IV SA/Gl 508/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w zakresie żądania uwierzytelnienia kserokopii z akt sprawy oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta B. powołując się na art. 74 § 1 k.p.a. odmówił M.D. wydania kserokopii dokumentów dotyczących wznowionego postępowania objętego postanowieniem z dnia [...]nr [...] w sprawie dodatków mieszkaniowych. Organ wyjaśnił, że strona zwróciła się o doręczenie jej potwierdzonych za zgodność z oryginałem, uwierzytelnionych kserokopii dokumentów, na podstawie których organ I instancji obliczył wysokość jej dochodów osiągniętych za granicą. Ważny interes usprawiedliwiający żądanie uwierzytelnionych dokumentów uzasadniała koniecznością sporządzenia odwołania, co bez dostarczenia powyższych dokumentów "nie ma sensu". Organ powołał się na uprawnienie strony do przeglądania akt, z którego M.D. nie skorzystał, tłumacząc, że tylko "przewertował" akta oraz na możliwość strony wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów określoną w art. 73 k.p.a., z którego to przywileju strona również nie skorzystała. W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] M.D. zarzucił błędną wykładnię art. 74 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że akta jego sprawy są objęte tajemnicą państwową oraz sprzeczność pomiędzy sentencją postanowienia i jego uzasadnieniem. Zwrócił uwagę, iż w jego sprawie powinien zostać zastosowany przepis art. 73 § 2 k.p.a. Zaznaczył, iż mimo wydania przez organ I instancji postanowienia o odmowie uwierzytelnienia dokumentów potrzebnych do sporządzenia odwołania już po terminie do jego wniesienia nie oznacza, że organ miał podstawę prawną do odmowy. Przywołał stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2009r. sygn. akt II GSK 19/09 publ. Legalis wywodząc z niego, iż organ ma obowiązek wydać stronie uwierzytelnione odpisy, gdyż ważny interes może przejawiać się potrzebą posiadania odpisów dokumentów do wykorzystania w danej lub innej sprawie administracyjnej lub poza jej zakresem. Powołując się nadto na wyrok NSA z dnia 29 marca 2001r. sygn. akt II SA 2580/00 odwołujący wskazał, iż strona nie może od organu żądać nieuwierzytelnionych kserokopii znajdujących się w aktach dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów błędnego wskazania podstawy prawnej w kontrolowanym postanowieniu, Kolegium zauważyło, iż uchybienie to nie miało wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Oceniając natomiast zasadność złożonego przez stronę wniosku Kolegium odwołało się do poglądu prezentowanego w piśmiennictwie prawniczym i orzecznictwie wskazując, że do organu należy ocena przesłanki "ważnego interesu", od której zależy zasadność żądania uwierzytelnionych odpisów lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Ocena ta dokonywana jest z uwzględnieniem okoliczności prowadzonego postępowania lub potrzeb strony zaistniałych w innej sprawie ( E. Iserzon, J. Straościak, Kodeks postępowania administracyjnego s.110, wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1997r. sygn. I SA/Łd 302/96 niepubl.). Poddając takiej ocenie przyczyny, na które powołał się wnioskodawca, Kolegium stwierdziło, iż konieczność sporządzenia odwołania w sprawie nie stanowi "ważnego interesu" w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. Organ, po wniesieniu odwołania, jest zobowiązany na mocy art. 133 k.p.a. przesłać wraz z odwołaniem całość akt sprawy organowi odwoławczemu. Tak więc organ odwoławczy dysponuje całością dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania przed organem I instancji. Sporządzenie odwołania nie wymaga natomiast szczegółowego uzasadnienia. Nie jest więc konieczne do jego sporządzenia dysponowanie uwierzytelnionymi kopiami dokumentów zgromadzonych w sprawie. Nie jest również zasadne przekazywanie uwierzytelnionych kopii organowi odwoławczemu. Strona miała natomiast zapewniony czyny udział w sprawie i możliwość zaznajomienia się z aktami sprawy, jak też możliwość sporządzania odpisów , notatek i kopii z tych akt. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.D. wskazał, jako naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, mimo stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych. Powołał się, tak jak w złożonym uprzednio odwołaniu, na wyrok NSA dnia 2 września 2009r. sygn. akt II GSK 19/09. W dalszych wywodach uzasadnienia skargi przedstawił sugestię, co do wiarygodności dokumentów, których uwierzytelnienia domagał się. Stwierdził, iż odmowa potwierdzenia ich za zgodność może oznaczać, że dokumenty, na podstawie których obliczono jego dochody zostały w sposób nielegalny załączone do akt. Zwrócił nadto uwagę, że zgodnie z art. 80 k.p.a. kserokopia nie potwierdzona za zgodność nie może stanowić dowodu, a więc sprawa o wznowienie postępowania toczyła się na podstawie dokumentów sfałszowanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje uprzednio zaprezentowane stanowisko. Obecny na rozprawie skarżący wyjaśnił, iż domagał się uwierzytelnionych kserokopii dokumentów znajdujących się na kartach 170-176 oraz 193-199 akt administracyjnych. Podał, iż na tych kartach znajduje się jedynie kserokopia podpisu pracownika potwierdzającego za zgodność z oryginałem znajdujące się tam dokumenty. Posądza zatem, że dokumenty te nie istnieją w oryginale. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. . Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W ramach tak określonych kompetencji Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawniony był do kontroli stanowiska organu administracji zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu. W tym celu słuszne było na wstępie wyjaśnić, iż zasada czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a jest realizowana poprzez umożliwienie stronie pełnego dostępu do wszelkich dokumentów zgromadzonych w aktach jej sprawy, robienia z nich notatek, odpisów czy kserokopii. To uprawnienie nie wymaga od strony wykazywania żadnych okoliczności, z których wywodzi ona wolę zaznajomienia się z aktami sprawy, względnie chce sporządzić z nich kserokopie. Uprawnienie to ma na celu umożliwić stronie poznanie stanowiska organu, przedstawionych w aktach sprawy dowodów, a w konsekwencji pozwala przygotować ewentualne kontrdowody czy kontrargumenty, a także sporządzić środki odwoławcze. Gwarancją tego uprawnienia jest regulacja zawarta w art. 73 § 1 k.p.a Dodatkowym uprawnieniem strony jest natomiast możliwość żądania od organu uwierzytelnienia znajdujących się w aktach poszczególnych dokumentów, przez co uzyskują one odrębny od akt sądowych byt, a uwierzytelnienie służyć ma pewności, iż ich treść jest zgodna z aktami sprawy. Posługując się zatem takim wiarygodnym dokumentem strona ma możliwość wykazać swoje racje bez konieczności powoływania się na akta jej sprawy administracyjnej, a także bez konieczności żądania dopuszczenia dowodu z całości akt administracyjnych. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu znany jest pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych co do tego, że potrzeba załączenia uwierzytelnionych odpisów dokumentów, jako dowodów w postępowaniu toczonym przed sądem powszechnym, nie uzasadnia istnienia "ważnego interesu strony". Na mocy art. 250 k.p.c. sąd powszechny może zażądać od organu administracji określonych odpisów dokumentów, na które wskaże strona. Sąd może również zarządzić, by oryginały tych dokumentów dostarczono na rozprawę. Odmowa wydania z akt sprawy administracyjnej dokumentów uwierzytelnionych nie ogranicza więc prawa strony do dowodzenia swoich racji w procesach przed sądami powszechnymi (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2012r. sygn. Ii OSK 2063/10publ. LEX 1138055). Z poglądem tym jednak trudno się jest zgodzić, gdyż złożenie uwierzytelnionego dokumentu wzmacnia i uwiarygodnia twierdzenia strony i ma zdecydowany wpływ na przyspieszenie postępowania sądowego, czy administracyjnego. . Odnosząc się natomiast do przywoływanego przez skarżącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2009r. sygn. II GSK 19/09 trzeba zauważyć, iż w sprawie zakończonej przywołanym wyrokiem poddaje się analizie odmienny niż w sprawie M.D. stan faktyczny. W sprawie zakończonej wskazywanym w skardze wyrokiem strona wykazała bowiem istnienie ważnego interesu, ponieważ żądane przez nią odpisy dokumentów nie zostały włączone do akt sprawy, strona nie miała do nich wglądu, nie mogła z nich sporządzić notatek i odpisów, a w związku z tym miała ważny interes, by żądać wydania jej uwierzytelnionych odpisów tych dokumentów, potrzebnych jej do wykazania swoich słusznych dla sprawy racji. Stanowisko prezentowane w tym wyroku nie znajduje jednak w pełni przełożenia na kontrolowaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sprawę. Skarżący miał zapewniony dostęp do wszystkich zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów. Jego żądanie obejmowało dokumenty stanowiące uwierzytelnione przez tłumacza przysięgłego informacje przedstawione w języku [...], a więc w języku ojczystym skarżącego. Nadto były tam też tabele urzędowych kursów walut NBP, a w rzeczywistości informacja istotna dla sprawy dotyczyła jednej tylko z zamieszczonych tam pozycji, a to kursu [...]. Zrobienie notatki w tym zakresie nie mogło stanowić zbytniego obciążenia dla skarżącego. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony przez organ odwoławczy w kontrolowanej sprawie, iż na potrzeby przygotowania odwołania, sporządzenie dokumentu uwierzytelnionego było zbędne. Tak, jak opisane to zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, całość akt organu I instancji musi zostać przekazana do organu odwoławczego i na podstawie właśnie tam zgromadzonych dokumentów organ ten ponownie rozpatruje sprawę. W celu wykazania swoich racji wystarczy więc stronie powołanie się na zgromadzony w aktach sprawy materiał bez konieczności dowodzenia, że znajdują się tam oryginały dokumentów o określonej treści. Jako słuszną uznać zatem należy dokonaną przez organ ocenę przesłanki ważnego interesu, jaką wskazał w swoim wniosku skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że wniosek rozpatrzony zaskarżonym postanowieniem umotywowany był wyłącznie koniecznością sporządzenia odwołania w sprawie decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Na rozprawie natomiast skarżący wskazał, że posiada wątpliwość, co do wiarygodności dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Zauważyć w tym miejscu wypada, że odmowa potwierdzenia za zgodność z oryginałem kopii dokumentów znajdujących się w aktach jego sprawy administracyjnej nie stanowi res iudicata i nie pozbawia skarżącego prawa do złożenia ponownego wniosku o uwierzytelnienie interesujących go dokumentów, o ile wniosek swój uzasadni inną już okolicznością, która w istocie pozwoliłaby przyznać, że jest w posiadaniu ważnego interesu w rozumieniu art. 73 § 2 kpa. Mając zatem powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, że stanowisko zajęte przez organ w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe i skargę na zasadzie art. 151 P.p.s.a. oddalił.