IV SA/Gl 490/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] specjalista ds. informacji działając z upoważnienia Prezydenta Miasta D., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b i art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) orzekł o utracie przez B.B. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, iż B. B. nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie, nie powiadomiła również w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W takim przypadku zgodnie z art. 33 powołanej wyżej ustawy następuje utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji po upływie co najmniej trzech miesięcy od dnia niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy. W odwołaniu od tej decyzji B. B. wskazała, że w dniu [...] 2010 r. była w Urzędzie Pracy podpisując listę. Dowiedziała się wówczas o możliwości złożenia do dnia [...] 2010 r. wniosku o dofinansowanie ze środków unijnych i przystąpienia do udziału w projekcie "[...]". Pracownica urzędu poinformowała ją, że jeśli wniosku tego nie zdoła złożyć we wskazanym terminie to następny termin "do złożenia podpisu" przypadać będzie na dzień 1 kwietnia 2010 r. oraz, że o złożeniu wniosku będzie wiedziała "ponieważ jest przepływ informacji". Dalej odwołująca się podniosła, iż w dniu [...] 2010 r. złożyła stosowne dokumenty aplikacyjne w Urzędzie Pracy w ramach wskazanego projektu. W dniu [...] 2010 r. została poinformowana o przyjęciu wniosku oraz o wyznaczonej na dzień [...] 2010 r. rozmowie z doradcą zawodowym. W tym dniu odbyła taką rozmowę, w wyniku której wyznaczony został jej następny termin na dzień [...] kwalifikujący do II etapu. W dniu [...] otrzymała jednak decyzję o pozbawieniu jej statusu bezrobotnego, z którą nie może się zgodzić. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż strona będąc prawidłowo poinformowana o prawach i obowiązkach bezrobotnego, w szczególności o obowiązku stawiania się w wyznaczonych terminach wynikającym z art. 33 ust. 3 i 4 pkt. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zastosowała się do niego. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika bowiem, iż w dniu [...] 2010 r. własnoręcznym podpisem w karcie rejestracyjnej bezrobotnego potwierdziła kolejny termin stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy wyznaczony na dzień 1 kwietnia 2010r. Jednocześnie poinformowano ją o możliwości ubiegania się o dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej w ramach projektu "[...]" i złożenie dokumentów aplikacyjnych do dnia [...] 2010 r., o czym świadczy zapis w części D karty rejestracyjnej bezrobotnego. B.B. nie dopełniła obowiązku zgłoszenia się w wyznaczonym na dzień 1 kwietnia 2010 r. terminie oraz nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Spełniona została więc bezwzględna przesłanka utraty statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że termin 7 dni na usprawiedliwienie nieobecności skutkuje nieuwzględnieniem usprawiedliwienia nieobecności bez względu na jej przyczynę, toteż wyjaśnienia strony odnośnie przyczyn niestawiennictwa w dniu 1 kwietnia 2010 r. zawarte w odwołaniu, ze względu na upływ czasu nie mogły być uwzględnione. Odnosząc się do treści odwołania organ wskazał, że termin zgłoszenia został wyznaczony stronie prawidłowo poprzez zapis w części D karty rejestracyjnej bezrobotnego, co strona potwierdziła własnoręcznym podpisem. Pośrednik specjalnie zapisuje w karcie datę kolejnego zgłoszenia, aby uniknąć ewentualnej pomyłki, zaś obowiązkiem bezrobotnego jest termin ten prawidłowo zapamiętać. Natomiast fakt zakwalifikowania strony do realizacji projektu realizowanego przez PUP w D. nie zwalniał jej z obowiązków związanych ze statusem bezrobotnego, w tym zgłaszania się w wyznaczonym terminie. Organ podkreślił, iż nie kwestionuje starań strony w celu rozpoczęcia działalności gospodarczej, jednakże rejestrując się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna zobowiązała się do stawiennictwa w organie zatrudnienia na każde wezwanie w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. B. wyraziła niezadowolenie z powyższej decyzji. W jej uzasadnieniu zasadniczo powtórzyła argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Ponownie podkreśliła, że wyznaczony termin zgłoszenia celem podpisania listy na dzień [...] 2010 r., zgodnie z stwierdzeniem "urzędniczki", odnosił się do przypadku niezłożenia w terminie wniosku aplikacyjnego w ramach projektu "[...]". Tymczasem wniosek taki został przez nią złożony w terminie, tj. w dniu [...] 2010 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie raz jeszcze odwołując się do argumentacji przytoczonej w zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że nie znajduje podstaw do jej zmiany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 tej ustawy) Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że decyzja organu I instancji została podjęta z naruszeniem podstawowych zasad procedury administracyjnej. Wydano ją w szczególności bez formalnego wszczęcia postępowania. Wskazane uchybienie spowodowało, że skarżąca dopiero w odwołaniu mogła podjąć obronę swojego słusznego interesu. Z kolei na etapie odwoławczym nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwalające na poczynienie koniecznych ustaleń odnoszących się do przesłanek z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 415 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, który był podstawą pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Przepis ten stanowi, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Tymczasem obowiązek stawiennictwa, którego naruszenie powoduje sankcję określoną w ww. przepisie regulowany jest w art. 33 ust. 3 tej ustawy. Stosownie do jego treści bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni. Systematyka art. 33 ustawy o promocji zatrudnienia nie pozostawia wątpliwości co do tego, że ustawodawca powiązał dolegliwy dla bezrobotnego skutek niestawiennictwa opisanego w ust. 4 pkt 4, z naruszeniem obowiązku, o którym mowa w ust. 3 tego przepisu. Brzmienie art. 33 ust. 4 pkt 4 w powiązaniu z ust. 3 prowadzi do wniosku, że skutek - w postaci wydania decyzji o pozbawieniu bezrobotnego statusu bezrobotnego dotyczy niestawiennictwa w tym urzędzie w terminie wyznaczonym w celu - przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub - w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Niestawienie się w celu innym niż określony we wskazanym przepisie nie może zatem skutkować pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej. Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi nie wynika natomiast jasno jaki był cel wyznaczenia skarżącej terminu stawienia się w urzędzie pracy w dniu [...] 2010r. Z akt wynika natomiast, że skarżąca stawiła się na wyznaczony jej termin w dniu [...] 2010 r. W części D karty rejestracyjnej bezrobotnego w rubryce "przedłożone propozycje" widnieje wpis "propozycje inne" w uwagach zamieszczono adnotację opatrzoną podpisem "spotkanie informacyjne dot." – ostatni wyraz nieczytelny. Natomiast w rubryce odpowiadającej kolejnej wyznaczonej dacie stawienia się tj. w dniu [...] 2010 r. widnieje odrębny wpis opatrzony podpisem "poinform. o możliwości ubiegania się o dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej w ramach projektu "[...]" i złożenia dokumentów aplikacyjnych do dnia [...] 2010." Z twierdzeń strony wynika, że w dniu [...] 2010 r. uzyskując informację o możliwości ubiegania się o środki na działalność gospodarczą zadeklarowała złożenie w urzędzie pracy wniosku aplikacyjnego. Zatem w sytuacji, gdy strona przyjęła propozycję aktywizacji zawodowej deklarując podjęcie działań zmierzających do rozpoczęcia własnej działalności gospodarczej nie bez znaczenia jawi się okoliczność celu jakiemu służyć miało wyznaczenie jej kolejnego terminu stawienia się w urzędzie pracy w dniu [...] 2010 r. Nie można jednocześnie uznać za zupełnie pobawione podstaw twierdzenie strony, iż stawienie się w wyznaczonym terminie miało dotyczyć sytuacji niezłożenia takiego wniosku w terminie wyznaczonym do dnia [...] 2010 r. Bynajmniej kwestia ta wymagała wyjaśnienia. Z akt natomiast wynika, że w dniu w dniu [...] 2010 r. skarżąca w Powiatowym Urzędzie Pracy złożyła wniosek aplikacyjny, a następnie stawiła się na wyznaczony jej terminy spotkania z doradcą zawodowym w dniu [...] 2009 r. oraz, że wyznaczono jej kolejny termin na dzień [...] 2010 r., natomiast decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego skarżąca otrzymała w dniu [...] . Zatem zachowanie strony wskazuje, iż jej zamiarem nie było uchylanie się od ciążących na niej obowiązków jako bezrobotnej, z których, jak wynika z akt, wywiązywała się od dnia rejestracji, tj. od 30 marca 2009 r., w tym z obowiązku stawiania się w wyznaczonym jej terminie w Urzędzie Pracy nawet, gdy był on jej wyznaczany z ponad dwumiesięcznym wyprzedzeniem, co wskazuje, że terminy te zapamiętywała. Ponadto należy zauważyć, że zamieszczenie daty stawienia się w Urzędzie Pracy w dniu 1 kwietnia 2010 r. w części D karty rejestracyjnej bezrobotnego - "Stawiennictwo w Urzędzie Pracy i Propozycje Przedłożone Bezrobotnemu", może wskazywać, iż chodzi o cel określony w art. 33 ust. 3 w postaci przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd. Przyjdzie natomiast stwierdzić, że z zapisów wskazanej już części D karty rejestracyjnej wynika, że stronie wyznaczane były terminy stawienia się, w celach innych niż przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd. Świadczy o tym adnotacja zawarta w uwagach sporządzana w dniu wyznaczonym do stawienia się i potwierdzonym podpisem przez stronę "wyd. skier. na badania" (wpis 22.04.2009), czy "zwrot badań wyd. komp. dok." (wpis z 22.04.2009 r.). Natomiast jak już wskazano niestawienie się w celu innym niż określony w art. 33 ust. 3 ustawy nie może skutkować pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej. Ustalony w zaskarżonej decyzji stan faktyczny nie wyczerpuje przesłanek ustawowych dających podstawę do zastosowania art. 33 ust. 4 pkt 4. Organ z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a. nie ustalił okoliczności mających znaczenie dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wprawdzie organ ustalił, że skarżącej w dniu 23 marca 2010 r. wyznaczono kolejny termin do stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy jednakże do okoliczności zarówno wyznaczenia terminu stawiennictwa w dniu [...] 2010 r. jak i celu, któremu to stawiennictwo miało służyć, a także do okoliczności a zwłaszcza powodów, w jakich doszło do niestawiennictwa strony, organ ten nie ustosunkował się. Organ w uzasadnieniu decyzji przytoczył wyjaśnienia pracownika biura projektów w PUP związane z udziałem strony w projekcie "[...] ", gdy tymczasem to nie ten pracownik ustalał termin spotkania oraz określił jego cel. Tym samym Wojewoda uchylił się od ponownego rozpoznania i rozpatrzenia sprawy w kontekście zarzutów i twierdzeń odwołania, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz uchybia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżona decyzję. Wskazania do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań.