IV SA/Gl 504/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyrównania zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: Kpa) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925). – po rozpatrzeniu odwołania J.A. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta C. przez Kierownika Rejonowego Zespołu Pomocy Miasta C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrównania zasiłku stałego za okres od [...] do [...] – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy. Orzeczenia zapadły w następującym stanie prawnym i faktycznym. W dniu [...] J.A. zwrócił się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o wyrównanie świadczenia w postaci zasiłku stałego za okres od [...] do [...]. We wniosku podniósł m.in., że w orzeczeniu biegłych lekarzy sądowych datę rozpoczęcia niepełnosprawności stopnia umiarkowanego należy uznać datę pobytu w szpitalu na oddziale neurologii, czyli [...]. Odmawiając stronie wyrównania zasiłku za okres wskazany we wniosku organ pierwszoinstancyjny stwierdził, że nie ma podstaw prawnych do wyrównania zasiłku stałego za okres od [...] do [...]. Podkreślił, że wniosek strona złożyła w [...] a także, że jest on zarazem pierwszym wnioskiem o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego. Zaakcentował, że nie jest to także wniosek o kontynuację zasiłku oraz, że strona nie była objęta tą formą pomocy. Mając powyższe ustalenia na uwadze podał, że zgodnie z art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.182, dalej także: ustawa) świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W odwołaniu od tej decyzji strona wskazała, że Sąd Rejonowy w C. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] podwyższył mu stopień niepełnosprawności z lekkiego na umiarkowany. W jego ocenie nie miał on podstaw do wcześniejszego ubiegania się o przyznanie mu zasiłku stałego. Dopiero – jak zaznaczył – po prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w C. VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] mógł złożyć wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Jego zdaniem zasiłek ten powinien obejmować okres od [...]. Na zakończenie podniósł także, że nikt nie poinformował go, że wraz z podniesieniem stopnia niepełnosprawności będzie mógł ubiegać się o zasiłek stały. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach wyeksponował, że wniosek strony o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego wpłynął do MOPS w C. w dniu [...] a wnioskodawca w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku otrzymał dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Ponieważ – jak stwierdził – dochód strony nie przekraczał kryterium dochodowego określonego dla osoby samotnie gospodarującej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.182, dalej także: ustawa) – t.j kwoty 542 zł, to organ pierwszej instancji na podstawie art. 37 ust. 2 pkt. 1 tej ustawy przyznał jej zasiłek stały w wysokości [...] zł. Zasiłek ten, na co zwrócił uwagę, został przyznany stronie począwszy od [...] do [...] w wysokości różnicy między ustawowym kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej. czyli między kwotą 542 zł, a jej dochodem. W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że skoro wniosek strony złożony w [...], jest pierwszym wnioskiem złożonym w tym przedmiocie, i na pewno nie jest wnioskiem o kontynuację zasiłku stałego, to zasadnie organ pierwszej instancji odmówił wyrównania świadczenia za okres od [...] do [...]. Tym samym w pełni zaakceptował pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca – co do meritum – powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Zarzuciła organowi naruszenie obowiązującego prawa, poprzez nieuwzględnienie treści wyroku Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...], sygn. akt [...]. Autor skargi stwierdził, że wniosek jego zasługuje na uwzględnienie także z uwagi na treść powyższego wyroku, który – jak zaznaczył – "uznał, iż stopień lekki należy podwyższyć do umiarkowanego i uznać go od dnia pobytu w szpitalu na oddziale neurologii po przebytym [...], tj. od [...] do końca [...]." Na zakończenie wskazał, że przez tut. Sądem toczy się odrębne postępowanie o sygn. akt IV SA/Gl 234/14 w zakresie wysokości wypłacanej mu kwoty zasiłku stałego. Jednocześnie zarzucił organom "nie respektowanie" wyroku Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosowanie do art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organu jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie wyrównania stronie zasiłku stałego za okres od [...] do [...]. Spór koncentruje się wokół prawidłowości ustalenia daty od jakiej skarżący nabył uprawnienie do zasiłku stałego zgodnie z treścią art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej – jak wywodzi organ, czy też, co do zasady, z określeniem stopnia niepełnosprawności przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...], sygn. akt [...] – jak twierdzi strona skarżąca. Z uwagi na zarysowany w sprawie spór wskazać należy, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy. Świadczenia te przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem (art. 106 ust. 3 ustawy). Z przepisu tego wynika, jednoznacznie, iż świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku. Organy administracyjne orzekające w sprawie miały możliwość przyznania stronie skarżącej zasiłku stałego, począwszy od miesiąca, w którym złożyła kompletny wniosek o zasiłek stały. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, iż reguła zawarta w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy wniosek strony o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie (wyrok WSA w Białymstoku z 18 czerwca 2009 r., II SA/Bk 108/09, wyrok WSA w Poznaniu z 29 stycznia 2009 r., IV SA/Po 312/08, wyrok WSA w Lublinie z 18 czerwca 2008 r., II SA/Lu 317/08, wyrok WSA w Gliwicach z 21 lutego 2008 r., IV SA/GL 732/07, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Jednocześnie Sądy wskazują, że nie ma natomiast zastosowania w przypadku wniosku o kontynuację świadczenia – co jednak w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło, i czego de facto nie kwestionuje strona. Za kontynuację nie można uznać wcześniejszych świadczeń, z których strona skarżąca korzystała, albowiem nie miały one związku z orzeczonym wobec niej stopniem niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca korzystała z zasiłku celowego, przyznanego w ramach programu rządowego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania", które to świadczenie nie ma bezpośredniego związku z orzeczonym wobec skarżącej stopniem niepełnosprawności. Wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności składa się do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, zaś środki odwoławcze od orzeczeń tego organu rozpoznaje wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Orzeczenia tych organów w zakresie ustalenia stopnia niepełnosprawności stanowią dopiero podstawę udzielenia świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego, przy czym rozpatrywanie wniosków o przyznanie tych świadczeń należy w pierwszej instancji do działających z upoważnienia wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) kierowników gminnych jednostek organizacyjnych – ośrodków pomocy społecznej (art. 110 ustawy o pomocy społecznej), zaś w drugiej instancji do samorządowych kolegiów odwoławczych. Jak wynika z art. 106 ust. 3 ustawy, świadczenia przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca w którym wniosek wraz z wymaganą dokumentacją został złożony do ośrodka pomocy społecznej. Postępowanie w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności oraz postępowanie w przedmiocie udzielenia świadczenia z pomocy społecznej są odrębnymi procedurami, w związku z czym nie należy ich ze sobą utożsamiać. Nadto podkreślenia wymaga, że strona – zaskarżając do Sądu Rejonowego w C. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w K. z dnia [...], znak [...] i mając wiedzę o zawisłym przed tym Sądem postępowaniem o ustalenie stopnia niepełnosprawności – nie złożyła wniosku o zasiłek stały do organu, który z kolei miałby podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania sprawy sądowej albowiem od jej wyniku zależałoby jego rozstrzygnięcie, a w konsekwencji przyznania zasiłku zgodnie z art. 106 ust 3 ustawy, czyli za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek. Na zakończenie wskazać należy, że wyrokiem z dnia [...] Sąd Rejonowy w C. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w K. z dnia [...], znak [...] – jedynie – w ten sposób, że przyznał odwołującemu J.A. umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do [...]. Jednocześnie w wyroku tym Sąd orzekł o symbolach przyczyn niepełnosprawności wskazując: "[...]". Z uwagi na zarzuty zawarte w skardze, co do wpływu tegoż orzeczenia na termin czy datę przyznania świadczenia z pomocy społecznej, Sąd zwraca uwagę, że przytoczony powyżej wyrok nie odnosi się i nie wskazuje innego sposobu liczenia terminu niż określonego w ustawie o pomocy społecznej. Bieg ustawowego terminu wyznacza granice działania organu. Jak już wskazano powyżej zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy – świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Decyzja o przyznaniu świadczenia, wywołuje zatem skutki od miesiąca, w którym został złożony kompletny wniosek. Poza sporem w niniejszej sprawie, że wniosek o pomoc w postaci zasiłku stałego został złożony przez stronę skarżącą, dopiero w dniu [...] (k. 10). Wniosek ten został pozytywnie dla strony rozstrzygnięty decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...]. Mocą tej decyzji przyznano stronie zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej od [...] do dnia [...]. W dniu [...] strona zwróciła się o wyrównanie tegoż zasiłku stałego za okres od [...] do [...]. Mając na uwadze przytoczone powyżej regulacje organ nie mógł przyznać stronie wnioskowanego świadczenia za okres wsteczny, inny aniżeli określony przez ustawodawcę jako "za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek". W świetle tych okoliczności, Sąd uznał, że w toku postępowania administracyjnego zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, a nadto prawidłowo go oceniono, uzasadniając przy tym w sposób przekonywujący zajęte w sprawie stanowisko. Zatem zaskarżona decyzja nie zapadła z przekroczeniem ram uznania administracyjnego i odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy należało orzec, po myśli art. 151 P.p.s.a, jak w sentencji.