimo występowania czynników szkodliwych w środowisku pracy?
Ratio decidendi
Chorobę zawodową można stwierdzić jedynie wówczas, gdy zostanie ona ujęta w wykazie chorób zawodowych, a dodatkowo zostanie wykazane, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Niezbędnym warunkiem jest uprzednie rozpoznanie choroby przez kompetentną placówkę diagnostyczną. Brak takiego rozpoznania przez placówki diagnostyczne wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej, nawet jeśli występowały czynniki szkodliwe w środowisku pracy.
Stan faktyczny
Skarżąca W. W. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej, która jej zdaniem była następstwem 30 lat pracy w trudnych warunkach. Organy sanitarne obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, powołując się na brak rozpoznania schorzenia przez placówki diagnostyczne, mimo ustalenia okresowego narażenia na czynniki szkodliwe. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant Referent - stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007r. sprawy ze skargi W. W. na decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] Nr [..] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. nie stwierdził u WW choroby zawodowej [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy ([...]) - wymienionej w pozycji 19.6 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W podstawie prawnej tej decyzji powołał art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. w orzeczeniu z dnia [...], jak również Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] nie rozpoznał u strony choroby zawodowej. Organ administracji ustalił również, iż w latach [...] strona pracowała w [...] Oddział w C. na stanowisku [...], a następnie w latach [...] w [..] na stanowisku [...], [...] i [...]. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, kartę oceny narażenia organ pierwszej instancji uznał, że strona pracując jako [...] w latach [...] i jako [...] w latach [...] wykonywała prace, które mogły obciążać [....]. Jednak z uwagi na nie rozpoznanie choroby zawodowej przez dwie placówki diagnostyczne nie było podstaw do jej stwierdzenia. W odwołaniu WW domagała się ponownego rozpatrzenia jej sprawy i stwierdzenia u niej choroby zawodowej, gdyż występujące u niej dolegliwości są następstwem warunków w jakich pracowała przez 30 lat. Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową. Podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji, a dotyczące przebiegu pracy odwołującej i zajmowanych przez nią stanowisk. Uznał, że w latach [...] i w latach [...] odwołująca okresowo wykonywała prace, związane z [...]. Dalej wyjaśnił, iż lekarze specjaliści obu placówek diagnostycznych w orzeczeniach z dnia [...]. i z dnia [...] w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań, nie rozpoznali u odwołującej przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią [...], dlatego nie można było uwzględnić jej odwołania i stwierdzić choroby zawodowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach WW domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego i stwierdzenia u niej choroby zawodowej, będącej następstwem trudnych warunków, w jakich pracowała przez 30 lat. Wskazywała, że występujące u niej dolegliwości kwalifikują się do uznania ich za chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, bowiem nie znalazł podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska oraz podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Z dniem 3 września 2002 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, póz. 1115), zwane dalej w skrócie rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r., które ma zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. W rozpoznawanej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu [...], dlatego organy sanitarne prawidłowo zastosowały w niej rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r., które określa przesłanki materialno-prawne stwierdzenia choroby zawodowej. Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ujęta w wykazie chorób zawodowych. Nadto, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że ta choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie lub kalectwo, które pozostaje w ścisłym związku przyczynowym z pracą. Dodatkowo przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, jak również warunki jej wykonywania. Jednakże niezbędnym warunkiem jej stwierdzenia jest uprzednie rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, a następnie wykazanie, że do zachorowania doszło bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem na skutek działania w środowisku pracy czynników szkodliwych bądź w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organów sanitarnych są więc okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, czyli fakt istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową a tymi warunkami. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.). Jednocześnie z treści § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. wynika, że właściwymi do orzekania o rozpoznaniu lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej są tylko lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych wymienionych w tym przepisie. Dla jej stwierdzenia koniecznym jest rozpoznanie jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. przez kompetentną placówkę diagnostyczną z jednoczesnym ustaleniem, iż bezspornie lub wysokim prawdopodobieństwem została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W pozycji 19.6 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. przewlekłe choroby [...] wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie [...]. W rozpoznawanej sprawie lekarze orzecznicy stwierdzili w "sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem" brak podstaw do rozpoznania tej choroby zawodowej. Dodatkowo lekarze obu kompetentnych placówek diagnostycznych wykluczyli jakiekolwiek obiektywne cechy kliniczne zapalenia [...], tym samym uznali, że brak jest podstaw do dociekań w kierunku etiologii zawodowej zgłaszanych przez skarżącą subiektywnych dolegliwości bólowych [...], tym bardziej, że narażenie ustało przed pięciu laty. Wskazać w tym miejscu należy, że zarówno sądy administracyjne, jak i organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowania administracyjne w sprawie stwierdzania chorób zawodowych nie są uprawnione do poszerzania katalogu chorób zawodowych rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., jak również do rozszerzającej interpretacji jego przepisów. Dodatkowo, skarżąca kwestionując wyniki badań, nie przedstawiła żadnego dowodu, który mógłby ewentualnie poddać w wątpliwość spójne i jednoznaczne stanowiska lekarzy orzeczników. Nie było zatem podstaw do podważenia tych opinii, a organy inspekcji sanitarnej są związane ustaleniami orzeczeń lekarskich i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącej kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Dlatego Sąd nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania wydanych w sprawie jednobrzmiących opinii. Stąd też, chociaż w środowisku pracy skarżąca była narażona na przeciążenie [...], to jednak nie rozpoznanie z pewnością lub prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników wykluczało stwierdzenie tej choroby. Trafnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia przesłanek określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., a więc schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sprawy i definicję prawną choroby zawodowej organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów i dlatego brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, opartej na prawidłowych orzeczeniach lekarskich, które nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to skarga nie jest uzasadniona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło