IV SA/Gl 5/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy K. ustalił wysokość zobowiązania W.A. z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przyznanych dla uprawnionych; J., P., W. i A.A., wypłaconych w okresie od [...] do [...] i określił łączną kwotę zobowiązań z tego tytułu w wysokości [...] zł. wraz z odsetkami. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący przede wszystkim podniósł, że organ nie miał podstaw do orzeczenia obowiązku zwrotu świadczeń w tej kwocie. Wskazał, że przy uwzględnieniu kwot, które zostały ściągnięte w drodze egzekucji oraz alimentów zapłaconych przez niego za pośrednictwem poczty, a także przekazanych bezpośrednio matce dzieci, jego zadłużenie za wskazany okres wynosi [...] zł. W uzasadnieniu odwołania przedstawił szczegółowe wyliczenie wysokości zadłużenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości zobowiązania skarżącego, ustalając, że kwota powyższa wynosi [...] zł. wraz z odsetkami od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ I instancji pomniejszył kwotę należności wypłaconych osobom uprawnionym, tj. [...] zł. o kwotę wyegzekwowaną przez komornika, tj. [...] zł., przy czym na poczet zmniejszenia zadłużenia zaliczona została kwota [...] zł., a [...] zł. na poczet odsetek za zwłokę. Organ podniósł, że w związku z tym do zapłaty pozostała kwota [...] zł., która – zgodnie z żądaniem skarżącego - została pomniejszona o wpłaty przekazane wierzycielce w wysokości [...] zł. i w efekcie do zwrotu przez dłużnika pozostała kwota [...] zł. Podkreślił, że należność tej wysokości powinna zostać ustalona decyzją organu I instancji, nie zaś obowiązek zwrotu przez skarżącego kwoty [...] zł. W tym zakresie organ podniósł, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ orzeka o obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego, należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 1a tej ustawy, odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Dodał, że oznacza to, iż w decyzji wydanej na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy, organ ustala wysokość kwoty do zwrotu obejmującą należności z tytułu otrzymanych przez osoby uprawnione świadczeń z funduszu alimentacyjnego jako odrębną kwotę od odsetek, które naliczane są na podstawie art. 27 ust. 1a cytowanej ustawy. W związku z tym organ odwoławczy wskazał, że uchylił w tej części decyzję organu I instancji. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, W.A. zarzucił przede wszystkim, że organ odwoławczy nie rozstrzygnął co do całości odwołania. Ponownie podniósł, że przy uwzględnieniu kwot, które zostały ściągnięte w drodze egzekucji oraz alimentów zapłaconych przez niego za pośrednictwem poczty, a także przekazanych bezpośrednio matce dzieci, jego zadłużenie za wskazany okres wynosi [...] zł. Podniósł zarzut, że do kwoty należności głównej organ doliczył odsetki, od których domagał się odsetek oraz nie uwzględnił wszystkich kwot przekazanych matce dzieci. Wskazał, że kwota alimentów uiszczonych matce dzieci powinna, zgodnie z ustawą, pomniejszać kwotę do wypłaty uprawnionym, a nie kwotę do zapłaty na rzecz funduszu alimentacyjnego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze. Ponadto dodał, że pomimo długotrwałego postępowania, nie zostało uwzględnione stanowisko skarżącego i dokonane przez niego wpłaty nie zostały zaliczone na poczet długu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy rozpoznaniu sprawy doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości zobowiązania skarżącego z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych na rzecz jego dzieci w okresie od [...] do [...] i na nowo określił łączną kwotę zobowiązań z tego tytułu. W związku z wyżej określonym przedmiotem postępowania, podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 1228), zwanej dalej również ustawą z dnia 7 września 2007 r., dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Według zaś art. 27 ust. 1a tej ustawy, odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Natomiast na podstawie art. 27 ust. 2 cytowanej ustawy, organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Mając na uwadze przytoczone przepisy, organ odwoławczy stwierdził, że w decyzji wydanej w trybie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r., ustalana jest wysokość kwoty do zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego, obejmująca należności z tytułu otrzymanych przez osoby uprawnione świadczeń z funduszu alimentacyjnego jako odrębna kwota od odsetek, które naliczane są na podstawie art. 27 ust. 1a tej ustawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że z tego powodu organ odwoławczy obniżył kwotę zobowiązania skarżącego - z ustalonej przez organ pierwszej instancji kwoty w wysokości [...] zł. – do kwoty [...] zł. Jednocześnie organ w ogóle nie ustosunkował się do zarzutu odwołania, że przy uwzględnieniu kwot, które zostały ściągnięte w drodze egzekucji oraz alimentów zapłaconych przez skarżącego za pośrednictwem poczty, a także przekazanych bezpośrednio matce dzieci, jego zadłużenie za wskazany okres wynosi [...] zł. Jest to tym bardziej rażące pominięcie, że w uzasadnieniu odwołania, skarżący przedstawił szczegółowe wyliczenia w powyższym zakresie. Organ odwoławczy dopuścił się zatem naruszenia podstawowych zasad postępowania – pominął ustosunkowanie się do treści zarzutów odwołania dotyczących kwestii o kluczowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera bowiem w ogóle wskazania żadnych skonkretyzowanych argumentów, które dotyczyłyby wymienionych zarzutów odwołania. W związku z tym stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem art. 8 K.p.a., według którego organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy poszczególne okoliczności zostały udowodnione. W konsekwencji uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wymienione pominięcia dotyczyły przecież kwestii o znaczeniu podstawowym dla wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wysokości zobowiązania skarżącego. Z przedstawionych wyżej powodów - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ orzekający uwzględni powyższe wskazania i uzupełni istotne stwierdzenia, które zostały pominięte w dotychczasowym postępowaniu. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.