IV SA/Gl 509/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi H.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Kierownik Działu Dodatków Mieszkaniowych MOPS w S., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S., decyzją z dnia [...] r., Nr [...], przyznał H.J. dodatek mieszkaniowy w wysokości 280,95 -zł. miesięcznie na okres od 01.04.2014 r. do 30.09.2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że strona spełniła wszystkie kryteria wynikające z ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966 z późn. zm.) i uprawniające do otrzymania tego świadczenia oraz przedstawił wyliczenia uzasadniające jego wysokość. Od powyższej decyzji, odwołanie wniósł H.J., który uznał rozstrzygnięcie za wadliwe, niesprawiedliwe i sprzeczne z prawem. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] roku, nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że zagadnienia związane z przyznawaniem dodatków mieszkaniowych uregulowane są w przywołanej ustawie o dodatkach mieszkaniowych. W myśl art. 3 ust. 1 tej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującym w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Stosownie do postanowień art. 5 ust. 1 pkt. 1 powołanej ustawy normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego dla jednej osoby wynosi 35 m². W przedmiotowej sprawie nie została ona przekroczona, albowiem ze złożonego w dniu 19.03.2014 r. wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynika, że H.J. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny o pow. 31,23 m². Zadeklarowany dochód wnioskodawcy w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 2551,47 -zł., czyli 850,49 -zł. miesięcznie. Najniższa emerytura wynosi obecnie 844,45 -zł., a 150% najniższej emerytury to kwota 1 266,68 -zł. W tej sytuacji dochód w gospodarstwie domowym strony nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej kwoty dochodu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy z zastrzeżeniem ust. 2, w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie jednoosobowym. Natomiast w ust. 2 pkt 1 tego artykułu stanowi, że jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, to wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. W myśl ust. 3 tego artykułu, wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Stosownie do ust. 6 tego artykułu, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1/ wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; 2/ opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Z kolei w myśl § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych: 1) Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych ma 1 m² normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych; 2) Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa; 3) Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 10 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, oraz równowartość 2 kilowatogodzin na każdą dodatkową osobę. Wydatki na mieszkanie za ostatni miesiąc potwierdzone przez zarządcę na wniosku wynoszą 472,81 -zł., do naliczenia dodatku mieszkaniowego przyjęto wydatki po przeliczeniu zgodnie z przepisami w kwocie 468,25zł. Zatem wysokość dodatku mieszkaniowego stanowiąca różnicę miedzy wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą wynosi 340,68 zł (468,25 zł. - 15% z kwoty 850,49 -zł., tj. = 127,57 -zł.). Należy jednak mieć na względzie art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stosownie do którego wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Natomiast stosownie do art. 6 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych rada gminy, w drodze uchwały może podwyższyć lub obniżyć nie więcej niż o 20 punktów procentowych wysokość wskaźników procentowych, o których mowa w ust. 10. Rada Miejska w S. uchwałą z dnia 26 września 2013 r., nr 820/XLVI1/2013, w sprawie obniżenia wysokości wskaźników procentowych, o których mowa w art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w § 2 ustanowiła, iż wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem nie może przekraczać 60% wydatków przypadających na powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 60% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Zgodnie z przywołaną uchwałą Rady Miejskiej w S. maksymalna kwota dodatku mieszkaniowego wynosi 280,95 -zł. (czyli 60% wydatków, tj. 468,25 -zł. ). W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na powyższą decyzję, H.J. nie zgodził się z podjętym w niej rozstrzygnięciem i uznał, że jest ono błędne i niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania bądź też inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność lub niezgodność z prawem. Przy czym, stosownie do postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji, według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, iż odpowiada ona prawu. Jakkolwiek Sąd rozumie trudną sytuację życiową i zdrowotną skarżącego, to jednak trzeba wyjaśnić, jak powyżej wywiedziono, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny, czy organy wydając decyzję administracyjną postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami, co wynika wprost z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy przywołanej już wcześniej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art.1). Ustawa nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego uzależnia od spełnienia określonych w niej kryteriów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku (art. 7 ust. 5 ustawy). Podstawowym kryterium, od którego ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad określonych w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określanych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w jej art. 2 ust. 1, jeśli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniżej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Dodatkowo, zgodnie z art. 5 ust. 1 cyt. ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać pkt 1 - 35 m² - dla jednej osoby, pkt 2 - 40 m² - dla dwóch osób, pkt 3 - 45 m² - dla trzech osób. Z treści powyższego przepisu wynika, iż kryterium, od którego ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest także powierzchnia użytkowa lokalu, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. W rozpatrywanej sprawie skarżący bezspornie spełnia tzw. kryterium powierzchniowe oraz dochodowe do przyznania dodatku mieszkaniowego. Zajmuje bowiem mieszkanie o powierzchni 31,23 m² na podstawie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, a średni miesięczny dochód, w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy na osobę, wynosi 850,49 zł., jest więc niższy od kwoty określonej w art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Kwestią sporną zdaje się być wysokość dodatku mieszkaniowego, która jest uregulowana w art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i zgodnie z brzmieniem tego przepisu stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a udziałem własnym wynoszącym 15% dla osób, których dochód jest niższy od 150 % emerytury, w przypadku prowadzenia przez te osoby gospodarstwa jednoosobowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między świadczeniami okresowymi ponoszonymi przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą ten dodatek. Stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy są: 1) czynsz, 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, 5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, 6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, 7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Nie stanowią natomiast wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, wydatki poniesione z tytułu: 1) ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, 2) opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego ) na cele bytowe - art. 6 ust. 4a ustawy. Jednocześnie zgodnie z art. 6 ust. 10 tej ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekroczyć 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. W oparciu o art. 6 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych rada gminy, w drodze uchwały może podwyższyć lub obniżyć nie więcej niż o 20 punktów procentowych wysokość wskaźników procentowych, o których mowa w art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Rada Miejska w S. uchwałą z dnia 26 września 2013 r., nr 820/XLVI1/2013, w sprawie obniżenia wysokości wskaźników procentowych, o których mowa w art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w § 2 uchwaliła, iż wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem nie może przekraczać 60% wydatków przypadających na powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 60% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Mając na uwadze powyższe zasady, organy ustaliły dochody skarżącego z tytułu renty za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku w kwocie 2 551,47 -zł. (co miesięcznie stanowi kwotę 850,49 -zł.). Prawidłowo także ustalono wydatki związane z utrzymaniem posiadanego przez niego mieszkania, które wynoszą 472,81 -zł. (łącznie z opłatami za wodę). Skarżący nie wnosił zresztą żadnych zastrzeżeń co do powyższych ustaleń (por. oświadczenie złożone w dniu 19 marca 2014 r., znajdujące się w nieponumerowanych aktach administracyjnych). Uwzględniając przedstawione wyżej uregulowania ustawy o dodatkach mieszkaniowych należy stwierdzić, że przy ustaleniu wysokości należnego dodatku mieszkaniowego organy uwzględniły udział gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania. Jako, że średni miesięczny dochód skarżącego nie przekroczył 150% kwoty najniższej emerytury, przy określeniu tegoż udziału, w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o dodatku mieszkaniowym, wzięto pod uwagę 15% uzyskiwanych dochodów. Wysokość dodatku mieszkaniowego traktuje się jako różnicę pomiędzy wydatkami na mieszkanie ponoszonymi przez osobę ubiegającą się, czyli według ustalenia kwotą 472,81 -zł. a udziałem własnym (15% z kwoty średniomiesięcznych dochodów 850,49 -zł.), czyli kwotę 127,57 -zł., z uwzględnieniem maksymalnej kwoty dodatku wyliczonej na podstawie art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz w oparciu o uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia 26 września 2013 r., nr 820/XLVI1/2013ustalono, że należny skarżącemu dodatek mieszkaniowy wynosi 280,95 -zł. (tj. 60% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, które stanowią kwotę 468,25 -zł.). Stanowisko takie zgodne jest z przywołanymi przepisami obowiązującej ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia 26 września 2013 r. Należy przy tym zauważyć, że organy nie mając w tym zakresie samodzielności zobowiązane są bezwzględnie przestrzegać obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Nie mogą zatem brać pod uwagę żadnych innych okoliczności poza w niej wskazanymi oraz nie mogą uzależniać wysokości przyznawanego dodatku od innych wskaźników, niż te, które wymienia wspomniana ustawa. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, pomimo subiektywnych odczuć skarżącego, należy zatem uznać za prawidłowe. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, jak również przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skargę - jako pozbawioną uzasadnionych podstaw - należało oddalić, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.