IV SA/Gl 505/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-06-18
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sprawa dotyczy zwrotu nienależnie pobranego świadczenia alimentacyjnego, a strona wykazuje trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Stronie przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W przypadku spraw dotyczących świadczeń z funduszu alimentacyjnego, strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, co dodatkowo uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, gdy sytuacja materialna jest trudna.Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia alimentacyjnego. Wnioskodawczyni wskazała na skomplikowany charakter sprawy, trudną sytuację materialną jako samotna matka trojga dzieci z dochodem około 2000 zł netto, zadłużenie i brak alimentów od ojca dzieci. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącej;
W dniu 6 czerwca 2013 r. M.M. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż domaga się ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała na brak wiedzy prawniczej przy skomplikowanym, jej zdaniem, charakterze niniejszej sprawy oraz powołała się na trudną sytuację materialną wywodząc, iż jest matką samotnie wychowującą troje małoletnich dzieci osiągając dochód w ramach wynagrodzenia za pracę w kwocie netto około 2.000 zł (brutto 2.790 zł).
Równocześnie strona oświadczyła, że nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Posiada natomiast niewielkie mieszkanie o powierzchni 34 m2. Nadto dodała, iż jest aktualnie obciążona spłatą kredytu zaciągniętego na kwotę 11 tysięcy zł oraz podkreśliła, że ojciec jej dzieci od listopada 2012 r. (czyli od ponad pół roku) nie przekazał na ich utrzymanie żadnych środków, zaś w sądzie toczy się sprawa o egzekucję należnych od niego alimentów.
Następnie, to jest w dniu 11 czerwca 2013 r. do Sądu wpłynął drugi formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca określiła, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że decyzja stanowiąca przedmiot skargi wydana została w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, których charakter nie budzi wątpliwości co do tego, iż stanowią one formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tym samym skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów, który wpłynął do sądu w dniu 11 czerwca 2013 r., jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku M.M. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym matką wychowującą troje małoletnich dzieci i jedynym źródłem utrzymania jej czteroosobowej rodziny jest wynagrodzenie w kwocie netto 1.980,94 zł (vide: wydruk z listy płac - karty nr 15-16 akt sprawy), a zatem dochód per capita w tej rodzinie wynosi zaledwie niecałe 400 zł.
Mając na względzie powyższe uznano, że wnioskująca wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie poczynić oszczędności wystarczających na pokrycie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło