IV SA/Gl 489/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. , działając na podstawie art. 104 § 1 i § 2 Kodeku postępowania administracyjnego i art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) nie stwierdził u W. W. choroby zawodowej - [...] wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że W. W. pracowała w latach [...] w [...] w W. , Oddział w C. na stanowisku [...], a w latach [...] w Zespole Opieki Zdrowotnej w Ś .na stanowiskach [...], [...] i [...]. Na podstawie przeprowadzonego postępowania epidemiologicznego oraz przeprowadzonych w sprawie badań lekarskich przez kompetentne jednostki medyczne nie stwierdzono jednak podstaw do uznania choroby zawodowej. Orzeczeniem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] uznano, że całokształt obserwacji klinicznej, a szczególnie wyniki przeprowadzonej diagnostyki [...], dane z wywiadu i dokumentacji lekarskiej oraz ocena narażenia zawodowego nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Dla pogłębienia diagnostyki [...] skierowano stronę w trybie konsultacyjnym do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Z kolei w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. podała, że całokształt obrazu klinicznego i przeprowadzona obserwacja w szpitalu jednoznacznie wskazuje na [...], co potwierdziła powtórna analiza uzupełnionej dokumentacji, wskazująca na niezawodową, [...]. Postępowanie [...] wykazało wprawdzie, że strona pracowała w warunkach narażenia zawodowego, początkowo pracując [...], a w latach [...] - w czasie pracy na stanowisku [...] i [...] pozostając w kontakcie ze [...], jednakże wobec braku rozpoznania [...] pochodzenia zawodowego, orzeczono jak w osnowie decyzji. Niezadowolona z powyższej decyzji W. W. wniosła odwołanie. W obszernym jej uzasadnieniu wskazując na rodzaj i miejsce wykonywanej pracy, podkreśliła, że pracowała w warunkach stwarzających zagrożenie zawodowe, będąc narażoną na [...] a następnie na [...], co spowodowało u niej wskazaną chorobę - [...]. Odnosząc się do badań przeprowadzonych przez właściwe jednostki medyczne, zarzuciła, że przeprowadzono je niestarannie, zbyt szybko i zbyt pobieżnie, przez co wyniki tych badań nie mogą być w pełni obiektywne i miarodajne. Wskazała, że zbyt krótki pobyt w szpitalu sprawił, że nie przeprowadzono wszystkich koniecznych badań, w związku z czym nie mogą one w sposób całościowy jednoznaczny rozstrzygać wątpliwości istniejących w sprawie. Dodała także, że nie przeprowadzono wszystkich niezbędnych badań dla wykluczenia [...] mogących mieć wpływ na stan jej zdrowia. Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. , w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: - orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2000r., - wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że [...] miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. W rozpatrywanej sprawie [...] wykazało, iż W. W. pracując jako [...] miała kontakt z [...] a będąc [...] i [...] narażona był na [...]. Jednocześnie lekarze specjaliści kompetentnych placówek diagnostycznych (pierwszego i drugiego szczebla) w konkluzjach przedłożonych orzeczeń nie potwierdzili rozpoznania choroby zawodowej wymienionej poz.[...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu orzeczenia lekarze Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] wyjaśnili, że nie ma podstaw do uznania zawodowej etiologii rozpoznanej choroby. Zdaniem lekarzy specjalistów całokształt obrazu klinicznego zobiektywizowanego rezultatami klinicznej przeprowadzonej w szpitalu Instytutu wskazały na [...] (pozazawodową) etiologię rozpoznanej choroby. Organ sanitarny dodał, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej został szczegółowo uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., gdzie w § 2 ust. 1 zamieszczono definicję choroby zawodowej, zgodnie z którą konieczną przesłanką do jej stwierdzenia jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia. Stwierdzenia choroby może nastąpić tylko przez upoważnione jednostki, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Zatem wobec braku stwierdzenia choroby zawodowej przez uprawnione do tego jednostki medyczne, nie ma podstaw do orzeczenia choroby zawodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W. W. wykazała niezadowolenie z zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiła swoją sytuację i przebieg swojej pracy zawodowej, w szczególny sposób analizując i podkreślając szczególne warunki swego zatrudnienia, najpierw w kontakcie z [...] a następnie ze [...]. Podkreśliła, że praca w tych warunkach była przyczyną jej licznych dolegliwości, na co zwracała uwagę podczas przeprowadzanych badań. Jednakże lekarze rozpoznając u niej kolejne schorzenia nie wiązali ich powstania z warunkami, w jakich pracowała. W jej odczuciu takie stanowisko jest dla niej krzywdzące. Wskazała ponadto, że badania przeprowadzone w ramach prowadzonego postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej przeprowadzone były zbyt pobieżnie i nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz przytoczył argumenty wskazane w jej uzasadnieniu. Ponadto wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym został wyczerpany dwustopniowy tryb badań lekarskich przewidziany przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. dotyczącego chorób zawodowych i organ drugiego stopnia nie zakwalifikował rozpoznawczego schorzenia jako choroby zawodowej. Na rozprawie skarżąca potrzymała zarzuty skargi, wskazując, ze pracowała w warunkach narażenia zawodowego, m.in. na stanowisku, gdzie [...] przekraczało 130% dopuszczalnej normy. Wskazała, że obecnie występujące nasilenie choroby nie jest związane z [...] ale raczej z okazjonalnym przebywaniem w środowisku [...]. Powtórzyła zastrzeżenia co do prawidłowości przeprowadzonych badań, jak również dodała, że obecnie nie ma kontaktu ze [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę, zważył, co następuje: Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 tej ustawy, w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd wykazała, że decyzja ta narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 115), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie wykazu chorób zawodowych. Stosownie do § 2 ust 1 powołanego wyżej rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniach lekarskich oraz ocenie narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia). Zatem jednym z warunków do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne, o których mowa w § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Kompetencja tych jednostek obejmuje jedynie stwierdzenie stanu chorobowego i jego przyczyn. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, określonej jako [...]. Jak wynika z materiału sprawy skarżąca była poddana badaniom w dwóch uprawnionych jednostkach diagnostycznych, przy czym Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. orzeczeniem z dnia [...] rozpoznając u W. W. - [...], nie potwierdziła zawodowej etiologii tejże [...]. Natomiast z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] wynika, że całokształt obrazu klinicznego oraz wnikliwa obserwacja wskazała na [...], a tym samym brak podstaw do uznania zawodowej etiologii tego schorzenia. Zatem lekarze specjaliści obu kompetentnych jednostek diagnostycznych stwierdzając istnienie u skarżącej choroby w postaci [...], jednocześnie odmawiając jej zawodowej etiologii, nie uznali związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, koniecznymi i niezbędnymi do stwierdzenia choroby zawodowej. Dokonując analizy całości zgromadzonych w sprawie dokumentów, mając na uwadze przedstawione w sprawie orzeczenia lekarskie- opinie biegłych należy podkreślić, iż nie wyjaśniają one przedmiotowej sprawy w sposób wyczerpujący i jednoznaczny. Obie jednostki diagnostyczne rozpoznają u skarżącej [...], jednocześnie stanowczo stwierdzając, że rozpoznane schorzenie nie ma zawodowej etiologii i wskazują na etologię [...]. Jednakże nie wyjaśniają one w żaden sposób przyjętego stanowiska. Należy w takim przypadku zauważyć, że orzeczenia te są mało czytelne, gdyż nie wynika z nich dokładnie jakie to przyczyny przesądziły o chorobie skarżącej i dlaczego warunki pracy nie wpłynęły na jej powstanie. Przeprowadzone postępowanie [...] potwierdziło pracę skarżącej w trudnych warunkach stwarzających potencjalne zagrożenie dla zdrowia - praca w warunkach przewyższającego dopuszczalne kryteria [...] czy też praca w [...], a zatem potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia zostało potwierdzone. Z przedstawionych zaś orzeczeń nie wynika, dlaczego warunki zatrudnienia skarżącej nie miały wpływu na powstanie tych dolegliwości i dlaczego uznano, że choroba posiada etiologię [...] Lekarze Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego powołują się wprawdzie na przeprowadzone [...], które skarżąca w swej skardze kwestionuje z uwagi na zbyt pobieżny, w jej ocenie, sposób ich przeprowadzenia, ale z przedłożonego orzeczenia lekarskiego niewiele można na ten temat uzyskać informacji. Trudno więc w takim stanie rzeczy poddać kontroli zgłaszane zastrzeżenia. Wskazać należy, iż orzeczenie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie może zatem ograniczyć się do ogólnych stwierdzeń, ale powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu uzasadnienia przedłożonych w sprawie orzeczeń lekarskich jednostek diagnostycznych nie spełniają wymogów opinii biegłego w rozumieniu wskazanego powyżej przepisu. Powyższe oznacza, że we wskazanym zakresie postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, wobec zaistnienia powyżej naprowadzonych braków postępowania, a więc nie podjęcia w sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, tj. wobec naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeku postępowania administracyjnego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym wyżej kierunku, w szczególności poprzez zwrócenie się do lekarzy Instytutu, którzy wydali w tej sprawie orzeczenie, o jego uzupełnienie w zakresie wyżej naprowadzonym oraz o ustalenia dotyczące warunków pracy skarżącej w całym okresie zatrudnienia. Lekarze powinni jednoznacznie rozstrzygnąć czy rozpoznana u skarżącej choroba spowodowana została warunkami wykonywania pracy bądź czy warunki pracy mogły przyczynić się do rozwoju tej choroby. Ocenę w powyższym zakresie należy odnieść do definicji choroby zawodowej określonej w [...] rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Następnie organ oceni całość materiału dowodowego w sprawie oraz rozważy, czy spełnione są przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej, w konsekwencji czego wyda decyzję, uzasadniając ją zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.