IV SA/Gl 489/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-10-24
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Bożena Miliczek - Ciszewska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego z powodu niewypełnienia pól dotyczących prognozy sprzedaży i efektywności projektu, mimo twierdzeń wnioskodawcy o wadliwości systemu informatycznego, stanowi naruszenie prawa, zwłaszcza w kontekście możliwości uzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że brak danych dotyczących prognozy sprzedaży i efektywności projektu we wniosku o dofinansowanie stanowił niewypełnienie kryterium formalnego niepodlegającego uzupełnieniu. Wnioskodawca nie wykazał wadliwości systemu informatycznego w dacie składania wniosku ani nie zgłosił problemu zgodnie z procedurami, a brakujące dane miały charakter merytoryczny, a nie formalny, co wykluczało możliwość ich uzupełnienia na podstawie przepisów ustawy wdrożeniowej i regulaminu konkursu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Wniosek został oceniony negatywnie na etapie formalnym z powodu niewypełnienia pól dotyczących prognozy sprzedaży i efektywności projektu. Spółka wniosła protest, argumentując wadliwością systemu informatycznego, który nie zapisał wprowadzonych danych, oraz kwestionując brak możliwości uzupełnienia braków formalnych. Organ odrzucił protest, podtrzymując negatywną ocenę. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów unijnych i krajowych oraz zasad rzetelnej oceny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2016 r. sprawy ze skargi A sp. z o. o. w B. na pismo Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 - 2020 oddala skargę.
A sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej wnioskodawca, spółka, strona lub skarżąca) złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.
Pismem z dnia 14 marca 2016 r. nr [...] wnioskodawca został poinformowany przez [...] Centrum Przedsiębiorczości (dalej: ŚCP), iż złożony wniosek o dofinansowanie projektu o nr [...] nie przeszedł pozytywnie oceny formalnej z powodu niespełnienia formalnych kryteriów wyboru projektów stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020. Uchybienia zostały wskazane w ramach kryteriów formalnych 0/1 niepodlegających uzupełnieniom, tj. kryterium nr 1. Poprawność złożenia wniosku.
Zarzucając naruszenie tego kryterium ŚCP poinformowało, że we wniosku o dofinansowanie nie wypełniono pola w pkt. I. Prognozy, części I.1.a Prognoza sprzedaży oraz części I.1.b Efektywność projektu, a dodatkowe informacje wymagane w tych punktach wniosku nie są możliwe do zidentyfikowania w pozostałych punktach wniosku oraz w dostarczonych załącznikach. Wskazano, że podrozdział 5.1 pkt 19 Regulaminu konkursu stanowi, iż wniosek zostanie odrzucony bez możliwości uzupełnienia na etapie oceny formalnej, w przypadku gdy którykolwiek z punktów wniosku o dofinansowanie będzie niewypełniony lub będzie zawierał informacje uniemożliwiające identyfikację projektu lub Wnioskodawcy. Punkt uznaje się za niewypełniony w przypadku, gdy co najmniej jedno jego pole jest niewypełnione (również pole liczbowe).
W dniu 24 marca 2016 r. wnioskodawca wniósł do ŚCP protest, w ramach którego wyjaśnił, że złożył w terminie trwania konkursu wniosek o dofinansowanie projektu za pośrednictwem platformy SEKAP, który został prawidłowo wypełniony i zwalidowany, a wszystkie pola w generatorze LSI zostały wypełnione zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku. Nie zgadzając się z rezultatem oceny formalnej sformułował następujące zarzuty.
Po pierwsze wskazał, że pomimo wypełnienia prawidłowo wszystkich pól wniosku, także uzyskanej pozytywnej walidacji wniosku, IOK oceniła wniosek negatywnie powołując się na niewypełnienie we wniosku działu I. Prognozy I.1.a Prognoza sprzedaży, I.1.b. Efektywność projektu, który wg. Kryteriów formalnych wyboru projektów nie podlega uzupełnieniu. Akcentował - zarówno własne, jak i innych wnioskodawców - problemy z poprzedzającą złożenie wniosku obowiązkową walidacją, które spowodowały ogłoszenie przez IOK na trzy dni przed zakończeniem naboru – instrukcji dodawania załączników. Podał, że z nieznanych powodów, pomimo wypełnienia we wniosku działu I. Prognozy, system informatyczny LSI nie zapisał prawidłowo wypełnionych danych prognoz oraz liczbowych danych potwierdzających efektywność projektu. Nadto podkreślił, że prognozy i analiza efektywności zostały omówione we wniosku co do metodyki ich ukazania w dziale B.17 "Analiza finansowa" oraz w dziale B.9.1. w polu uzasadniającym charakter procesowy wdrażanej innowacji. Te same prognozy sprzedaży i założenia efektywności projektu stanowiły podstawę do wydania przez bank promesy kredytowania inwestycji. Podkreślił, że posiadane przez niego dane nie zapisały się w systemie LSI z przyczyn od niego niezależnych. Dołączył brakujące dane.
Po drugie, wnioskodawca podniósł zarzut naruszenia art. 9. ust. 3 pkt d Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1011/2014 w związku z art. 122 ust. 3 oraz art. 125 ust. 2 punkt d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku (Dz. U. UE L. 347/320) stanowiące wspólne przepisy dotyczące EFRR,EFS [...] wskazując na brak w Lokalnym Systemie Informatycznym (LSI) prawidłowo zaimplementowanego narzędzia walidacyjnego, które skutecznie blokowałoby złożenie niewypełnionego kompletnie wniosku o dofinansowanie. W jego opinii wskazany przepis wyraźnie nakazuje spełnienie warunków minimalnej funkcjonalności przez system elektronicznej wymiany danych (tutaj LSI), do których zaliczono w cytowanym przepisie art. 9 ust. 3 pkt d generowanie przez system komunikatu informującego o możliwości podjęcia określonej czynności (np. wypełnienie rubryki/pola wniosku).
Po trzecie, podniósł zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 217; dalej ustawa wdrożeniowa) i stwierdził, że wskazana norma prawna rangi ustawowej nie daje możliwości uznania IOK, iż jakieś braki formalne nie podlegają usunięciu i że w każdym przypadku stwierdzenia istnienia braków typowo proceduralnych, formalnych w złożonym wniosku zawsze powinna występować możliwość wezwania w terminie co najmniej 7 dni do uzupełnienia wniosku. Podkreślono, że w sytuacji, gdy niezapisanie danych w systemie LSI nie było sprawą zależną od wnioskodawcy, a system miał dwie długotrwałe awarie techniczne i bardzo niejasny system walidacyjny, należało wezwać wnioskodawcę do wyjaśnienia powodów braków formalnych wniosku.
Pismem z dnia 17 maja 2016 r. nr [...] Zarząd Województwa [...] (dalej: organ lub instytucja rozpatrująca protest) poinformował wnioskodawcę, że protest nie został uwzględniony. W obszernym uzasadnieniu przedstawiono stan prawny, przebieg postępowania i stanowisko wnioskodawcy. Kolejno, umotywowano podtrzymanie negatywnej oceny formalnej wniosku poprzez odniesienie się do zarzutów zamieszczonych w proteście.
Mając na uwadze pierwszy z zarzutów organ stwierdził, że przedmiotowe pola wniosku zawierają w całości puste rubryki, co zgodnie z Podrozdziałem 5.1 pkt 19 Regulaminu konkursu i Rozdziałem II Instrukcji wypełniania wniosku – przy zachowaniu zasady równego traktowania wszystkich wnioskodawców - musi skutkować odrzuceniem wniosku na etapie oceny formalnej. Obowiązki wynikające z dokumentów programowych zostały przez wnioskodawcę zaakceptowane bez zastrzeżeń. Zakres niezbędnych danych został sprecyzowany w Rozdziale III Instrukcji "Szczegółowe wyjaśnienia dot. poszczególnych punktów wniosku o dofinansowanie". Brakujące dane nie są możliwe do ustalenia na podstawie informacji zamieszczonych we wskazanych przez spółkę punktach wniosku, gdyż w tych punktach nie występują dane dotyczące prognozy sprzedaży i efektywności projektu w podziale na lata; w tym odpowiadające im dane liczbowo - księgowe. Z tego względu – w świetle Podrozdziału 5.1. pkt. 19 Regulaminu - nie jest możliwe uruchomienie procedury poprawy - uzupełnienia wniosku. Organ wskazał, że podnoszone przez spółkę awarie systemu nie mają żadnego znaczenia dla dokonanej oceny wniosku, gdyż w dniu składania wniosku system działał bezawaryjnie; a twierdzenia o braku danych w przedmiotowych polach wniosku jako wyniku wadliwego działania systemu nie zostały poparte żadnymi dowodami. Podkreślono obowiązek zapoznania się przez uczestnika konkursu z dokumentami programowymi, z których wynika obowiązek weryfikacji prawidłowości jego wypełnienia. W Instrukcji zawarto również informację, że na etapie Podsumowania wniosku istnieje możliwość wygenerowania jego roboczej wersji w formie pliku PDF – co umożliwia sprawdzenie i korektę przed wysłaniem wniosku. Zaniechanie weryfikacji wniosku organ ocenił jako naruszenie obowiązków wynikających z dokumentów programowych obciążające stronę. Wskazał, że na etapie protestu nie ma możliwości uzupełniania informacji we wniosku; nie ma możliwości uwzględnienia dodatkowo przesłanych dokumentów.
Odnosząc się do drugiego zarzutu organ podał, że przywołany art. 9 ust. 3 pkt d Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1011/2014 wskazuje, że systemy elektronicznej wymiany danych są wyposażone co najmniej w takie funkcje jak generowane przez nie komunikaty, które informują beneficjenta o możliwości podjęcia określonych czynności – a generator wniosków LSI wyposażony jest w mechanizmy umożliwiające wypełnienie i złożenie dokumentacji programowej. Oprócz możliwości sprawdzenia zapisów wniosku na etapie jego podsumowania istnieje także możliwość analizy prawidłowości zapisów na etapie wypełniania poszczególnych części wniosku za pomocą tzw. zakładek pozwalających na ich edytowanie na bieżąco. Wskazał, że dokonał symulacji i stwierdził, że braki we wniosku skarżącej mogą być jedynie wynikiem nie wypełnienia przedmiotowych pól lub wynikiem ich wypełnienia bez zatwierdzenia przyciskiem "zapisz" i "przejdź dalej"; a są to uchybienia obciążające wnioskodawcę. Organ podkreślił, że dokumentacja konkursowa nie zawiera informacji, że wszystkie pola we wniosku zostaną automatycznie zwalidowane/sprawdzone przez system LSI; obowiązek takiej walidacji nie wynika też z przepisów prawnych. Wnioskodawca zaakceptował zasady obowiązujące w tym konkursie i nie ma możliwości ich kwestionowania na etapie protestu. Jako chybione oceniono również zarzuty wiązane z naruszeniem art. 122 ust. 3 oraz art. 125 ust. 2 punkt d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1303/2013.
Odnosząc się do trzeciego z zarzutów, organ ocenił go jako chybiony wskazując, że negatywna ocena wniosku jest związana z niewypełnieniem kryterium formalnego nie podlegającego uzupełnieniom, co wyklucza możliwość wezwania do uzupełnienia. Interpretację art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej prezentowaną przez stronę uznano za wadliwą. Nadto organ – odwołując się do definicji braku formalnego – wywiódł, że podanie szczegółowych danych liczbowych (księgowych) nie może nastąpić w formie uzupełnienia braku formalnego. Podkreślił, że art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej zakazuje uzupełniania wniosku w sposób prowadzący do jego istotnej modyfikacji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach spółka wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ŚCP i zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła naruszenie art. 9. ust. 3 pkt d Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1011/2014 w związku z art. 122 ust. 3 oraz art. 125 ust. 2 punkt d. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku (Dz. U. UE L. 347/320) stanowiące wspólne przepisy dotyczące EFRR,EFS[...]. Motywując w tym zakresie podkreśliła, że wniosek był wypełniony zgodnie z Instrukcją – również w zakresie działu I Prognozy - i wygenerowany został komunikat o poprawnej walidacji wniosku. Wadliwość systemu informatycznego spowodowała niezapisanie tych danych. Podkreślono awaryjność systemu LSI, rekordową liczbę 224 wniosków ocenionych negatywnie ze względów formalnych na 624 wnioski złożone w ramach przedmiotowego konkursu, konieczność wydania dodatkowych instrukcji w związku z powszechnym wśród wnioskodawców niezrozumieniem mechanizmu kompletacji i walidacji wniosku. Wskazano, że system nie spełnia wymogów określonych w ww. przepisach, a Województwo [...]e jako jedyne nie korzysta z centralnego systemu informatycznego stworzonego do wymiany danych w celu obsługi dotacji unijnych. Podkreślono odmienność tego systemu, nie wyposażonego w mechanizm pełnej walidacji oraz uniemożliwiającego sprawdzenie stanu wypełnienia wniosku, a w szczególności stanu jego zapisania (zarchiwizowania) na serwerach bazodanowych IOK. Oceniono stosowanie takiego systemu informatycznego jako naruszenie zasady przeprowadzenia wyboru projektu w sposób rzetelny (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej) oraz naruszenie ww. przepisów wspólnotowych.
Spółka sformułowała również zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w związku z Rozdziałem 5 pkt 19 Regulaminu (wersja 5) poprzez uchybienie zasadzie rzetelnej oceny formalnej wniosku ze względu na pominięcie informacji identyfikującej projekt zawartej w innej części wniosku, a tym samym nieuwzględnienie okoliczności umożliwiającej wnioskodawcy uzupełnienie niezapisanych rubryk - w wyniku błędu technicznego systemu informatycznego organu, co powoduje nierówne traktowanie w dostępie do pomocy. Wskazała, że w jej przypadku powinien znaleźć zastosowanie Regulamin w wersji zmienionej w dniu 30 marca 2016 r., który umożliwia uzupełnienie informacji identyfikującej projekt w aspekcie planowanych przychodów na podstawie informacji zawartych w punkcie B.17 i w punkcie B.9.1. wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację. Odnosząc się do treści skargi wskazał, że w ramach przebiegu konkursu dwukrotnie wystąpiła awaria systemu LSI 2014, co spowodowało przedłużenie terminu składania wniosków; jednak w dniu złożenia wniosku przez skarżącą system działał bezawaryjnie. Nie jest możliwe, aby nie zostały zarejestrowane dane poprawnie wprowadzone i zapisane – zgodnie z ustawieniami tego systemu. Akcentowano, że skarżąca nie zaskarżyła uchwały Zarządu nr [...] z dnia [...] r. dotyczącej przyjęcia Pakietu aplikacyjnego w zakresie przedmiotowego konkursu, ani uchwały ją zmieniającej. Wskazano, że skarżąca zaakceptowała zasady sformułowane w Regulaminie, co skutkuje po jej stronie obowiązkiem poprawnego wprowadzenia danych, natomiast Instrukcja szczegółowo i precyzyjnie informuje jak należy wypełniać poszczególne pola i w jaki sposób sprawdzić, czy wniosek nie zawiera błędów. Organ podkreślił, że spółka nie wykazała, że dokonała weryfikacji poprawności wypełnienia wniosku przed wysłaniem, w postaci jego wygenerowania w formie pliku PDF. Podtrzymano stanowisko, iż dostrzeżona wadliwość podlega zakwalifikowaniu do naruszenia kryterium formalnego nie podlegającego uzupełnieniom, co wykluczyło możliwość uruchomienia procedury sanacyjnej.
W piśmie z dnia 13 lipca 2016 r. profesjonalny pełnomocnik organu podał, że nie została wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach przedmiotowego naboru.
W związku z dodatkowymi zarzutami podniesionymi przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. i prośbą pełnomocnika organu o zakreślenie terminu do ustosunkowania się do nich, Sąd odroczył rozprawę.
W piśmie procesowym organu z dnia 16 sierpnia 2016 r. podano, że zmiana Regulaminu w trakcie trwania konkursu nie pozostawała w sprzeczności z art. 41 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, gdyż w żaden sposób nie godziła w zasadę równego traktowania wnioskodawców ponieważ miała charakter wyłącznie doprecyzowujący. Zmiana Regulaminu nie dotyczyła Kryteriów ani definicji istotnej modyfikacji, oczywistej omyłki i braków formalnych. W świetle definicji braku formalnego i oczywistej omyłki braki wniosku nie mogły zostać zakwalifikowane do tych kategorii, co oznacza, że zasada nakazu wzywania do uzupełnienia (art. 43 ustawy wdrożeniowej) nie ma w sprawie zastosowania.
Podano, że pomimo dokonania przez ŚCP oceny wniosku w oparciu o Regulamin w wersji 4, z pisma z dnia 14 marca 2016 r. jednoznacznie wynika, że informacji brakujących w pkt I. Prognozy poszukiwano w innych częściach wniosku i załącznikach; lecz ich nie odnaleziono – co było przyczyną oceny negatywnej. Podobnie bezskutecznie poszukiwano tych danych we wniosku na etapie rozpatrywania protestu.
Nadto – mając na względzie zarzuconą wadliwość narzędzia informatycznego - organ przedstawił notatkę służbową z dnia 22 lipca 2016 r. w celu wykazania, że [...] spełnia kryteria desygnacji.
W piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2016 r. strona skarżąca replikując, podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Stwierdziła, że informacje odnoszące się do pól niewypełnionych wskutek błędu systemu LSI były możliwe do ustalenia w oparciu o załączniki do wniosku i informacje zawarte w innej części wniosku. Podała, że uprawdopodobniła posiadanie danych o przychodach z trzech grup produktów i ich wpisanie do tabel w końcowej części wniosku. Odwołano się do zapisów zamieszczonych w punktach B.17 i B.9.1.
Odnosząc się do definicji kwestionowanego kryterium pełnomocnik skarżącej stwierdził, że wniosek może zostać odrzucony bez możliwości uzupełnienia w przypadku, gdy co najmniej jeden z obowiązkowych punktów wniosku będzie niewypełniony, a obowiązkowe punkty wniosku niepodlegające uzupełnieniu zostały wskazane w Podrozdziale 5.1. pkt 5 Regulaminu. Regulamin nie wskazuje aby pola niewypełnione przez skarżącą były obowiązkowe. Nadto uzupełnienie liczb odnoszących się do prognozy sprzedaży i efektywności nie skutkowałoby zasadniczą zmianą projektu; co oznacza że obowiązkiem organu było wezwanie do korekty.
Skarżąca podtrzymała zarzut naruszenia art. 43 ustawy wdrożeniowej wskazując, że Regulamin nie zawiera katalogu zamkniętego braków formalnych; dostrzeżone niewypełnienie pola mogło zostać zaliczone do braków formalnych, ze skutkiem obowiązku wezwania do usunięcia braku.
Obszernie wywodzono również na okoliczność wadliwości systemu informatycznego, kwalifikując tę wadliwość jako niespełnienie wytycznych unijnych w zakresie funkcjonalności, przejrzystości oraz efektywnej i przyjaznej administracji. Zarzut został poparty skanami pism Ministerstwa Rozwoju z dnia 14 lipca 2016 r. i z dnia 22 sierpnia 2016 r. wraz z załącznikami.
W piśmie z dnia 30 września 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o dopuszczenie dowodu z wydruku strony internetowej ŚCP http://scp-slask.pl/lsi/nabor/105 na okoliczność wadliwości systemu LSI, błędów w pracy generatora wniosków i problemów technicznych systemu; a także zobowiązanie organu do przedłożenia dokumentacji dotyczącej przedmiotowej awarii systemu LSI celem ustalenia, z jakich przyczyn generator wniosków został wyłączony i jakie problemy techniczne pojawiły się w funkcjonowaniu systemu. Odwołano się do treści komunikatu z dnia 1 września 2016 r. o konieczności usunięcia problemów technicznych w generatorze wniosku, podkreślając okoliczność, iż nie zostały one usunięte do dnia sporządzenia pisma procesowego.
W replice - do obydwu tych pism procesowych - z dnia 7 października 2016 r. pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko, że z treści wniosku i załączników nie można było odczytać informacji wymaganych w polach niewypełnionych przez skarżącą, gdyż wymagane były konkretne dane finansowe. Zaprzeczył twierdzeniu skarżącej, że Regulamin nie wskazuje pól niewypełnionych jako obowiązkowych, odwołując się do pkt 19 Regulaminu. Podtrzymano stanowisko dotyczące obowiązków w zakresie poprawnego wypełnienia wniosku i jego weryfikacji, obciążających uczestnika konkursu; podkreślając, że zarówno te obowiązki, jak też zasady wypełniania wniosku i możliwości konsultacyjne zostały jednoznacznie zakomunikowane wnioskodawcom w dokumentacji programowej. Odnosząc się do zapisów Instrukcji w zakresie sekcji I. Prognozy pełnomocnik podał, że zamieszczone tam informacje w zakresie zasad oceny merytorycznej wskazują, że nie jest możliwe uzupełnienie brakujących pól bez wpływu na merytoryczną treść ocenianą w kryteriach punktowych 0/1 oraz punktowych podstawowych – co wyklucza możliwość poprawienia wniosku, w świetle punktu 7 katalogu uchybień formalnych o zasadniczym charakterze, które nie podlegają możliwości poprawy w związku z punktem 8 Podrozdziału 5.1. Regulaminu.
Odnosząc się do zarzutu wadliwości systemu LSI pełnomocnik organu odwołał się do wyników audytu desygnacyjnego prowadzonego od maja 2015 r. do lipca 2016 r., w wyniku którego Minister Rozwoju udzielił w dniu 28 lipca 2016 r. desygnacji instytucjom w ramach RPO WSL 2014-2020 również w zakresie prawidłowości funkcjonowania systemu LSI. Przedłożono Wytyczne w zakresie procesu desygnacji oraz Sprawozdanie z audytu desygnacyjnego wraz z załącznikiem.
W zakresie podniesionej wadliwości systemu LSI wynikającej z komunikatu z dnia 1 września 2016 r. pełnomocnik organu stwierdził, że dotyczy on zupełnie innego naboru i nie ma nic wspólnego z rozpatrywaną sprawą; nie świadczy o wadliwości systemu lecz wynika z braku możliwości zawieszenia w systemie nowego formularza wniosku o dofinansowanie – wynika z niewłaściwej realizacji umowy przez podmiot świadczący usługi asysty technicznej. Załączono pismo z dnia 6 października 2016 r. podpisane przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...].
Na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze i pismach procesowych. Na pytanie Sądu, w jaki sposób strona miała możliwość sprawdzenia kolejnych zapisów dokonywanych systematycznie w formularzu, czy możliwość taka istniała poprzez zapis w formacie PDF i wydrukowanie przed wygenerowaniem wniosku i czy miała możliwość kontroli zapisów przy pomocy zakładek w ramach systematycznego wypełniania formularza pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że jest możliwość wygenerowania w formacie PDF sporządzonego formularza przed wysłaniem do adresata, ale strona z możliwości tej nie skorzystała. Jednak po namyśle pełnomocnik stwierdził, że jego wypowiedź nie może być wiążąca, gdyż nie ma na ten temat wiedzy i nie konsultował tego problemu ze swoim mocodawcą.
Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę i pismach procesowych. Dodatkowo oświadczył, że z treści Regulaminu konkursu wynika jednoznacznie, iż jeśli którykolwiek z punktów wniosku nie zostanie wypełniony oznacza to konieczność zastosowania sankcji odrzucenia wniosku bez wezwania do jego uzupełnienia. Zdaniem pełnomocnika organu przepisy wskazane jako naruszone, a w szczególności art. 9 ust 3 pkt d Rozporządzenia nr 1011/2014 nie ma zastosowania w sprawie, gdyż dotyczy relacji pomiędzy Instytucją Zarządzającą a beneficjentem - beneficjent to strona zawartej już umowy a nie wnioskodawca aplikujący do tego, aby nim być. Nadto zanegował twierdzenie, jakoby informatyczny system ministerialny dotyczyć miał wypełniania wniosków na etapie aplikowania o dofinansowanie, bowiem jest to system stosowany po zawarciu umowy.
Pełnomocnik strony skarżącej na pytanie Sądu z czego wnosi, że brak wypełnienia punktu I wniosku nie mógł pociągać za sobą odrzucenia tego wniosku na etapie zerojedynkowym, wskazał na definicję kryterium nr 1 podkreślając, że w niespójności z nią pozostaje treść Regulaminu, która nie wskazuje punktu I jako obligatoryjnego. Brak wypełnienia punktu I nie stanowił jednocześnie braku, którego poprawa lub uzupełnienie stanowi zasadniczą zmianę wniosku.
Pełnomocnik organu T.H oświadczył dodatkowo, że istnieje możliwość uzyskania dokumentu potwierdzającego fakt uruchomienia danego punktu wniosku przez użytkownika.
Sąd zobowiązał pełnomocnika organu do przedstawienia dokumentacji pozwalającej na wykazanie czy w trakcie wypełniania wniosku punkt I formularza był przez wnioskodawcę uruchamiany, a pełnomocnika strony skarżącej do przedstawienia dowodu z wydruku wniosku o dofinansowanie z daty jego wysłania.
Na rozprawie w dniu 24 października 2016 r. pełnomocnik organu przedłożył dowód z dokumentu w postaci wydruku zrzutów z ekranu z dziennika operacji dla przedmiotowego wniosku o dofinansowanie, z którego wynika, że nie otwarto strony/sekcji/zakładki I. Prognozy; w związku z czym tabela nie mogła zostać wygenerowana, a tym bardziej przedstawiona na dokumencie w postaci PDF, który skarżąca złożyła w ramach naboru. Porównawczo przedstawiono analogiczny dokument dotyczący innego wniosku, w ramach tego samego naboru uwidoczniający operację otwarcia i zapisania strony formularza wniosku dla części I. – z uwidocznieniem dat i godzin tej operacji.
Pełnomocnik wyjaśnił, że z dziennika operacji dla projektu uwidocznionego w załączniku wynika data, godzina otworzenia formularza, jak również jego poszczególnych elementów. Otwarciu formularza i jego poszczególnych części towarzyszy zapis w dzienniku operacji ujęty jako "otwarto stronę Wnd" (wniosek o dofinansowanie). Wyjściu z danego elementu wniosku towarzyszy zapis w dzienniku operacji określony jako "zapisano stronę Wnd". Każdemu z zapisów "otwarto" lub "zapisano" stronę towarzyszy również zapis określający dany element strony przykładowo: "otwarto stronę Wnd C.2.2." lub "zapisano stronę Wnd C.2.2.". Nadto pełnomocnik organu wyjaśnił, że brak odzwierciedlenia w dzienniku operacji działań po stronie użytkownika możliwe jest tylko wtedy, gdyby po otwarciu strony nastąpiła awaria prądu, użytkownik użyłby przycisku "anuluj zapis" lub pozostawił otwartą stronę bez podjęcia żadnej akcji do upływu czasu aktywności strony - która wynosi godzinę. W przypadku awarii serwera w dzienniku operacji nie byłoby żadnego zapisu, równocześnie nie byłoby żadnej operacji po stronie użytkownika, czego musiałby mieć świadomość. Brak możliwości akcji po stronie wnioskodawcy oznacza brak możliwości wypełniania czegokolwiek w formularzu wniosku. Załączniki do pisma dowodzą, że brak było jakiejkolwiek aktywności po stronie wnioskodawcy w części I wniosku: "nie otwarto" i "nie zapisano".
Pełnomocnik strony skarżącej A.T. oświadczył, że nie jest w posiadaniu wydruku tego wniosku, posiadającego wypełnioną część I lub wydruku tzw. "zrzutu z ekranu" potwierdzającego jego wypełnienie. Oświadczył, że natychmiast po dokonaniu wysłania wniosku zorientował się, że część I, którą wypełnił - co stanowczo podkreślił - nie została zapisana. Następnego dnia wykonał telefon do komórki informatycznej [...] Centrum Przedsiębiorczości. Rozmowę przeprowadził z dwoma informatykami, jednym o imieniu D., z drugim o nazwisku M., przedstawił swój problem uznając, że osoby te są upoważnione do przyjęcia informacji o awarii. W ciągu kilku kolejnych dni przeprowadzał kolejne rozmowy z tymi samymi osobami. Osoby te zapewniły wnioskodawcę o możliwości uzupełnienia danych, które prawdopodobnie się nie zapisały. Osoby te potwierdzały również stanowisko wnioskodawcy co do wadliwości systemu. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że będąc przekonanym co do tego, że przedstawił informatykom drogą telefoniczną swój problem nie był zobowiązany do wysłania maila na adres wskazany w instrukcji. Wiarygodność swoich twierdzeń pełnomocnik skarżącego wywodził z pism: pisma Ministerstwa Finansów zawierającego sprawozdanie z audytu desygnacyjnego systemu LSI w szczególności z punktu 10.4.1 i 10.4.2, z pisma Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2016 r. złożonego na rozprawie, oraz z fragmentu wniosku, w którym niewypełnione jest pole "miejsce realizacji projektu", a którego pracownicy [...] Centrum Przedsiębiorczości nie wykazali jako błąd formalny. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, także potraktowanie tego punktu wniosku wynikało z wiedzy o wadliwości systemu.
Wobec uznania za niesporny fakt, na dowód którego złożony został wniosek dowodowy z dnia 30 września 2016 roku, pełnomocnik strony skarżącej cofnął ten wniosek w całym zakresie.
Zdaniem pełnomocnika organu M. S. osoba pana M.o nie została wskazana w instrukcji jako osoba do kontaktu w przypadku awarii. Nie jest to również osoba należąca do kręgu osób dokonujących formalnej oceny wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej "ustawą p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W § 2 tego przepisu zamieszczono katalog przedmiotów działalności administracji publicznej podlegających kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Natomiast zgodnie z § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Taka ustawą szczególną jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 217, dalej: ustawa).
Zgodnie z art. 61 ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) (ust. 1). Skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarga podlega wpisowi stałemu (ust. 2) Kompletna dokumentacja, o której mowa w ust. 2, obejmuje: 1) wniosek o dofinansowanie projektu, 2) informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 46 ust. 3, 3) wniesiony protest, 4) informację, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1 - wraz z ewentualnymi załącznikami (ust. 3). Kompletna dokumentacja jest wnoszona przez wnioskodawcę w oryginale lub w postaci uwierzytelnionej kopii (ust. 4). Sąd rozpoznaje skargę w zakresie, o którym mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi (ust. 5). Wniesienie skargi: 1) po terminie, o którym mowa w ust. 2, 2) bez kompletnej dokumentacji, 3) bez uiszczenia wpisu stałego w terminie, o którym mowa w ust. 2 - powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia, z zastrzeżeniem ust. 7 (ust. 6). W przypadku wniesienia skargi bez kompletnej dokumentacji lub bez uiszczenia wpisu stałego sąd wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji lub uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Wezwanie wstrzymuje bieg terminu, o którym mowa w ust. 5 (ust. 7). W wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (ust. 8).
Stosownie do art. 64 ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na pismo organu z dnia 17 maja 2016 r. nie uwzględniające protestu dotyczącego oceny formalnej wniosku o dofinansowanie. Organ podtrzymał stanowisko, iż uchybiono niepodlegającemu uzupełnieniu zerojedynkowemu kryterium formalnemu nr 1. Poprawność złożenia wniosku – poprzez niewypełnienie pola w punkcie I. Prognozy: część I.1a Prognoza sprzedaży oraz część I.1b Efektywność projektu w sytuacji, gdy informacje wymagane w tych punktach nie były możliwe do zidentyfikowania w innych punktach wniosku i załącznikach do wniosku. Organ akcentował brak obowiązku wzywania do uzupełnienia wniosku również po zmianie Regulaminu podkreślając, że podanie szczegółowych danych liczbowych (księgowych) nie może nastąpić w formie uzupełnienia braku formalnego, a art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej zakazuje uzupełniania wniosku w sposób prowadzący do jego istotnej modyfikacji. Zaprzeczył wadliwości LSI w zakresie istotnym dla oceny wniosku.
Strona skarżąca nie godziła się z tą oceną podkreślając wadliwość działania systemu informatycznego, w którym był składany wniosek oraz przeprowadzenie oceny wniosku z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik; akcentując obowiązek uruchomienia procedury sanacyjnej wniosku.
Rozstrzygnięcie tego sporu wymaga w pierwszej kolejności przybliżenia zasad oceny wniosków o dofinansowanie w ramach regulacji proceduralnej zamieszczonej w ustawie, z uwzględnieniem procedur przyjętych w dokumentacji konkursowej.
Jak wynika z przedłożonych dokumentów [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. w dniu [...] r. ogłosiło konkurs nr [...] na dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej III "Konkurencyjność MŚP", Działania 3.2. "Innowacje w MŚP" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.
W rozdziale 5. Podrozdziale 5.1. Etap oceny formalnej oraz weryfikacja braków formalnych oraz oczywistych omyłek Regulaminu konkursu, zarówno w wersji 4, jak i w wersji obowiązującej od 30 marca 2016 r. (dalej: Regulamin), w punkcie 3 wskazano, że kryteria formalne składają się z dwóch grup: niepodlegających uzupełnieniom i podlegających uzupełnieniom. W punkcie 4 podano, że lista elementów formalnych niepodlegających poprawie została ujęta w kryteriach 0/1 niepodlegających uzupełnieniom, które będą podlegały ocenie w pierwszej kolejności. W przypadku niespełnienia któregokolwiek kryterium 0/1 niepodlegającego uzupełnieniom projekt zostanie odrzucony bez możliwości poprawy. W punkcie 5 stwierdzono, że błędami formalnymi, o zasadniczym charakterze, które nie podlegają możliwości poprawy, tym samym są powodem do odrzucenia projektu na etapie oceny formalnej 0/1 są w szczególności następujące sytuacje: 1) projekt jest niezgodny z typami projektów przewidzianymi w ramach danego działania, 2) status wnioskodawcy jest niezgodny ze statusem przedsiębiorstw uprawnionych do wnioskowania w ramach konkursu, 3) wnioskodawca podlega wykluczeniu z ubiegania się o dofinansowanie, 4) projekt nie spełnia efektu zachęty w rozumieniu Rozporządzenia 651/2014, 5) projekt został rozpoczęty przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, 6) miejsce realizacji projektu jest niezgodne z zapisami SZOOP, 7) projekt zawiera uchybienia których uzupełnienie/poprawa stanowiłaby zasadniczą zmianę projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie (np. dodanie/usunięcie z zakresu rzeczowego wydatku, dodanie/usunięcie celu lub rezultatu projektu). Punkt 6 stanowi, że po weryfikacji projektu pod kątem spełnienia kryteriów 0/1 wniosek będzie weryfikowany pod kątem występowania braków formalnych oraz oczywistych omyłek. Z kolei w punkcie 7 podano, że wnioskodawca będzie miał prawo do jednokrotnego uzupełnienia braku formalnego lub oczywistej omyłki zidentyfikowanych podczas oceny formalnej w ramach kryteriów podlegających uzupełnieniom, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 43 ustawy. W punkcie 8 zastrzeżono, że uzupełnienie lub poprawa wniosku o dofinansowanie nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. W kolejnych punktach została uregulowana procedura sanacyjna wniosku. Wskazać jeszcze trzeba na punkt 19, który uległ zmianie z dniem 30 marca 2016 r., a którego treść została poszerzona o zapis, który w poniższym cytacie zostanie pogrubiony:
"Wniosek zostanie odrzucony bez możliwości uzupełnienia na etapie oceny formalnej, w przypadku gdy którykolwiek z punktów wniosku o dofinansowanie będzie niewypełniony lub będzie zawierał informacje uniemożliwiające identyfikację projektu lub Wnioskodawcy, z zastrzeżeniem, że w przypadku gdy informacje, umożliwiające identyfikację projektu lub Wnioskodawcy są możliwe do ustalenia w innej części wniosku lub w załącznikach do wniosku, Wnioskodawca zostanie wezwany do uzupełnienia zapisów danego punktu/pola. Punkt uznaje się za niewypełniony w przypadku, gdy co najmniej jedno jego pole jest niewypełnione (również pole liczbowe)".
Natomiast w rozdziale 4 Regulaminu wskazano, że organ dokonuje oceny i wyboru projektów w oparciu o kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO WSL na lata 2014-2020. Kryteria wyboru projektów dla działania 3.2 określone zostały w załączniku nr 1 Regulaminu. Jako kryteria formalne wskazano kryteria: 1. Poprawność złożenia wniosku, 2. Kwalifikowalność przedmiotowa projektu, 3. Kwalifikowalność podmiotowa wnioskodawcy, 4. Zgodność z zapisami Rozporządzenia oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020, 5. Wnioskodawca deklaruje realizacje projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi. Wymienione wyżej kryteria zostały zakwalifikowane jako kryteria 0/1 nie podlegające uzupełnieniom. Kolejno wymieniono kryteria formalne podlegające uzupełnieniom.
Ze względu na brak pełnego pokrywania się zbioru katalogu błędów formalnych o zasadniczym charakterze, który jest katalogiem otwartym i zbioru Kryteriów wyboru dla projektów podkreślić trzeba, że ocena i wybór projektów jest dokonywany w oparciu o Kryteria wyboru projektów i ich zapisy definicyjne mają zasadnicze i przesądzające znaczenie.
Jak wyżej wskazano organ odrzucił wniosek skarżącej z powodu naruszenia kryterium formalnego 0/1 niepodlegającego uzupełnieniom - kryterium nr 1. Poprawność złożenia wniosku. Skarżąca nie kwestionowała faktu nieprawidłowego kształtu wniosku o dofinansowanie (braku tabel zawierających prognozę sprzedaży i efektywności projektu), lecz twierdziła, że tabele wypełniła, a naruszenie było wynikiem wadliwości generatora wniosków - wywodząc, że ta wadliwość nie może skutkować negatywnym rozstrzygnięciem dla wnioskodawcy oraz że Regulamin (w wersji zmienionej) w kontekście regulacji zawartej w art. 43 ustawy wdrożeniowej dawał podstawę do usunięcia uchybień.
Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów skargi Sąd najpierw odniesie się do podniesionej wadliwości systemu informatycznego; w tym w kontekście jej wpływu na rozstrzygnięcie konkursowe.
System informatyczny używany w przedmiotowym konkursie niewątpliwie nie jest narzędziem doskonałym, ale jak wynika z dokumentacji przedłożonej Sądowi był on poddany audytowi desygnacyjnemu i właściwy organ w lipcu 2016 r. udzielił desygnacji instytucjom RPO WSL 2014-2020 również w zakresie prawidłowości funkcjonowania tego systemu. Z obowiązujących przepisów nie wynika, że system może być stosowany dopiero po uzyskaniu desygnacji. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy wdrożeniowej uzyskanie desygnacji jest jedynie warunkiem rozpoczęcia finansowej realizacji programu operacyjnego, rozumianego jako wystąpienie z pierwszą deklaracją wydatków oraz wnioskiem o płatność do Komisji Europejskiej. Przeprowadzony audyt nie dał podstaw do zakwestionowania możliwości stosowania tego narzędzia informatycznego również w okresie przed udzieleniem desygnacji. Nie została również zaskarżona uchwała w przedmiocie przyjęcia Pakietu aplikacyjnego dla przedmiotowego konkursu i uchwała ją zmieniająca.
Brak podstaw do twierdzenia, że doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (Właściwa instytucja przeprowadza nabór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania) w związku z art. 9 ust. 3 pkt d Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1011/2014 (Systemy elektronicznej wymiany danych są wyposażone co najmniej w następujące funkcje: generowane przez system komunikaty, które informują beneficjenta o możliwości podjęcia określonych czynności) w związku z art. 122 ust. 3 (Państwa członkowskie zapewniają, aby nie później niż do dnia 31 grudnia 2015 r. każda wymiana informacji pomiędzy beneficjentami a instytucją zarządzającą, instytucją certyfikującą, instytucją audytowi i instytucjami pośredniczącymi mogła być realizowana za pomocą systemów elektronicznej wymiany danych) oraz art. 125 ust. 2 punkt d (W odniesieniu do zarządzania programem operacyjnym instytucja zarządzająca: ustanawia system elektronicznej rejestracji i przechowywania danych dotyczących każdej operacji, które są niezbędne do monitorowania, ewaluacji, zarządzania finansowego, weryfikacji i audytu, w tym danych dotyczących poszczególnych uczestników operacji, w stosownych przypadkach) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku (Dz. U. UE L. 347/320) stanowiące wspólne przepisy dotyczące EFRR,EFS[...] - ze względu wadliwość tego systemu, brak przyjazności dla użytkownika i brak prawidłowo zaimplementowanego narzędzia walidacyjnego, które skutecznie blokowałoby złożenie niewypełnionego kompletnie wniosku o dofinansowanie.
Sąd wskazuje, że z przywołanych przez skarżącą przepisów nie wynika, że system informatyczny obligatoryjnie winien dokonywać walidacji każdego pola wniosku. Nadto dokumenty programowe nie zawierają zapewnienia o pełnej walidacji. Natomiast LSI generuje komunikaty informujące beneficjenta o możliwości podjęcia określonych czynności, co wypełnia wymóg wynikający z przywołanych przepisów. Przyjazność systemu dla użytkownika nie została zagwarantowana poprzez sprawdzanie każdego z jego działań w systemie, lecz poprzez szczegółowe uregulowanie w dokumentach programowych zasad korzystania z tego narzędzia w sposób umożliwiający prawidłowe wypełnienie wniosku. Wnioskodawca powinien dokładnie i rzetelnie przeczytać dokumenty programowe i zastosować się do wynikających z nich zasad działania. Zgodzić się trzeba, że tak określona funkcjonalność systemu jest trudniejsza dla wnioskodawcy niż w przypadku, gdy system sprawdza działania wnioskodawcy i wzywa go do korekt. Jednakże przyjęty w LSI poziom odpowiedzialności wnioskodawców za poprawność własnych działań nie może być uznany za przekraczający dopuszczalną miarę; tym bardziej w stosunku do przedsiębiorców. Brak podstaw do stwierdzenia, że stosowany przez organ LSI jest dotknięty taką wadliwością, że nie może być stosowany w prawidłowo prowadzonym naborze. Tym samym brak podstaw do twierdzenia, że zastosowanie LSI w naborze co do zasady uchybia regułom funkcjonalności, przejrzystości, efektywności i przyjaznej administracji.
Ewentualna kwestia wadliwości systemu LSI podlega natomiast ocenie w kontekście jej wpływu na konkretne rozstrzygnięcie konkursowe. Inaczej rzecz ujmując wykazanie wadliwości systemu informatycznego in concreto oraz wykazanie zastosowania się przez wnioskodawcę do zasad wynikających z dokumentów programowych dotyczących reagowania na wadliwość LSI może stanowić zarzut zmierzający do podważenia oceny wniosku. Powyższe czyni koniecznym i uzasadnionym ustalenie w jaki sposób – w świetle dokumentów programowych – wnioskodawca może podnieść zarzut wadliwości systemu i w jaki sposób strona skarżąca z tych możliwości skorzystała. W sytuacji bowiem gdy wnioskodawca wypełni wszystkie wymogi dotyczące prawidłowego wypełnienia wniosku lub zgłoszenia wadliwości systemu uniemożliwiającej prawidłowe wypełnienie wniosku, a organ odrzuca wniosek jako niespełniający obligatoryjnego kryterium, nieuwzględnienie przez organ wykazanej wadliwości systemu informatycznego winno zostać zakwalifikowane jako przeprowadzenie oceny projektu w sposób naruszający prawo, ze stwierdzeniem, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Z dokumentacji konkursowej jednoznacznie wynika, że przewidziano możliwość wystąpienia wadliwości LSI. W Regulaminie – Zasady funkcjonowania Lokalnego Systemu Informatycznego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...]ego na lata 2014-2020 (obowiązującym w dacie wypełniania wniosku) w podpunkcie 4 punktu II. Postanowienia ogólne podano, że Użytkownik odpowiada za poprawność i jakość wprowadzanych danych, a w podpunkcie 7 wskazano, że w razie zauważenia błędów w działaniu Systemu, Użytkownik jest zobowiązany zgłosić nieprawidłowość Administratorowi wraz z jej opisem na adres email: [...] Pojęcie Administratora zostało zdefiniowane w podpunkcie 3 punktu I. Słowniczek: "Administrator – pracownik Wydziału Rozwoju Regionalnego zajmujący się administrowaniem Systemu".
Rzeczywiście wadliwość w analizowanym konkursie wystąpiła - ale w innym zakresie niż wywodziła skarżąca w motywach skargi (w innych dniach niż dzień wysłania wniosku przez skarżącą) – i na zgłoszenia zareagowano poprzez jej usunięcie, a także wydłużenie terminu konkursu. Natomiast skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów ani na okoliczność wadliwości LSI w dacie składania przez nią wniosku, ani na okoliczność prawidłowego wypełnienia wniosku. Przeciwnie, to organ wykazał, że LSI nie odnotował nawet pracy wnioskodawcy w zakresie zakwestionowanej części wniosku ("wejścia" w to pole). Nadto skarżąca nie przedstawiła dowodów zgłoszenia w sposób przewidziany w dokumentacji programowej, nieprawidłowości funkcjonowania LSI, uniemożliwiającej jej prawidłowe wypełnienie wniosku w zakwestionowanych punktach. Skarżąca wysłała wniosek wadliwie wypełniony i nie sygnalizowała Administratorowi, że system uniemożliwia jej wysłanie wniosku prawidłowo wypełnionego. Z wypowiedzi pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 24 października 2016 r. wynika, że natychmiast po dokonaniu wysłania wniosku zorientował się, że część I, którą – jak twierdzi - wypełnił nie została zapisana. Następnego dnia wykonał telefon do komórki informatycznej [...]ego Centrum Przedsiębiorczości. Rozmowę przeprowadził z dwoma informatykami jednym o imieniu D., z drugim o nazwisku M., przedstawił swój problem uznając, że osoby te są upoważnione do przyjęcia informacji o awarii. W ciągu kilku kolejnych dni przeprowadzał kolejne rozmowy z tymi samymi osobami. Wiadomości e-mail do Administratora nie wysłał.
Sąd stwierdza, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że prawidłowo wypełniła wniosek, a jedynie dotarł on w wersji kwestionowanej do organu. Nadto spóźniona i wadliwie skierowana sygnalizacja problemu (informatykom ŚCP zamiast Administratorowi) nie mogła odnieść żadnego skutku w zakresie oceny formalnej wniosku.
Jak wynika z Instrukcji użytkownika Lokalnego Systemu Informatycznego 2014 dla Wnioskodawców/Beneficjentów RPO WSL 2014-2020 ostatnią częścią formularza wniosku jest jego podsumowanie, które służy do weryfikacji prawidłowości wypełnienia wniosku i umożliwia zapisanie ostatecznej wersji wniosku poprzez użycie przycisku "Złóż wniosek". Z tego poziomu można wygenerować roboczą wersję wniosku w formie pliku PDF. Zastosowanie się do tej Instrukcji umożliwia stwierdzenie wadliwości wypełnienia wniosku i jego poprawienie lub zawiadomienie Administratora o wadliwości działania generatora wniosku, uniemożliwiającej jego prawidłowe wypełnienie.
Zignorowanie przez skarżącą części procedury umożliwiającej skuteczną aplikację skutkuje brakiem możliwości powoływania się na wadliwość systemu informatycznego w postępowaniu odwoławczym (też sądowym). Żadne okoliczności nie wskazują, że błędnie wypełniony wniosek jest wynikiem wadliwego działania systemu informatycznego. Organ wykazał, że strona nie "wchodziła" w pole, które nie zostało wypełnione. Strona nie posiada egzemplarza wniosku prawidłowo wypełnionego, wygenerowanego po sprawdzeniu, a przed wysłaniem. Przedłożenie takiego dowodu dawałoby podstawę do kwestionowania twierdzenia organu, że wadliwość wniosku nie jest wynikiem błędnego działania wnioskodawcy lecz skutkiem nieprawidłowego funkcjonowania LSI. Okoliczność, iż skarżąca nie zweryfikowała wniosku przed wysłaniem, obciąża skarżącą i nie może stanowić podstawy do negatywnej oceny rozstrzygnięcia organu. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że dokumentacja konkursowa nie zawiera oświadczenia organizatora konkursu o zagwarantowaniu wnioskodawcom automatycznego sprawdzenia przez system każdego pola wniosku, a z przepisów prawnych nie wynika obowiązek zagwarantowania pełnej walidacji.
Jak wyżej wskazano również reakcja skarżącej na dostrzeżoną wadliwość wniosku nie wpisuje się w zasady ustalone w dokumentach programowych. Niezrozumiałe jest konsultowanie problemu z informatykami ŚCP w sytuacji, gdy Zasady funkcjonowania Lokalnego Systemu Informatycznego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...]ego na lata 2014-2020 wyraźnie i jednoznacznie precyzują inny dokumentowany sposób zgłaszania nieprawidłowości LSI.
Korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Na stosowanie w procedurze konkursowej nie tylko przepisów prawa, ale i zasad wynikających z dokumentacji konkursowej wnioskodawca wyraża zgodę, składając stosowne oświadczenie. To po jego stronie leży obowiązek dochowania należytej staranności i dostosowania się do jawnych i identycznych dla wszystkich wnioskodawców wymogów. Z dokumentacją konkursową należy się wnikliwie zapoznać, a ewentualne wątpliwości wyjaśnić. Przewidziano możliwości instytucjonalne skonsultowania się i uzyskania wyjaśnień, w celu dostosowania się do obowiązków nałożonych na wnioskodawców w postępowaniach konkursowych. Na gruncie ustawy nie budzi wątpliwości uprawnienie instytucji przeprowadzającej konkurs do określenia regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej) obejmującego szereg istotnych zasad procedowania; w tym kryteriów wyboru projektu oraz sposobu uzupełniania braków formalnych, formy i sposobu udzielania wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu.
Sąd nie podzielił również poglądu strony skarżącej co do uchybienia przez organ zasadzie rzetelnej oceny formalnej wniosku, ze względu na pominięcie informacji identyfikującej projekt zawartej w innej części wniosku oraz naruszenie zasad dopuszczalnej sanacji wniosku.
Wniosek został odrzucony ze względu na niespełnienie kryterium nr 1 Poprawność wniosku. Jest to kryterium formalne zerojedynkowe, nie podlegające uzupełnieniom. W definicji tego kryterium w części istotnej dla rozstrzygnięcia wskazano, że "Wniosek zostanie odrzucony bez możliwości uzupełnienia w przypadku, gdy co najmniej jeden z obowiązkowych punktów wniosku o dofinansowanie będzie niewypełniony lub będzie zawierał informacje uniemożliwiające identyfikację projektu lub Wnioskodawcy (obowiązkowe punkty zostaną wskazane w Regulaminie konkursu)".
Jak wyżej wskazano punkt 19 Regulaminu w wersji 5 stanowił, że: "Wniosek zostanie odrzucony bez możliwości uzupełnienia na etapie oceny formalnej, w przypadku gdy którykolwiek z punktów wniosku o dofinansowanie będzie niewypełniony lub będzie zawierał informacje uniemożliwiające identyfikację projektu lub Wnioskodawcy, z zastrzeżeniem, że w przypadku gdy informacje, umożliwiające identyfikację projektu lub Wnioskodawcy są możliwe do ustalenia w innej części wniosku lub w załącznikach do wniosku, Wnioskodawca zostanie wezwany do uzupełnienia zapisów danego punktu/pola. Punkt uznaje się za niewypełniony w przypadku, gdy co najmniej jedno jego pole jest niewypełnione (również pole liczbowe)". Dodać jeszcze trzeba, że również w Instrukcji wypełniania wniosku (załącznik do Regulaminu) powtórzono tę zasadę (str. 2 i 3), doprecyzowując jedynie, że we wniosku znajdują się również pola nieaktywne (przykładowo Bilans), które zostały wyraźnie w ten sposób oznaczone.
Sąd stwierdza, że z tego zapisu wynika, iż wszystkie punkty wniosku uznano za obowiązkowe, z wyłączeniem pól nieaktywnych. Regulamin nie zawiera kwalifikacji pola jako obowiązkowego lub nieobowiązkowego, kwalifikuje wszystkie pola jako obowiązkowe – na zasadzie reguły generalnej, a jedynie w sposób szczególny opisuje pola nieaktywne. Ten sposób wskazania pól obowiązkowych jest czytelny i nie pozostaje w kolizji z definicją kryterium. Wbrew przekonaniu skarżącej z tej definicji nie wynika, że wskazanie pól obowiązkowych może nastąpić wyłącznie poprzez zamieszczenie w Regulaminie takiej kwalifikacji przy każdym z pól; może również nastąpić poprzez przyjęcie zasady "wszystkie pola są obowiązkowe" i wyodrębnienie pól nieaktywnych. Tym samym Sąd stwierdza, że w Regulaminie w sposób prawidłowy wskazano, że punkt I. jest obowiązkowy.
Podzielić też trzeba pogląd organu, że w sprawie faktycznie zastosowano zasady wynikające z Regulaminu w wersji 5, gdyż zarówno na etapie oceny przez ŚCP, jak i na etapie rozpatrywania protestu analizowano możliwość odnalezienia brakujących informacji w innych częściach wniosku i jego załącznikach – co wynika z obydwu pism. Zgodzić się też z organem trzeba, że tych informacji nie ma w innych częściach wniosku i w jego załącznikach; w szczególności we wskazanych przez skarżącą punktach B.17 i B.9.1.
W Instrukcji wskazano, że w Prognozie sprzedaży dla każdego nowego (ulepszonego) produktu (usługi) będących rezultatem projektu należy podać nazwę i kwalifikację jako nowego lub ulepszonego, cenę jednostkową, ilość sztuk planowanych do sprzedaży. Dane te należy podać dla roku złożenia wniosku oraz okresu realizacji projektu i przewidywanego okresu trwałości. Zostało to zilustrowane przykładem. Natomiast w zakresie Efektywności projektu w Instrukcji wskazano, że wnioskodawca winien przedstawić dane przewidywanych do osiągnięcia przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów w poszczególnych latach w ujęciu wariantowym; przy zrealizowaniu inwestycji ujętej we wniosku i bez jej zrealizowania. Opis wymaganych w tych punktach danych wskazuje jednoznacznie, że są to dane finansowe, które trzeba wyliczyć oraz prognozować.
Sąd stwierdza, że takich danych nie ma we wniosku i nie można ich było odnaleźć w innych częściach wniosku. W szczególności nie sposób odnaleźć tych danych w punkcie B.9.1, który zawiera opis procesowego i produktowego charakteru wdrażanej innowacji i nie zawiera żadnych danych księgowych. Nie zawiera ich również punkt B.17 Analiza finansowa, który opisuje założenia przyjęte do metodologii prognozy przychodów i analizy kosztów, ale samych analiz i prognoz – ich efektów w postaci danych liczbowych nie zawiera. Odnosząc powyższe do treści punktu 19 Regulaminu stwierdzić trzeba, że informacje wymagane w polach niewypełnionych nie były możliwe do ustalenia w innej części wniosku lub w załącznikach do wniosku i z tego względu organ nie był obowiązany, ani nawet uprawniony, do wezwania skarżącej do uzupełnienia zapisów wniosku w punkcie I.1a i I.1b. Takie wezwanie naruszyłoby zasadę równego traktowania wnioskodawców.
Podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż dane posiadała i udostępniała je też bankowi, który udzielił promesy, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Ocenie nie podlega fakt posiadania danych przez wnioskodawcę lub inny podmiot, lecz ich uwidocznienie we wniosku.
Sąd nie znalazł także podstaw do akceptacji żądania skarżącej dotyczącego uruchomienia procedury sanacyjnej wniosku na podstawie art. 43 ustawy wdrożeniowej.
Zgodnie z tym przepisem prawnym w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia (ust. 1). Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji (ust. 2). Prawodawca nie zdefiniował pojęcia braki formalne oraz pojęcia oczywista omyłka. Na mocy art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy wdrożeniowej kwestie te winny zostać uregulowane w Regulaminie.
Braki formalne zdefiniowano w Regulaminie jako braki, o których usunięcie po ich wykryciu Wnioskodawca może zostać jednokrotnie wezwany np. brak podpisów lub pieczątek, brak wymaganego załącznika (z zastrzeżeniem pkt. 20 podrozdziału 5.1), nieczytelność kopii dokumentu, brak potwierdzenia za zgodność z oryginałem. W przypadku weryfikacji braku formalnego ocenie nie podlega poprawność wypełnienia danego dokumentu/załącznika, lecz fakt jego złożenia. Natomiast za oczywiste omyłki uznano błędy rachunkowe w wykonaniu działania matematycznego, błędy pisarskie oraz inne oczywiste omyłki rozumiane jako: omyłki widoczne, polegające na niezamierzonym przekręceniu, opuszczeniu wyrazu, błędy logiczne lub mające postać innej niedokładności przypadkowej bądź też wady procesu myślowo-redakcyjnego np.: błędy pisarskie, omyłki rachunkowe.
Sąd stwierdza, że brak danych stanowiących prognozę sprzedaży dla poszczególnych produktów w rozbiciu na kilka lat oraz brak wariantowego ujęcia przychodów i kosztów uzyskania przychodów w rozbiciu na kilka lat nie może zostać zakwalifikowany jako brak formalny lub oczywista omyłka w rozumieniu definicyjnym. To prawda, że definicja nie została skonstruowana na zasadzie katalogu zamkniętego, lecz ani na gruncie języka prawnego, ani na gruncie języka prawniczego, ani nawet na gruncie języka potocznego nie sposób zaliczyć braku bardzo istotnych danych służących do oceny wykonalności finansowej, realności wskaźników, zasadności i odpowiedniej wysokości wydatków oraz efektywności projektu (kryteria stosowane na etapie oceny merytorycznej projektu, w ramach których należy dokonać analizy brakujących danych) do kategorii braków formalnych. Są to bowiem dane, analiza ekspercka których pozwala na ocenę merytoryczną projektu, stanowiąc podstawę do podjęcia decyzji o udzieleniu mu finansowego wsparcia. Nie ma racji skarżąca wywodząc, że organ winien jej umożliwić uzupełnienie tych danych liczbowych, na mocy regulacji zawartej w Regulaminie oraz w art. 43 ustawy wdrożeniowej. Gdyby tak uczynił postąpiłby nielegalnie, naruszając zasady ustawowe oraz przyjęte w programie, dotyczące możliwości uzupełnienia wniosku. Doszłoby do naruszenia zasady równego traktowania wnioskodawców.
Twierdzenia tego nie może również zmienić powoływane przez skarżącą zapewnienie informatyków ŚCP o możliwości uzupełnienia danych. W żadnym punkcie dokumentacji programowej osoby te nie zostały wskazane jako kompetentne i uprawnione do oceny wniosku. Niezrozumiałym jest konsultowanie tak istotnej dla wnioskodawcy kwestii z osobami nieuprawnionymi i odstąpienie od skonsultowania problemu z osobami kompetentnymi i wyznaczonymi do tej roli w dokumentacji programowej.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło