IV SA/Gl 507/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Postanowieniem Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r., [...]przekazano według właściwości Prezydentowi Miasta O. wniosek Z. K. z dnia [...]r. w sprawie umorzenia zaliczki alimentacyjnej wypłacanej przez Urząd Miasta Z. na rzecz B. i I. K., w okresie od [...]r. do [...]r. W uzasadnieniu postanowienia organ zaznaczył, że wnioskodawca nie ma stałego zameldowania w Polsce i od miesiąca [...]r. zamieszkuje w S. Według oświadczenia Z. K. ostatnim miejscem jego zameldowania w Polsce była O. ul. [...]. Z tego powodu, przy ustalaniu właściwości miejscowej organu administracji publicznej, zastosowano art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.) w związku z art. 21 § 1 pkt 3 i art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i przekazano wniosek do organu ostatniego miejsca zamieszkania Z. K. na terenie Rzeczypospolitej, czyli do Prezydenta Miasta O. W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. K. domagał się jego uchylenia i przekazania jego wniosku do organu dłużnika w S., czyli jego zdaniem, odpowiednika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w jednostce samorządu terytorialnego - [...]. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 129 i art. 144 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. K. stwierdził, iż przesyłka zawierająca postanowienie Prezydenta Miasta Z. została do niego skierowana w dniu [...]r. (data nadana wzięta z koperty), a nie w dniu [...] r., dlatego nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy odniósł się do argumentacji zawartej w skardze i wskazał, iż wniesienie zażalenia nastąpiło z uchybieniem 7-dniowego terminu, określonego w art. 141 § 2 K.p.a., zatem jego merytoryczne rozpatrzenie stanowiłoby rażące naruszenie prawa. W rozpoznawanej sprawie postanowienie Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. zostało doręczone osobiście Z. K. w dniu [...]r., co wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Tym samym bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie rozpoczął się w dniu [...]r. i upłynął w dniu [...]r. Zażalenie zostało wniesione pocztą elektroniczną, jak również za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...]r., co potwierdza treść maila. Z tego powodu w sprawie został o jeden dzień przekroczony termin do złożenia zażalenia oraz nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć trzeba, że rozpoznając skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, Sąd nie jest uprawniony do oceny merytorycznych kwestii związanych z prawidłowością sprawy związanej z wnioskiem Z. K. z dnia [...]r. o umorzenie zaliczki alimentacyjnej wypłacanej przez Urząd Miasta Z. na rzecz B. i I. K., w okresie od [...]r. do [...]r., gdyż powołana kwestia nie miała wpływu na treść podjętego w obecnie rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcia. Oznacza to, że zarzuty podnoszone w postępowaniu administracyjnym o umorzenie zaliczki alimentacyjnej, jak i sytuacja materialna skarżącego i jego argumentacja w tym zakresie nie mogą być teraz przedmiotem jakichkolwiek rozważań Sądu. Problematyka związana z wnoszeniem środków odwoławczych od rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej uregulowana została w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a. Zażalenie, jako środek zaskarżenia, służący od postanowień, w myśl art. 141 w związku z art. 144, art. 127 § 2 i 129 § 1 K.p.a. wnoszone jest do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie. Właściwość instancyjną w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego określa przepis art. 17 pkt 1 K.p.a. stanowiąc, iż są nimi samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W kwestii rozpatrywania zażaleń na postanowienia wydane na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. ustawa nie przewiduje przepisów szczególnych, a więc obowiązuje ogólna zasada, według której przyjmuje się właściwość kolegiów. Zasadę tę powtarza przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.). Tym samym bezzasadny jest stawiany w skardze zarzut i zawarte w niej żądanie przekazania wniosku skarżącego do organu dłużnika w S. . Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują wyczerpująco postępowania zażaleniowego i w tym zakresie odsyłają do odpowiedniego stosowania do przepisów dotyczących odwołania, o czym stanowi art. 144 K.p.a. Stosownie do art. 141 § 2 K.p.a. organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobligowany ustalić, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu do dokonania tej czynności. Poza sporem jest okoliczność, iż postanowienie Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. zawierało prawidłowe pouczenie wynikające z art. 141 § 2 K.p.a. o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Mimo to, wniesienie zażalenia od powołanego postanowienia nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu. Z poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń wynika, że doręczenie przywołanego postanowienia nastąpiło osobiście samemu Z. K. w dniu [...]r., co wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy oraz wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę. Zatem termin do nadania bądź przesłania pocztą elektroniczną zażalenia upływał z dniem [...]r. (poniedziałek). Mimo to skarżący nadał zażalenie dopiero w dniu następnym tj. dnia [...]r. (wtorek), a więc z jednodniowym opóźnieniem, po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności procesowej. Okoliczności tej nie kwestionuje skarżący i potwierdza ją zwrotne potwierdzenie nadania zażalenia pocztą elektroniczną, jak i dokonana, za pośrednictwem Poczty Polskiej jego wysyłka drogą listową, znajdujące się w aktach administracyjnych. Faktu prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia nie zmienia błędne odczytanie daty doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji, początkowo na dzień [...] a nie na dzień [...]r., co uwzględnił w swoich rozważaniach organ odwoławczy, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Jednocześnie podkreślić trzeba, że organ administracji publicznej na podstawie art. 58 § 1 K.p.a. przywraca termin do wniesienie środka odwoławczego na prośbę osoby zainteresowanej, jeśli uprawdopodobni ona, iż uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Brzmienie przywołanej regulacji nie pozostawia wątpliwości, że istotą wniosku o przywrócenie terminu jest wyrażenie żądania o rozpatrzenie środka odwoławczego pomimo braku zachowania terminu przewidzianego do jego wniesienia. Natomiast warunkiem uwzględnienia takiego wniosku jest wskazanie okoliczności, które uprawdopodobnią brak winy strony w tej kwestii, a nadto dopełnienie czynności, dla której termin ten był określony (art. 58 § 2 K.p.a.). Tymczasem skarżący wypełnił tylko jeden z obowiązków, a mianowicie wniósł zażalenie, czyli dopełnił czynności, dla której był wyznaczony termin. Jednakże z powołanego przepisu art. 58 § 1 i 2 K.p.a. wynikają jeszcze dwa obowiązki, które muszą być łącznie spełnione, a mianowicie należy uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. W świetle przedstawionego stanu faktycznego sprawy taka prośba skarżącego nie została sformułowana. Skarżący nie wskazał w tym względzie żadnych dowodów, jak również nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy. W rozpoznawanej sprawie brak jest więc dwóch powyżej wymienionych przesłanek, co bezwzględnie uniemożliwia usprawiedliwienie niezachowania terminu do złożenia zażalenia. Zatem organ odwoławczy, w oparciu o treść art. 129 § 1 K.p.a. w związku z art. 141 § 2 i art. 144 K.p.a., był zobowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zaznaczyć przyjdzie, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nie wskazał okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, ani też zarzutów świadczących, że organ drugiej instancji naruszył prawo wydając zaskarżone postanowienie. Dodatkowo, zażalenie, jako środek zaskarżenia przenosi na organ wyższego stopnia kompetencje do rozstrzygnięcia tylko tej kwestii, której dotyczy rozstrzygnięcie w zaskarżonym postanowieniu. Nie daje natomiast podstaw do przejęcia rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, stanowiącej przedmiot toczącego się postępowania. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd przedstawiony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 sierpnia 2005 r. (sygn. akt II OW 34/05, publ. ONSA 2006/2/40), że organ, któremu w trybie art. 65 § 1 K.p.a. zostało przekazane podanie, jest związany treścią postanowienia (art. 110 w związku z art. 126 K.p.a.). Obalenie mocy wiążącej takiego postanowienia może nastąpić w drodze sporu kompetencyjnego (na zasadach wynikających z art. 22 K.p.a.) lub w trybach nadzwyczajnych. Istotą zatem postępowania o przekazanie wniosku do rozpatrzenia organowi właściwemu przez organ, który uznał się niewłaściwy, jest wiążące stwierdzenie braku właściwości do załatwienia sprawy przez organ przekazujący i wskazanie organu administracji, który powinien sprawę załatwić. Organ, do którego przekazano sprawę na podstawie art. 65 K.p.a., jeżeli uważa, że nie jest właściwym do załatwienia sprawy, powinien wystąpić z wnioskiem o rozstrzygnięciem sporu kompetencyjnego. Powyższy pogląd znajduje również odzwierciedlenie w ugruntowanej już w tej mierze linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1757/06 i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2007r. o sygn. akt II OW 10/07). Wyjaśnienie to jest konieczne z uwagi na sprecyzowany w skardze zarzut wskazujący na konieczność zmiany właściwości organu dłużnika. W tym stanie rzeczy skarga nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę należało oddalić, co orzeczono w sentencji.