IV SA/Gl 49/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe, 2. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego. W treści skargi z dnia [...] A. D. wniósł o ustanowienie pełnomocnika podnosząc, iż jest osobą schorowaną i osiąga niskie dochody. Wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 11 marca 2009 r., albowiem skarżący pomimo wezwania nie nadesłał urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Następnie, to jest w dniu [...] wnioskodawca nadesłał pismo procesowe datowane na [...] zatytułowane jako "sprzeciw", w treści którego podkreślił, iż jest [...] oraz podniósł, że nie otrzymał wezwania do złożenia urzędowego formularza "PPF", gdyż w związku z pogorszeniem stanu zdrowia nie przebywał pod adresem swego stałego zamieszkania. Ponieważ wraz z przywołanym pismem A. D. przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy a także odrębne pismo – także datowane na [...], w którym ponownie wniósł o ustanowienie pełnomocnika, Przewodniczący Wydziału IV, zarządzeniem z dnia 5 maja 2009 r. uznał, że zgłoszone przezeń żądanie jest nowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W treści przywołanego formularza "PPF" wnioskujący oznaczył, iż wnosi nie tylko o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego, lecz także o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołał się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w wynajmowanym lokalu o powierzchni [...]). Miesięczny dochód brutto strony zadeklarowany został w kwocie [...], uzyskiwanej przezeń z tytułu [...]. Nadto skarżący podniósł, iż obciążają go liczne długi, zaś uzyskiwany dochód nie wystarcza mu na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta tu więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku A. D. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie dołączone do akt niniejszej sprawy zaświadczenie [...] z dnia [...] (karta nr 4) potwierdza, że osiąga on dochód z tytułu [...] w kwocie netto zaledwie [...], co nie pozwala na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności. W tym miejscu należy odnotować, iż z akt administracyjnych innych spraw zawisłych przed tutejszym sądem (patrz: kwestionariusze wywiadu środowiskowego dołączone do akt administracyjnych spraw o sygn. akt IV SA/Gl 381 – 384/08) wynika, że A. D. pobierał poza tym [...] w kwocie [...] i [...] w rozmiarze [...] a także, iż jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego i osiąga z tego tytułu dochód w miesięcznej wysokości [...]. Jakkolwiek skarżący nie nawiązał w żaden sposób do wspomnianych faktów w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, to jednak uznano, iż niezależnie od tego zachował on przesłankę określoną w przywołanym art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że miesięczny dochód wnioskodawcy ulega zwiększeniu o wskazane wyżej kwoty, nie budzi wątpliwości, że pokrycie kosztów jakie wiążą się z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i mogłoby go narazić na niemożność zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych. Nie sposób tu tracić z pola widzenia, że wyżej wymieniony jest osobą [...], [...] i wymagającą [...] (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 4 akt administracyjnych innej sprawy z jego skargi, zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. IV SA/Gl 204/08), co zazwyczaj powoduje konieczność ponoszenia ponadprzeciętnie wysokich kosztów utrzymania, w tym wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją. Zważywszy podniesione wyżej okoliczności ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.