IV SA/Gl 509/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę I.M. wnioskiem z dnia [...] zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie i przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego na córkę W. oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Zaliczek Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., po rozpatrzeniu wniosku, przyznał I.M. prawo do zasiłku rodzinnego na córkę W. w okresie od dnia [...] do dnia [...] w wysokości [...] zł i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez nią roku szkolnego jednorazowo w miesiącu [...] w wysokości [...] zł. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, a jej materialnoprawną podstawę stanowił przepis art. 6, art. 14, art. 24 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przywołał treść powołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i zaznaczył, że stosownie do postanowień art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku rodzinnego przyznano do miesiąca, w którym pełnoletnie dziecko strony ukończy naukę w szkole, bowiem zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 z późn. zm.) w klasach (semestralnych) programowo najwyższych szkół ponadgimnazjalnych, w tym liceów ogólnokształcących (...) i ponadpodstawowych szkół średnich dających możliwość uzyskania świadectwa dojrzałości, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w najbliższy piątek po dniu 1 stycznia lub w ostatni piątek kwietnia. W odwołaniu z dnia [...] strona wyraziła niezadowolenie z treści otrzymanej decyzji i wskazała, że domaga się przyznania zasiłku rodzinnego za miesiąc [...] oraz [...] Jednocześnie podtrzymała zarzuty wniesionego wcześniej odwołania z dnia [...], w którym domagała się uznania, że kompletny wniosek o zasiłek rodzinny bez zaświadczenia ze szkoły córki W. złożyła w dniu [...], a z powodu remontu w szkole i nieczynnego do połowy miesiąca [...] sekretariatu, wymagane zaświadczenie przedłożyła dopiero w dniu [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu wskazało, iż organ pierwszej instancji zbadał sprawę w związku z twierdzeniami odwołującej zawartymi w odwołaniu z dnia [...] i stwierdził, że odwołanie to dotyczyło decyzji z dnia [...] Nr [...], która została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji ustalił, że pierwszy wniosek odwołującej z dnia [...] nie był kompletny, dlatego wezwaniem z dnia [...] odwołująca została zobowiązana do jego uzupełnienia o zaświadczenie ze szkoły, że jej córka W. kontynuuje naukę w roku szkolnym [...] i podanie daty kiedy planowane jest ukończenie jej nauki. Po upływie 30 dni od daty potwierdzenia odbioru wezwania wymagane dokumenty nie zostały dostarczone i w dniu [...] wysłane zostało do odwołującej zawiadomienie Nr [...] informujące ją o pozostawieniu wniosku z dnia [...] bez rozpoznania. Kolejny wniosek został złożony przez odwołującą w dniu [...] i rozstrzygnięty przedmiotową decyzją Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Zaliczek Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] Nr [...]. Po analizie akt administracyjnych i ocenie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że nie można uznać za wiarygodne twierdzeń (zawartych w odwołaniu z dnia [...]), że odwołująca w dniu [...], czyli w dacie pozyskania zaświadczenia ze szkoły jej córki W., dostarczyła je do organu pierwszej instancji. Okoliczności tej nie potwierdzają jakiekolwiek adnotacje urzędowe, że faktycznie takie zdarzenie miało miejsce. Również organ pierwszej instancji nie potwierdził, że odwołująca zgłosiła się w tym dniu do pracownika przyjmującego wnioski. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że odwołującej przysługuje zasiłek rodzinny za miesiąc [...], bowiem wniosek wraz z wymaganymi dokumentami wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu [...]. Tym samym prawidłowo ustalona została data początkowa przyznania odwołującej prawa do zasiłku rodzinnego od dnia [...]. Odnosząc się do daty końcowej przyznania tego zasiłku tj. do dnia [...] Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż córka odwołującej W. urodzona w dniu [...], w roku szkolnym [...] jest uczennicą klasy trzeciej [...] Liceum Ogólnokształcącego w K. i zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 i art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje jej do ukończenia nauki w szkole, a więc do dnia [...] (w ostatni piątek kwietnia), co wynika z treści § 2 ust. 4 powołanego już wcześniej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca oświadczyła, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i domagała się przyznania zasiłku rodzinnego również w miesiącu [...]. Powołała się jeszcze raz na argumenty zaprezentowane w odwołaniu i stwierdziła, iż w dniu [...] była w siedzibie organu pierwszej instancji celem złożenia zaświadczenia ze szkoły córki, ale poinformowano ją wówczas, że musi złożyć nowy wniosek wraz z wymaganymi dokumentami do przyznania zasiłku rodzinnego, a uzyskanie tych dokumentów ze względu na jej stan zdrowia wymagało czasu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska i powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego, co wynika z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. W myśl przepisu art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na córkę W. Wniosek ten był nie kompletny, dlatego wezwaniem z dnia [...] zobowiązano skarżącą do jego uzupełnienia o zaświadczenie ze szkoły, że jej córka W. kontynuuje naukę w roku szkolnym [...] i podanie daty kiedy planowane jest ukończenie jej nauki. Po upływie 30 dni od daty potwierdzenia odbioru wezwania wymagany dokument nie został dostarczony, dlatego w dniu [...] wysłane zostało do skarżącej zawiadomienie Nr [...] informujące o pozostawieniu wniosku z dnia [...] bez rozpoznania. Właściwy organ administracyjny uczynił to w sposób jednoznaczny i wyraźny z uwagi na niedostarczenie brakującego zaświadczenia, do czego był zobowiązany w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolejny wniosek skarżącej z dnia [...] złożony został wraz z wszystkimi wymaganymi dokumentami, w tym również z zaświadczeniem ze szkoły jej córki. W następstwie tak złożonego wniosku organ pierwszej instancji przedmiotową decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznał skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego na córkę W. w okresie od dnia [...] do dnia [...] w wysokości [...] zł i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez nią roku szkolnego w wysokości [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że domaga się przyznania zasiłku rodzinnego od miesiąca [...], a nie od miesiąca złożenia wniosku oraz za miesiące [...]. Oczekiwała zatem od organu odwoławczego, aby zmienił decyzję organu pierwszej instancji w ten sposób, że wnioskowany zasiłek rodzinny przysługuje jej od miesiąca [...], aż do [...]. Oznacza to, że skarżąca nie uruchamiała żadnego nowego postępowania, lecz w ramach już prowadzonego postępowania domagała się przyznania zasiłku rodzinnego od daty wcześniejszej niż jej przyznano oraz przez dłuższy okres czasu (o dwa miesiące). Powyższe ustalenie ma istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ wyłącza możliwość wystąpienia sytuacji związanej z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego sformułowanej w art. 15 K.p.a. W rozpatrywanej sprawie istotnym jest, że stosownie do treści art. art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują, odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Natomiast w myśl art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z literalnego brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych nie może datować się wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Ustawodawca nie czyni żadnych wyjątków od tej kategorycznej zasady, z którą koreluje przepis § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) stanowiący, że w przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia rodzinne przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów (§ 12 ust. 3). W przypadku, gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest niewydanie dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym terminie oraz osoba może to udokumentować, świadczenia rodzinne przysługują począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony (§ 12 ust. 4). Nie może więc budzić wątpliwości, że postępowanie o przyznanie świadczeń rodzinnych wszczynane jest na wniosek strony, zaś datą wszczęcia takiego postępowania jest dzień złożenia przez uprawniony podmiot wniosku wraz ze wszystkimi prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 61 § 3 K.p.a. w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Spornym w sprawie jest, czy skarżąca rzeczywiście w dacie [...], czyli w dacie pozyskania zaświadczenia ze szkoły jej córki W., dostarczyła je do organu pierwszej instancji. Organ administracyjne poczyniły w tym zakresie wyjaśnienia, które zdaniem Sądu, są wiarygodne i spójne oraz nie potwierdzają twierdzeń skarżącej. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżącej przysługuje zasiłek rodzinny również za miesiąc [...], bowiem wniosek wraz z wymaganymi dokumentami wpłyną do organu pierwszej instancji w dniu [...]. Tym samym zgodzić się przyjdzie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, że prawidłowo ustalona została data początkowa przyznania skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego od dnia [...], a przyczyny, dla których skarżąca nie złożyła wcześniej wniosku o wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, są z punktu widzenia obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, bez znaczenia. Zaznaczyć trzeba, że sprawa ta stanowiła podstawowy zarzut skargi i została w sposób wyczerpujący omówiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie należy wyraźnie podkreślić, że skarżąca była prawidłowo poinformowana o wymogach formalnych do otrzymania wnioskowanego zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, a potrzebne do rozpoznania sprawy dokumenty złożyła wraz z wnioskiem w dniu [...], dlatego nietrafne jest jej stanowisko w tym zakresie. Odnosząc się do daty końcowej przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego przyjdzie zauważyć, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż córka odwołującej W. w roku szkolnym [...] była uczennicą klasy trzeciej [...] Liceum Ogólnokształcącego w K. W tej sytuacji zgodnie z treścią art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) rok szkolny rozpoczyna się w dniu 1 września każdego roku, a kończy się z dniem 31 sierpnia następnego roku. Jednakże według postanowień § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 14 marca 2005 r. w sprawie zasad wydawania oraz wzorów świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych, sposobu dokonywania ich sprostowań i wydawania duplikatów, a także zasad legalizacji dokumentów przeznaczonych do obrotu prawnego z zagranicą oraz zasad odpłatności za wykonywanie tych czynności (Dz. U. Nr 58, poz. 504 z późn. zm.) uczeń po ukończeniu nauki w danej klasie otrzymuje świadectwo szkolne promocyjne potwierdzające wyniki w nauce, które jest dokumentem potwierdzającym zakończenie nauki przez dziecko w danym roku szkolnym. Odebranie świadectwa skutkuje tym, że dany uczeń ukończył naukę w danej klasie i przeszedł do następnej, względnie ukończył daną szkołę. Jednocześnie z § 2 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 z późn. zm.) w klasach (semestralnych) programowo najwyższych szkół ponadgimnazjalnych, w tym liceów ogólnokształcących (...) i ponadpodstawowych szkół średnich dających możliwość uzyskania świadectwa dojrzałości, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w najbliższy piątek po dniu 1 stycznia lub w ostatni piątek kwietnia. W świetle powyższych przepisów i treści z art. 6 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 i art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje skarżącej do czasu ukończenia przez jej córkę nauki w szkole ponadgimnazjalnej jaką jest liceum ogólnokształcące, a więc do dnia [...] (w ostatni piątek kwietnia). Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć, także na podstawie art. 134 P.p.s.a., należy stwierdzić, że Sąd nie stwierdził w nich takiego naruszenia prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi również z urzędu. Nadto, wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody i właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego oraz poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne trafnie rozstrzygając występujące w sprawie kwestie sporne. Zdaniem Sądu organy wydające decyzje w sprawie przekonywująco wyjaśniły motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona w nich argumentacja jest wyczerpująca i nie ma potrzeby jej powtarzania. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji.