IV SA/Gl 511/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. odmówiono J.H. przyznania zasiłku okresowego. Jako podstawę prawnomaterialną rozstrzygnięcia przywołano przepisy art. 38 i 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593). Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż deklarowany przez stronę dochód przekracza kryterium dochodowe dla osób samotnie gospodarujących określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym strona nie spełnia przesłanek koniecznych dla przyznania zasiłku okresowego. Nadto podniesiono, iż nie występuje w sprawie szczególny przypadek, pozwalający na przyznanie stronie zasiłku okresowego specjalnego, o którym mowa w art. 41 tej ustawy. Jednocześnie organ powołał się na fakt nabycia przez stronę na własność lokalu mieszkalnego i niewyjaśnienie pochodzenia środków pozwalających na dokonanie tej transakcji. Biorąc pod uwagę wysokość [...] J.H. organ wskazał, iż zachodzi dysproporcja pomiędzy dochodami strony, a jej sytuacją majątkową w rozumieniu art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Powyższe pozwala na założenie, iż strona może przezwyciężyć trudną sytuację życiową samodzielnie. W odwołaniu od wskazanej decyzji J.H. wyraził swoją dezaprobrobatę wobec stanowiska organu I instancji oświadczając, iż może ujawnić źródła finansowania zakupu mieszkania w sądzie lecz niekoniecznie polskim. Wskutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...], działając w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazując sprawę do jej ponownego rozpoznania zaleciło przeprowadzenie dokładnego rozpoznania sytuacji finansowej strony. W szczególności zobligowano organ I instancji do dokonania analizy wydatków J.H. oraz ustalenia źródeł finansowania zakupu mieszkania. W toku ponownego postępowania administracyjnego organ ustalił, iż środki na zakup mieszkania własnościowego strona uzyskała ze sprzedaży swego poprzedniego lokalu mieszkalnego, a nadto z dwóch zaciągniętych pożyczek. Miesięczne wydatki strony w [...], a to w miesiącu złożenia wniosku, wynosiły [...]zł, a w [...] zł. Strona uzyskiwała natomiast tytułem dochodów kwotę [...] zł. Z posiadanych miesięcznych dochodów, poza pokrywaniem przedstawionych wydatków, J.H. spłacił w całości pożyczkę zaciągniętą w [...] w łącznej kwocie [...] zł dokonując tej spłaty w ciągu [...] miesięcy. Drugą pożyczkę zaciągniętą u D.G. w wysokości [...] zł i zabezpieczoną w dniu [...] wekslem, zadeklarował spłacić do dnia [...]. Mając na względzie dokonane ustalenia, decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w powołaniu na art. 38 i 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), ponownie odmówiono J.H. przyznania świadczenia w postaci zasiłku okresowego. Uznano bowiem, iż nie jest możliwe, by strona dokonywała spłaty zaciągniętych pożyczek wyłącznie z deklarowanych dochodów, a tym samym zachodzi dysproporcja, o której mowa w art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Nie godząc się ze stanowiskiem organu strona wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z odwołaniem, w którym zawarła wyłącznie krytykę postępowania organów wobec niego oraz opis swego osobistego stosunku do różnych instytucji. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...], na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazanego rozstrzygnięcia podzielono ustalenia prawne i faktyczne dokonane przez organ I instancji. W szczególności Kolegium uznało za słuszne przyjęcie, iż zachodzi dysproporcja pomiędzy deklarowanym przez odwołującego dochodem, a jego rzeczywistą sytuacją majątkową, co w konsekwencji wskazuje na możliwość przezwyciężenia, bez udziału pomocy społecznej, trudności życiowych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.H. oświadczył, iż od [...] uległy zwiększeniu jego wydatki stałe z tytułu utrzymania mieszkania. Wyraził pogląd, iż kryteria dochodowe, na jakie powołuje się organ są niezgodne z Konstytucją RP. Potwierdził nadto, podtrzymując w tym zakresie stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego, iż posiada zadłużenie, jednak jest to jego prywatna sprawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie dokonując powtórnej analizy zebranego w sprawie materiału w świetle art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sprawy poddanej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była odmowa przyznania stronie pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – Dz. U. Nr 64 poz. 593). Pomocą społeczną przeto mogą zostać objęte takie podmioty, których sytuacja życiowa i majątkowa, w sposób nie budzący wątpliwości, wskazuje na konieczność wsparcia ze strony Państwa, a rodzaj, forma i rozmiar udzielonej pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Organizujące pomoc społeczną organy administracji są zatem zobligowane do wyjaśnienia sytuacji życiowej i finansowej podmiotu ubiegającego się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Celowi takiemu służy przeprowadzany przez pracowników pomocy społecznej wywiad środowiskowy, w ramach którego pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym (art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej). Postępowanie w sprawie przyznania uprawnień do pomocy społecznej jest postępowaniem stricte administracyjnym. Zasady określone w procedurze administracyjnej mają tu więc pełne zastosowanie. Obowiązkiem organu pomocy społecznej jest zatem dążenie do pełnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności, które mogą pozwolić na prawidłowe rozstrzygnięcie. Nie oznacza to jednak całkowitej bierności ze strony zainteresowanej strony. Powinna bowiem ona współdziałać w zakresie ustalania istotnych dla sprawy faktów, a jej odmowa złożenia koniecznych oświadczeń jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Przechodząc na grunt badanej sprawy stwierdzić należy, iż postępowanie organów zgodne było zarówno z zasadami procedury administracyjnej, jak też stanowiło wypełnienie obowiązków ciążących na organach pomocy społecznej z mocy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Podjęto bowiem próbę ustalenia możliwości finansowych skarżącego poprzez porównanie jego dochodów i wydatków. Ustalone fakty oceniono zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie da się bowiem podważyć słuszności rozumowania organów administracji w zakresie oceny budżetu domowego J.H. Warto zaznaczyć, iż ustalenia organu, które uznano za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, opierały się głównie na oświadczeniach składanych przez skarżącego. Brak udzielenia informacji, które mogłyby rzucić inne światło na jego sytuację materialną, skutkował odmowę przyznania pomocy społecznej. Sytuacja powyższa nie pozwala przypisać organowi naruszenia zasad postępowania dowodowego, gdyż, jak wyżej wskazano, do obowiązków występującej o pomoc strony należy współdziałanie z organem i ujawnianie ważnych dla oceny sprawy okoliczności. Konsekwencją przedstawiania niepełnych, co do źródeł pochodzenia, a wydatkowanych faktycznie przez skarżącego środków pieniężnych było uznanie, iż wyjawione dochody skarżącego nie przekładają się na jego rzeczywistą sytuację majątkową. Mając na względzie możliwość wystąpienia takich właśnie, jak w stanie faktycznym sprawy dysproporcji pomiędzy deklarowanymi dochodami, a rzeczywistą sytuacją majątkową, ustawodawca zastrzegł w art. 12 ustawy o pomocy społecznej prawo odmowy udzielenia wsparcia przez Państwo. Uznając zatem zaskarżoną decyzję za w pełni legalną na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji. SJ/