IV SA/Gl 506/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.), Sędziowie NSA Adam Mikusiński, NSA Szczepan Prax, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte z urzędu na podstawie postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r., opartego o przepisy art. 145 § 1 pkt 5 i art. 147 kpa wznawiającego postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej rejestracji pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] zarejestrowanego na M.D. i J.D. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta S. uchylił decyzję z dnia [...]r. dotyczącą rejestracji pojazdu marki [...] o nr rej. [...], nr nadwozia [...], nr silnika [...] zarejestrowanego na M.D. i J.D. i odmówił rejestracji w/w pojazdu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, 147 i 149 § 1 kpa oraz art. 66 a ustawy – Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. (tj. z 2003 r. Dz. U. Nr 58, poz. 515 ze zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wywiódł, iż prowadzone przez sekcję kryminalną KMP w S. śledztwo wykazało, że oznaczenie identyfikacyjne wybite na nadwoziu samochodu marki [...] o nr rej. [...] jest oznaczeniem niewłaściwym i znajduje się na karoserii wyciętej z innego pojazdu, które jest wspawane w miejsce wcześniej wyciętego fragmentu. Postępowanie dowodowe wykazało, że właściciele pojazdu nabyli go w dobrej wierze nie znając w/w faktów, wobec czego postępowanie karne umorzono wskutek nie wykrycia sprawcy (postanowienie Prokuratora Rejonowego w S. z dnia [...]r. sygn. [...]). Jednakże pojazd nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym określonym w art. 66 ust. 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Uznając, że w sprawie ujawniły się nowe okoliczności, nieznane w czasie rejestracji pojazdu, organ orzekł jak na wstępie. W odwołaniu od tej decyzji M.D. zarzucił, że jest ona krzywdząca gdyż samochód zakupił w dobrej wierze, a przeprowadzone wcześniej badania techniczne nie kwestionowały oznaczeń identyfikacji. Zaznaczył, że postępowanie karne zostało umorzone, zaś przedmiotowy samochód jest przez niego wykorzystywany do pracy i stanowi jego źródło utrzymania. Decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało powyższe rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. z 2003 r. Dz. U. Nr 58, poz. 515 ze zm.) rejestracji dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu, 2) karty pojazdu, jeśli była wydana, 3) wyciągu ze świadectwa homologacji, 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane, 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeśli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy. W sytuacji niespełnienia przewidzianych prawem warunków wyżej wskazanych, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Kolegium podkreśliło, że dokumenty te muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Organ odwoławczy wywiódł, że ten ostatni warunek nie został w rozpatrywanej sprawie spełniony. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem, że oznaczenie identyfikacyjne wybite na nadwoziu przedmiotowego samochodu jest dla niego oznakowaniem niewłaściwym i znajduje się na kawałku karoserii wyciętej z innego pojazdu, który został przyspawany w miejsce wcześniej wyciętego fragmentu karoserii pojazdu. Nadto silnik zamontowany do badanego pojazdu posiada niewłaściwe dla siebie oznakowanie identyfikacyjne. W ocenie Kolegium powyższe oznacza, że ostatni dowód rejestracyjny nie zawiera danych zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy co do numeru identyfikacyjnego pojazdu i numeru silnika. Dlatego pojazd ten nie mógł i nadal nie może być zarejestrowany. Okoliczności te, jako istniejące w dniu rejestracji pojazdu, a nieznane organowi rejestrującemu, w pełni uzasadniają uchylenie decyzji o rejestracji pojazdu w trybie wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) i odmowę jego zarejestrowania. W skardze do Sądu M.D. wniósł o ponowne przeanalizowanie sprawy. Nie kwestionując ustaleń faktycznych dokonanych przez organy orzekające wywiódł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i nie rozumie tego rozstrzygnięcia, skoro Prokuratura Rejonowa nie znalazła sprawcy całego zdarzenia. Podkreślił, że w ten sposób został ukarany za uchybienie innej instytucji, której obowiązkiem było sprawdzenie autentyczności pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Na wstępie należy zatem podkreślić, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem wykonywania administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych (patrz: art. 1 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej p.p.s.a.). W toku postępowania badają czy kwestionowane decyzje nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź stanowiącym podstawę wznowienia postępowania, jak też badają czy owe decyzje nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą ich nieważność (art. 145 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że kontroli legalności dokonują również z urzędu. Nadto, zgodnie z art. 135 p.p.s.a. stosują przewidziane w tej ustawie środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędna dla końcowego jej załatwienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że decyzja administracyjna ostateczna ma charakter trwały, zaś jej weryfikacja możliwa jest tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych w prawie. Słusznie Kolegium podkreśla, że możliwości takie stwarza m.in. instytucja wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 145 § 1 lub 145 a § 1 kpa, przy braku przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 146 kpa, pozwala na wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej w tym trybie. W rozpoznawanej sprawie wszczęte zostało postępowanie administracyjne w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie dotyczącej rejestracji pojazdu. Zatem trafnie zauważyło Kolegium, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa muszą dotyczyć przesłanek rejestracji pojazdu. Prawidłowo też Kolegium przywołując treść art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. z 2003 r. Dz. U. Nr 58, poz. 515 ze zm.) wskazało, że rejestracji dokonuje się na podstawie dokumentów w tym przepisie wymienionych. W razie zatem niespełnienia przewidzianych prawem warunków tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Przepisy powołanej wyżej ustawy uzależniają m.in. dokonanie rejestracji pojazdu od przedstawienia dokumentów poświadczających dane identyfikacyjne pojazdu, którymi są numer nadwozia oraz numer silnika. Dokument określający tzw. cechy identyfikacyjne pojazdu musi być prawdziwy nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodny ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z 25.01.2000 r. sygn. II SA 2506/99, zbiór LEX 55319). Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest zaś, że oznaczenie identyfikacyjne wybite na nadwoziu samochodu marki [...] jest oznaczeniem niewłaściwym i znajduje się na karoserii wyciętej z innego pojazdu, który został następnie przyspawany w miejsce wcześniej wyciętego fragmentu karoserii pojazdu. Nadto, że silnik tego pojazdu posiada niewłaściwe dla siebie oznakowanie identyfikacyjne. Oznacza to, że skarżący przy wniosku o rejestrację nie przedstawił dokumentów, które stanowiłyby podstawę do dokonania rejestracji przedmiotowego pojazdu. Bez znaczenia dla istoty rozstrzygnięcia tej sprawy są okoliczności przywoływane w skardze, a mianowicie, że postępowanie karne w sprawie nabycia samochodu z przerobionymi oznaczeniami identyfikacyjnymi zostało umorzone oraz, że skarżący nabył samochód w dobrej wierze (por. wyrok NSA z dnia 12.03.1998 r. sygn. II SA 32/98, zbiór LRX 41680, wyrok NSA z dnia 28.11.2001 r. sygn. II SA 2611/00, zbiór LEX 84478). Mimo to zaskarżona decyzja ostać się nie mogła. W ocenie Sądu nie wynika bowiem jednoznacznie z zaskarżonego rozstrzygnięcia, która decyzja ostateczna została wzruszona w trybie wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145§ 1 pkt 5 kpa. W związku z tym należy zauważyć, że w myśl art. 71 ust. 1 cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Stosownie do art. 73 ust. 1 tej ustawy rejestracji dokonuje Starosta wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne. Natomiast w myśl art. 74 ust. 1 cyt. ustawy czasowej rejestracji pojazdu dokonuje w przypadkach określonych w ust. 2, starosta wydając pozwolenie czasowe i tymczasowe tablice. W szczególności czasowej rejestracji dokonuje się z urzędu po złożeniu wniosku o rejestrację. Czasowej rejestracji dokonuje się na okres nieprzekraczający 30 dni (art. 74 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 cyt. ustawy). Z regulacji tej wyraźnie wynika, że czasowej rejestracji dokonuje organ z urzędu tylko wtedy, gdy wydanie decyzji o stałej rejestracji musi być poprzedzone uzupełnieniem lub sprawdzeniem dokumentów. Oznacza to tym samym, że w takiej sytuacji organ wydaje dwie decyzje administracyjne. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Wobec złożonego przez skarżącego i J.D. wniosku z dnia [...]r. o rejestrację pojazdu, właściwy organ w dniu [...]r. wydał tzw. pozwolenie czasowe, a więc decyzję w oparciu o art. 74 cyt. ustawy (karta [...] verte akt adm.). Natomiast w dniu [...]r. została wydana decyzja o stałej rejestracji w oparciu o art. 73 tej ustawy, mocą której wydano dowód rejestracyjny seria nr [...] i tablice rejestracyjne nr [...] (karta [...] akt adm.). Z akt sprawy wynika, że postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego z dnia [...]r. dotyczyło sprawy rejestracji pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. W postanowieniu tym bliżej nie sprecyzowano decyzji ostatecznej, której dotyczy to postępowanie. Natomiast w decyzji Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia [...]r. wskazano, że w wyniku wznowienia uchylona została decyzja z dnia [...]r. W osnowie tej decyzji identyfikując pojazd podano numer tablic rejestracyjnych określony w decyzji o stałej rejestracji tj. z dnia [...]r. Tym samym powstała istotna wątpliwość, która z decyzji ostatecznych wydanych w tej sprawie, a dotyczących ogólnie rejestracji pojazdu, została wzruszona w trybie wznowienia postępowania. Ustalenie tej okoliczności jest istotne bowiem rozstrzyga o bycie prawnym dowodu rejestracyjnego, który jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego. Na nieścisłości te nie zwrócił uwagi organ odwoławczy, który zobligowany jest do merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Zauważyć też należy, że wadliwie w decyzji organu I instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 151 § 2 kpa, w sytuacji, gdy treść osnowy tej decyzji w rzeczywistości odpowiada regulacji zawartej w art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Te nieprawidłowości, po wyjaśnieniu zasadniczej dla sprawy okoliczności, tj. określenia decyzji ostatecznej, która podlegała weryfikacji w trybie nadzwyczajnym, winny także zostać skorygowane. Oznacza to, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem w/w przepisów postępowania oraz art. 7 kpa, a uchybienia te miały istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. SW