IV SA/Gl 502/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich przyznanych przez b. ZboWiD R. W. R. W. pismem z dnia [...] r. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy, dołączając do pisma nieopatrzone datą oświadczenie J. G. Pismem z dnia [...] r. Urząd zwrócił się do R. W. z zapytaniem jak należy traktować to pismo, bowiem nie wskazano trybu postępowania administracyjnego, w jakim żąda się jego rozpatrzenia. W odpowiedzi R. W. pismem z dnia [...] r. wskazał, że pismo dotyczy wznowienia postępowania z powodów podanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Urzędu z dnia [...] r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ wskazał, że po myśli art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Podniósł, iż Urząd ustalił na podstawie ewidencji PESEL , że J. G. zam. w S. przy ul. W. zmarł dnia [...] r.. Organ podkreślił, iż na podstawie tego faktu należy przyjąć, że oświadczenie J. G. złożone zostało najpóźniej w dniu [...] r., a co za tym idzie R. W. wystąpił o wznowienie postępowania po upływie terminu określonego wart. 148 § 1 k.p.a., co musiało skutkować odmową wznowienia postępowania. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy R. W. wskazał, iż nie jest obeznany "w paragrafach prawnych" i wnosił o rozpatrzenie sprawy zgodnie z prawem. Podkreślił, iż w czasie zasadniczej służby wojskowej walczył z bandami UPA. Nadmienił, iż jest osobą obłożnie chorą. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na zasadzie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie strona żąda wznowienia postępowania w oparciu o zeznania J. G. Odnosząc się do podnoszonej przez wnioskodawcę przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 zauważono, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w artykule 148 § 1 k.p.a.. .Organ podkreślił, że "zakładając" , iż o nowych okolicznościach strona dowiedziała się najpóźniej w dniu śmierci świadka, (czyli [...] r.), to termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania upłynął [...] r., natomiast strona złożyła powyższy wniosek w dniu [...] r.. Ponadto zdaniem organu - w/w oświadczenie, stanowiące zdaniem strony podstawę do wznowienia postępowania nie zmienia stanu faktycznego sprawy, gdyż okoliczności wskazywane przez stronę, były już przedmiotem rozpoznania przez organ orzekający i w związku z tym nie sposób uznać, iż strona o nowych okolicznościach mających stanowić podstawę wznowienia postępowania, dowiedziała się w przeciągu miesiąca od chwili złożenia wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący R. W. domagał się przywrócenia mu uprawnień kombatanckich. Ponownie wskazał na nazwiska świadków potwierdzających jego udział w walkach z bandami UPA oraz na zły stan swojego zdrowia. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek z przyczyn w niej nie podniesionych. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, iż R. W. pismem z dnia [...] r. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy, dołączając do pisma nieopatrzone datą oświadczenie nowego świadka J. G. Następnie R. W. pismem z dnia [...] r. wskazał, że pismo dotyczy wznowienia postępowania z powodów podanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż art. 16 k.p.a. wyraża zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W konsekwencji uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepisy dotyczące przywołanych instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Skarżący jako podstawę wznowienia w tej sprawie wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie: jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przepis art. 148 § 1 k.p.a. normuje kwestie trybu i terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania, stanowiąc, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z przytoczonego uregulowania wynika zatem, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ orzekający w sprawie obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest zaś podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 k.p.a.. Dlatego też, aby strona mogła wnieść te omawiane podanie ze skutkiem prawnym, winna udowodnić okoliczności wskazujące na dotrzymanie tych terminów, a organ natomiast winien dokonać swobodnej oceny tych dowodów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ orzekający w istocie nie ustalił w rozpoznawanej sprawie kiedy skarżący dowiedział się o nowej okoliczności wskazywanej przez stronę skarżącą tj. piśmie sygnowanym przez J. G. Organ w tej mierze wskazał w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji , iż "założył", że skarżący o nowych okolicznościach dowiedział się najpóźniej w dniu śmierci J. G. ( czyli [...] r.), bliżej nie uzasadniając na czym opiera owo "założenie". Zdaniem Sądu jedynym uprawnionym złożeniem w tej sytuacji jest to, iż J. G. mógł sygnować pismo przedstawione przez stronę skarżącą najpóźniej w dniu swojego zgonu tj. [...] r.., co w żadnej mierze nie oznacza, iż w tej dacie skarżący wiedział o istnieniu tegoż pisma, jak też znał jego treść. Stąd też uprawnionym jest wniosek, iż organ wbrew ciążącym na nim obowiązkom naruszył przepisy prawa procesowego, a to artykuły 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.. Organ orzekający nie wyjaśnił bowiem w istocie w jakim terminie skarżący dowiedział się o istnieniu nowych okoliczności (nowym dowodzie) w postaci wyżej wspomnianego pisma J. G., a co za tym idzie nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, czy przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a.. Przy tym trzeba wskazać organowi, iż nie jest natomiast istotna w przypadku terminu z art. 148 § 1 k.p.a. świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ja poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ orzekający powinien zwrócić się do skarżącego o udzielenie niezbędnych informacji, celem ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, czy przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a.,