IV SA/Gl 510/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-10-08
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki, Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania zaliczki alimentacyjnej, oparta na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu prawnego, który został następnie uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie przez sąd administracyjny. Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić taką decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, stosując jednocześnie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 145a § 1 k.p.a. dotyczący wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej A.D. na rzecz jej dzieci. Odmowa była uzasadniona tym, że A.D. wspólnie wychowuje jedno ze swoich dzieci z jego ojcem, co wykluczało uznanie jej za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Skarżąca zarzuciła, że wnioskowane dzieci nie są przez nią wychowywane wspólnie z konkubentem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2008r. sprawy ze skargi A.D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. nr [...]
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta R. odmówił A.D. przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz jej dzieci P., G. i S. Rozstrzygnięcie to oparto na przepisie art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o zaliczce", w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a wynikło ono z ustalenia, że A.D. w świetle tych przepisów nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko, gdyż jeszcze jedno swoje dziecko A.C. wychowuje razem z ojcem tego dziecka.
Takie samo stanowisko wyraziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w zaskarżonej decyzji, wydanej na skutek odwołania strony, a utrzymującej w mocy decyzję I instancji.
W skardze A.D. zarzuciła, że objęte wnioskiem dzieci nie są przez nią wychowywane wspólnie z konkubentem – ojcem A.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie odmowa przyznania zaliczki alimentacyjnej nastąpiła wyłącznie z tego powodu, że uprawnione osoby nie spełniają przesłanek przepisu art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o zaliczce, w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż są wychowywane przez matkę, która wspólnie wychowuje co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Tymczasem wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt P 18/06, Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że wymieniony przepis w zakresie w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. Konstytucji.
W myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
W odniesieniu do decyzji administracyjnych właściwy tryb ich eliminowania z obrotu prawnego w razie orzeczenia o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego decyzja została wydana normuje art. 145a § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucja, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji przesądza zatem o uznaniu "naruszenia prawa" samej decyzji administracyjnej.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku. W dalszym postępowaniu organ powinien ustalić czy spełnione zostały ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie zaliczki alimentacyjnej na rzecz rodzeństwa D., z uwzględnieniem wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie, stosując też przepis art. 41 ustawy z dna 7 września
2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.).
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło