IV SA/Gl 500/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2007r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A na postanowienie Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy – egzekucji administracyjnej świadczeń niepieniężnych – grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. IV SA/Gl 500/06 U Z A S A D N I E N I E Nakazem z dnia [...] r. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K., zobowiązał Przedsiębiorstwo A w G. do wypłaty na rzecz pracowników wynagrodzeń za pracę oraz innych świadczeń ze stosunku pracy, nadając decyzjom rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec niewykonania obowiązku wynikającego z powyższego nakazu, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) nałożył na Przedsiębiorstwo A w G., grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. z wezwaniem do jej uiszczenia w terminie do dnia [...] r. Wezwał jednocześnie do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w Tytule Wykonawczym Nr [...] z dnia [...] r. wystawionym przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K.. Przedsiębiorstwo A w G. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, uzasadniając, że nie uchyla się od spłaty swoich zobowiązań, jednakże w związku z brakiem płynności finansowej Spółki, niezwłoczna ich spłata nie jest możliwa. Ponadto [...] r. Zarząd Spółki złożył do Sądu Gospodarczego wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu. Otwarcie postępowania uwolni środki przetrzymywane przez komornika od [...] r. i rozwiąże wszelkie zobowiązania pracownicze. Podkreślono, że Spółka stara się wypłacać zaległości i dąży do poprawy sytuacji finansowej, a wobec tego nałożenie grzywny jest bezzasadne. Postanowieniem z dnia [...] r. Okręgowy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 23 § 4 pkt 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] r. Wydając zaskarżone postanowienie Okręgowy Inspektor Pracy w K. wskazał, że podniesiony przez pracodawcę argument o trudnej sytuacji finansowej Spółki, nie usprawiedliwia zaległości w wypłacie świadczeń pracowniczych i nie stanowi ustawowej przesłanki do umorzenia grzywny. Podkreślił, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa pracy, ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża pracodawcę, a za niewykonywanie ciążących na nim obowiązków w postaci wypłaty należnych świadczeń ze stosunku pracy, wszczynane jest postępowanie egzekucyjne, mające na celu ich przymusowe wyegzekwowanie. Niewykonanie obowiązków wynikających z wystawionego tytułu wykonawczego daje podstawę organowi egzekucyjnemu do nakładania wielokrotnie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Podniósł, że nałożona grzywna mieści się w granicach ustawowych. Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzenie grzywny w celu przymuszenia możliwe jest jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Przedsiębiorstwo A w G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Podniosła, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest swoistego rodzaju uznaniem administracyjnym, a wobec tego organ powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywateli, określony w art. 7 K.p.a. Ponadto w wykonaniu nakazu zapłaty, stanowiącego podstawę do nałożenia grzywny, z łącznej kwoty [...] zł. skarżąca do dnia nałożenia grzywny spłaciła zobowiązania w kwocie [...] zł. Wobec tego, że grzywna nakładana jest "w celu przymuszenia", to spełnienie obowiązku w chwili jej nałożenia musi być realne, możliwe obiektywnie do spełnienia. Organ, nakładając grzywnę nie wziął pod uwagę, że skarżąca nie ma środków na spłatę zobowiązań jak i samej grzywny, a wobec tego grzywna nie została nałożona w celu przymuszenia. W piśmie z dnia [...] r. skarżąca dodała, że wobec ogłoszenia upadłości w dniu [...] r., roszczenia pracowników powstałe przed ogłoszeniem upadłości, wchodzą w skład masy majątkowej upadłej Spółki i znajdą się liście wierzytelności. W związku z tym, od dnia ogłoszenia upadłości, organ powinien zaprzestać nakładania kolejnych grzywien. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodał, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie pozostawiły uznaniu organu administracyjnego nakładania grzywny w celu przymuszenia. Według treści odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, w rubryce 5 zatytułowanej "Informacja o postępowaniu upadłościowym", na dzień [...] r. brak było wpisów. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Powyższa regulacja nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwą okolicznością w sprawie jest to, że w dniu [...] r. został wystawiony tytuł wykonawczy dotyczący obowiązku wypłaty pracownikom skarżącej Spółki świadczeń ze stosunku pracy. Nie ulega również wątpliwości, iż wobec niewykonania wyżej wymienionego obowiązku, w dniu [...] r. Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na Przedsiębiorstwo A w G. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. Ponadto w dniu wydania przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia, tj. w dniu [...] r., obowiązek określony nakazem z dnia [...] r. nadal nie był w pełni zrealizowany. Art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie pozostawiła zatem decyzji co do nałożenia - na podstawie art. 119 § 1 - grzywny w celu przymuszenia uznaniu organu egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 121 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z zastrzeżeniem wyjątków dotyczących egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Według przepisu art. 121 § 2 wymienionej ustawy, każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać – w stosunku do osób prawnych – kwoty 25.000 zł. Nałożona w niniejszej sprawie na Przedsiębiorstwo A w G. grzywna w kwocie [...] zł. niewątpliwie mieści się w granicach ustawowych. Podnoszona przez stronę skarżącą kwestia częściowego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nie ma żadnego wpływu na ocenę zgodności z prawem nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Okoliczność wykonania obowiązku ma znaczenie tylko w zakresie objętym regulacją art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis powyższy przewiduje bowiem, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nie ściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Unormowanie powyższe dotyczy jednakże sytuacji, gdy obowiązek został wykonany w całości, a ponadto stanowi podstawę umorzenia nałożonych grzywien, nie wprowadza natomiast podstawy do uchylenia postanowień nakładających grzywnę. Celem nałożenia grzywny jest bowiem przymuszenie zobowiązanego podmiotu do wykonania obowiązku w całości, dlatego dopiero w razie osiągnięcia tego celu odpada potrzeba ściągnięcia nałożonej grzywny. Okoliczność podjęcia starań w celu realizacji obowiązku określonego w tytule wykonawczym nie mogła skutkować uchyleniem postanowienia o nałożeniu grzywny. Bezzasadny jest również zarzut skargi, że organ nakładając grzywnę, nie wziął pod uwagę, iż skarżąca nie ma środków zarówno na spłatę zobowiązań, jak i samej grzywny. Wskazać należało, że zgodnie z utrwaloną w tym zakresie linią orzecznictwa, okoliczność powyższa nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem rozstrzygnięcia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W wyroku z dnia 1 czerwca 2005 r., OSK 1140/04, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd - "Nie można z treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wywodzić obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego. Tym bardziej, że może się on uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek." (wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2005 r., OSK 1140/04, LEX nr 186665). W tym stanie rzeczy zarzuty strony skarżącej nie mogły zostać uwzględnione. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.