IV SA/Gl 493/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-03-26

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być ustalone od daty wcześniejszej niż miesiąc, w którym wpłynął wniosek, jeśli orzeczenie o niepełnosprawności zostało zmienione wyrokiem sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wyrok sądu powszechnego zmieniający orzeczenie o niepełnosprawności nie może powodować niezastosowania przez organ administracyjny tej dyspozycji prawnej. Organ administracyjny prawidłowo przyznał świadczenie pielęgnacyjne od daty złożenia wniosku, a nie od daty wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności, które nie zawierało wskazań do przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od lipca 2005 r. Organ I instancji przyznał świadczenie od grudnia 2005 r. do sierpnia 2006 r., wskazując na datę złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca złożenia wniosku. Skarżąca podniosła, że organy nie uwzględniły prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S., który zmienił orzeczenie o niepełnosprawności jej dziecka, co powinno skutkować przyznaniem świadczenia od lipca 2005 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S., Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S. na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. nr 105, poz. 881) i Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał M. K. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad J. K. w okresie od [...] grudnia 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r. w kwocie [...]zł miesięcznie. W uzasadnieniu podano, iż przyznano M. K. wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne, bowiem nie podjęła ona bądź zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami. Świadczenie zostało przyznane od dnia złożenia wniosku do końca bieżącego okresu zasiłkowego. Zacytowano również treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej ustalonego czasokresu otrzymywania świadczenia oraz o jego przyznanie od dnia [...] lipca 2005 r., gdyż Sąd Rejonowy w S. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...]r. zmienił pkt [...] "wskazań" zawartych w orzeczeniu Dyrektora Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r. przez przyjęcie, że J. K. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej posiada ona prawo do przedmiotowego świadczenia od dnia [...] lipca 2005 r. Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek strony złożony w dniu [...] grudnia 2005 r. zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Dalej podano, iż zgodnie z treścią art. 1 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 24 ust. 3a otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Z akt sprawy wynika, iż J. K. (nazwisko na K. zmieniono na podstawie oświadczenia złożonego przez ojca dziecka) orzeczeniem wydanym przez Wojewódzki Zespół ds Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...]r. został zaliczony do osób niepełnosprawnych. Orzeczenie to utraciło ważność dnia [...] maja 2005 r. Ponownie wydano orzeczenie o zaliczeniu w/w do osób niepełnosprawnych w dniu [...] lipca 2005 r. Orzeczenie to stwierdzało, iż J. K. nie wymaga konieczności stałej i długotrwałej opieki. Na skutek odwołania strony, Sąd Rejonowy w S. w wyroku z dnia [...] r. orzekł, iż istnieje taka konieczność. Wyrok Sądu, zdaniem organu odwoławczego stanowi kontynuację poprzedniego orzeczenia z dnia [...] maja 2004 r. Jednakże w ocenie organu, należy wziąć pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie rozstrzygania. Strona wniosek złożyła w dniu [...] grudnia 2005 r., zatem organ I instancji postąpił prawidłowo przyznając świadczenie pielęgnacyjne od dnia [...] grudnia 2005 r. do końca okresu zasiłkowego tj. do dnia [...] sierpnia 2006 r. Nadto podano, iż strona była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna do dnia [...] grudnia 2005 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, za bezrobotnego uznaje się osobę zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Natomiast art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wskazuje, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. W ocenie organu nie można zatem uznać, iż strona w okresie od [...] lipca 2005 r. do [...] grudnia 2005 r. spełniała przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia przyznającego jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] lipca 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r. Podniosła, iż organy obu instancji nie uwzględniły prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. Takie stanowisko organów jest sprzeczne w sposób szczególnie rażący z obowiązującymi przepisami prawa i porządkiem prawnym. Dalej powołując się na treść art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego podała, iż wyrok wiąże nie tylko strony procesu i sąd, który go wydał lecz także inne osoby wskazane w ustawie. Tymczasem organy administracji nie uznają wyroku Sądu Rejonowego w S,, przyznając świadczenia według własnego uznania i powołując się na inne przepisy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa – a tylko w tych kryteriach odbywa się sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269). W szczególności trafnie wskazały organy administracyjne obu instancji, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do tych świadczeń ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Poza sporem pozostawała okoliczność, że skarżąca złożyła wniosek [...] grudnia 2005 r., w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia jej żądania, by świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane od [...] lipca 2005 r., kiedy to wydane zostało orzeczenie o niepełnosprawności, zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. Orzeczenie to zostało wydane w odrębnym postępowaniu i nie może powodować niezastosowania przez organ administracyjny dyspozycji zawartej w ostatnio wymienionym przepisie. Chybiony jest zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia wskazanego wyroku, bowiem właśnie na jego podstawie ustalone zostało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Można jedynie podnieść, że skarżąca mogła złożyć wniosek we wcześniejszym terminie, wnosząc ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed Sądem Rejonowym w S.. Rozważanie tej możliwości jest obecnie zbędne, skoro przedmiotowy wniosek został złożony już po zapadnięciu wyroku sądu powszechnego. Trafnie organ odwoławczy interpretuje też przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który także nie pozwala na wcześniejsze ustalenie prawa do świadczeń niż od miesiąca, w którym został złożony wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Materiał sprawy nie dawał jednak nawet podstaw do ustalenia takiej kontynuacji, na którą skarżąca się zresztą nie powoływała. Wcześniejsze orzeczenie o niepełnosprawności obowiązujące do [...].05. 2005 r. nie zawierało wskazań dotyczących konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, a więc w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozwalało na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec niewątpliwej daty złożenia wniosku przez skarżącą te ostatnie uwagi poczynione zostały jedynie ubocznie. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom legalności, dlatego z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło