IV SA/Gl 510/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie: NSA Adam Mikusiński WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant apl. radc. Piotr Sokal po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skargi Powiatu Ż. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieważności uchwały w sprawie racjonalizacji funkcjonowania szkół i placówek oświatowych o d d a l a s k a r g ę. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] Rada Powiatu nadała nowe brzmienie punktu 6 w załączniku do uchwały Nr [...] z [...], zalecając, by liczba wicedyrektorów w szkołach i placówkach oświatowych była proporcjonalna do liczby oddziałów, według następującej reguły : - do 11 oddziałów – brak wicedyrektora - 12 - 24 oddziałów – 1 - 25 i 36 oddziałów 2 i.t.d. Wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Powiatu. Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda Ś. stwierdził nieważność powyższej uchwały, jako niezgodnej z art. 7 Konstytucji RP, w zw. z § 14 ust. 2 załącznika nr 4 i 5, § 15 ust. 2 załącznika nr 5a; § 1, 16 ust. 2 załącznika nr 5b oraz § 19 ust. 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia MEN z 21.V.2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół ( j.t. Dz. U. Nr 61, poz. 624, z późn. zm.). Organ nadzoru stwierdził, że rady powiatu nie mają kompetencji do regulowania materii ujętej w zakwestionowanej uchwale. Według przytoczonego rozporządzenia uprawnionym do utworzenia dodatkowego stanowiska wicedyrektorów lub innych stanowisk kierowniczych jest dyrektor szkoły. Wprawdzie musi on uzyskać na to zgodę rady powiatu, ale do jego uprawnień należy ocena faktycznych potrzeb w tym względzie. W przytoczonych przepisach rozporządzenia znajdują się wymogi, by w szkole liczącej co najmniej 12 oddziałów tworzone było stanowisko wicedyrektora, a w przypadku szkoły ponadpodstawowej stanowisko tworzy się przy istnieniu co najmniej 16 oddziałów. Jest to jedyne ograniczenie kompetencji dyrektora szkoły do podejmowania decyzji o powołaniu jego zastępcy. W skardze Powiat Ż. wniósł o uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia nadzorczego. Skarżący powołał się na art. 12 pkt 4 ustawy o samorządzie powiatowym, według którego do wyłącznej kompetencji rady powiatu należy stanowienie o kierunkach działania zarządu powiatu. Zarząd Powiatu, a nie dyrektorzy szkół, został też zobowiązany do wykonania omawianej uchwały, mającej uzasadnienie w istniejących realiach finansowych. Uchwała ta zawiera przy tym jedynie zlecenie i nie ma dla dyrektorów charakteru normatywnego. Odpowiadając na skargę organ nadzoru postulował jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze spełnia wymogi legalności. W świetle obowiązującego stanu prawnego trafnie uznał bowiem Wojewoda, że brak było podstaw prawnych do formułowania przez Radę Powiatu zaleceń odnośnie ilości wicedyrektorów w szkołach. Tryb tworzenia stanowisk wicedyrektorów został uregulowany w przepisach prawa powszechnego, które nie zawierają delegacji do podejmowania przez rady powiatowe uchwał w omawianym zakresie. Zawarte w uchwale szczegółowe uregulowanie w żadnym razie nie może być uznane za stanowienie o kierunkach działania zarządu powiatu w rozumieniu art. 12 pkt 4 ustawy o samorządzie powiatowym. Nie ma ono jednocześnie waloru wyłącznie postulacyjnego, skoro określiło ściśle regułę ustalania ilości wicedyrektorów, a do wykonania uchwały zobowiązało Zarząd Powiatu. Jak już wcześniej podano tryb tworzenia stanowisk wicedyrektorów szkół został wyczerpująco unormowany w przepisach prawa. W art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7.IX.1991 r. o systemie oświaty ( j.t. Dz. U. Nr 67 z 1996 r., poz. 329, ze zm.) odwołano się do ramowego statutu szkoły, który może przewidywać utworzenie stanowiska wicedyrektora. Ramowe statuty zostały zamieszczone w załącznikach do powoływanego już rozporządzenia z dnia 21.V.2001 r. Słusznie wskazał organ nadzoru, że statuty te wskazują przypadki, gdy stanowisko wicedyrektora tworzy się obligatoryjnie. Dopuszczają też one tworzenie dodatkowych takich stanowisk przez dyrektora szkoły, za zgodą organu prowadzącego. Tak więc kompetencja do tworzenia stanowisk wicedyrektorów spoczywa w gestii dyrektorów, którzy mogą samodzielnie inicjować działania w tym kierunku w oparciu o własną ocenę potrzeb. Dopiero po uzewnętrznieniu tej inicjatywy następuje współdziałanie organu prowadzącego, który musi wyrazić zgodę na utworzenie stanowiska wicedyrektora. Jest to więc kompetencja organu prowadzącego odnosząca się do konkretnej sytuacji, wywołanej zgłoszeniem przez dyrektora szkoły zamiaru utworzenia stanowiska wicedyrektora. Rady powiatu nie są więc uprawnione do kształtowania w tym zakresie przepisów abstrakcyjnych, nie związanych z sytuacją konkretnej szkoły i konkretnym wnioskiem jej dyrektora. Wojewoda niekonsekwentnie wypowiada się jedynie, co do tego, czy w zakresie wyrażania zgody na utworzenie stanowiska wicedyrektora kompetentny jest zarząd powiatu, czy rada powiatu. W rozstrzygnięciu nadzorczym wskazuje się radę, a w odpowiedzi na skargę – zarząd. Z wyżej przedstawionych względów nie jest konieczne rozważanie tej kwestii. Zauważyć tylko można, że w razie przyjęcia kompetencji zarządu powiatu omawiana uchwała stanowiłaby niedopuszczalną ingerencję w te kompetencje. W przeciwnym razie ( pomijając wcześniejsze zastrzeżenia ) powierzanie wykonania uchwały zarządowi byłoby bezpodstawne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270 ) orzeczono, jak w sentencji.