IV SA/Gl 511/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-02-04
Skład orzekający: Wiesław Morys, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o poszerzenie uprawnień kombatanckich, oparty na nowych okolicznościach faktycznych lub dowodach istniejących w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nieznanych organowi, może być rozpatrzony w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo odmówił uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek skarżącego o poszerzenie uprawnień kombatanckich, oparty na okolicznościach i dowodach, które były znane organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji, nie spełnia przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Ponadto, nawet gdyby przesłanki te zaistniały, upływ terminu z art. 146 KPA uniemożliwiłby uchylenie decyzji. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J.W. domagał się poszerzenia uprawnień kombatanckich o okresy działalności w niepodległościowej organizacji zbrojnej oraz okresu pozbawienia wolności. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając brak wiarygodnych dowodów na działalność w organizacji i niepotwierdzenie informacji przez IPN. Po uchyleniu przez WSA decyzji utrzymującej w mocy odmowę, organ wznowił postępowanie, a następnie ponownie odmówił uchylenia decyzji, wskazując na brak nowych dowodów, wątpliwości co do autentyczności dokumentów i upływ terminu. Skarżący wniósł skargę, zarzucając organowi błędy proceduralne i brak wnikliwej analizy dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) pozbawił J. W. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w K. decyzją z dnia [...] z tytułu walki o ustalenie władzy ludowej od lutego 1945 r. do września 1946 r. i przyznał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Wojsku Polskim podczas działań wojennych od lutego 1945 r. do maja 1945 r. łącznie 4 miesiące. Od decyzji tej strona nie wniosła wniosku o ponowne rozpatrzenie.
J. W. pismem z dnia [...] zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o poszerzenie uprawnień kombatanckich o następujące okresy od 26 lutego 1946 r. do 18 października 1948 r. to jest za czas przebywania w etatowych leśnych oddziałach Polski Podziemnej łącznie 33 miesiące i za okres od 8 kwietnia 1981 r. do 26 sierpnia 1981 r. za okres przebywania w więzieniu łącznie 5 miesięcy. Do wskazanego wniosku dołączył plik dokumentów wymienionych w załączniku.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił J. W. uchylenia decyzji z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw sytuację prawną w jakiej znajduje się strona, a następnie przybliżył żądanie strony do niego skierowane. Następnie organ ten uznał, że wniesione żądanie może być rozpatrzone w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia organ ten zaznaczył, że przedmiotowa ustawa ma zastosowanie jedynie do okresu przebywania w więzieniu w latach 1945 – 1956, natomiast co do okresu związanego z działalnością w organizacji niepodległościowej to organ administracji publicznej stwierdził, że strona pomimo dostarczenia do Urzędu znacznej ilości różnego rodzaju załączników nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających wnioskowaną działalność. Nadto zaznaczono, że Instytut Pamięci Narodowej nie potwierdził informacji przedstawianych przez stronę.
Pismem z dnia [...] strona wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie powyższej decyzji. W motywach wniosku podniosła, że w okresie od 26 lutego 1946 r. do 18 października 1948 r. była członkiem nielegalnej organizacji zbrojnej o kryptonimie operacyjnym "[...]" działającej na terenie takich miast jak K., B., L., O., P., P., K., P., T., M., W., R., Ł., G.. Zdaniem strony do organizacji tej należała już w okresie służby wojskowej w Jednostce Wojskowej nr [...] stacjonującej w owym czasie w K. przy ul. P. [...], której dowódcą był ppłk. S. w pełni akceptujący przynależność do tej organizacji. Pluton Szturmowy "[...]" uczestniczył w rozbijaniu posterunków MO, rozbrajaniu patroli oraz innych ogniw zbrojnych ówczesnej władzy. W dalszej części odwołania strona opisała kilka akcji wykonanych przez wskazany Pluton. Zdaniem strony przez Pluton przewinęło się [...] żołnierzy i żaden z nich nie ujawnił się, jak również nie skorzystał z dobrodziejstw amnestii. Następnie strona opisała działania propagandowe podejmowane w środkach masowego przekazu na okoliczność działania przedmiotowego Plutonu. Zdaniem strony w dniu [...] organizacja została rozformowana z jednoczesnym rozkazem przebicia się do R., gdzie odbywała się koncentracja byłych żołnierzy Oddziałów Zbrojnych Polski Podziemnej. Stronie nie udało się przedostać do wskazanego miejsca i wstąpił pod przybranym nazwiskiem do Ludowego Wojska Polskiego. Pozostała część odwołania poświęcona została zagadnieniom związanym z omawianiem dołączonych do akt dokumentów i akcentowaniem, że z ich treści wynika udokumentowanie działalności we wskazanym Plutonie, jak również zawarto swoje krytyczne opinie o działalności Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w K..
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie organ ten wskazał na warunki jakie muszą być spełnione aby można było dokonać weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przytoczył treść art. 1 ust. 2 ustawy o kombatantach regulujący wymogi otrzymania uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w polskich podziemnych organizacjach wojskowych i niepodległościowych. W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ administracji odniósł się do treści wniosku strony oraz informacji zamieszczonych w odwołaniu, a następnie wskazał, że z uwagi na stanowisko strony zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o zweryfikowanie twierdzeń strony. W odpowiedzi na wezwanie powyższy Instytut poinformował organ administracji, że w wyniku kwerendy archiwalnej przeprowadzonej w zasobach Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w K. nie znaleziono żadnych informacji związanych ze stroną i przedstawianymi przez nią działaniami. W konsekwencji organ ten uznał za nieudokumentowany wniosek strony o rozszerzenie uprawnień kombatanckich.
Z decyzją tą nie zgodził się J. W., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpił o zmianę zaskarżonej decyzji i polecenie Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poszerzenia jego uprawnień kombatanckich o okres działalności w Samodzielnym Plutonie Szturmowym "[...]" podległym Narodowym Siłom Zbrojnym w okresie od 26 lutego 1946 r. do 18 października 1948 r. oraz o okres więzienia od 8 kwietnia 1981 r. do 26 sierpnia 1981 r. W motywach skargi podniósł, że aspekty finansowe nie odgrywają w tej sprawie istotniejszej roli, a kluczową pełni dążenie do ujawnienia działalności na rzecz niepodległości i demokratycznego Państwa, nadto skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom organu administracji wskazał na szereg osób, które potwierdzają przedstawione przez niego fakty i okoliczności. Odwołał się także do stanowiska Zarządu Głównego Narodowych Sił Zbrojnych z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia [...] J. W. ustosunkował się do odpowiedzi organu administracji i podtrzymał zajmowane dotychczas stanowisko, jak również zgłosił szereg krytycznych uwag pod adresem pracy powyższego organu administracji, który tak długo prowadzi postępowanie w jego sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 stycznia 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 651/04 uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd rozpoczął swoje rozważania od analizy podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracji i doszedł do przekonania, że w sprawie tej art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego nie powinien być wykorzystywany, ponieważ wniosek strony oraz przedłożenie przez niego nowych dokumentów i powołanie się na nowe okoliczności wyczerpuje znamiona innej instytucji procesowej weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, jaką jest wznowienie postępowania administracyjnego. Z tego też powodu Sąd uznał, że przedmiotowa decyzja narusza treść art. 16, art. 155 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W wyroku tym wskazano, że z uwagi na treść wniosku strony z [...] zasadny jest tryb wznowieniowy weryfikacji decyzji administracyjnej, ponieważ skarżący wywodzi swoje żądania poszerzenia uprawnień kombatanckich wskazując na okoliczności, które istnieć mogły już w czasie wydawania decyzji ostatecznej. Tryb ten obliguje organ, z zastrzeżeniem wynikającym z treści art. 146 § 1 i art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do ponownego zbadania i rozpatrzenia sprawy i wydania orzeczenia po myśli art. 151 tego Kodeksu. Zaznaczono również, iż w następstwie analizy stanu faktycznego w sprawie może mieć zastosowanie tryb przewidziany treścią art. 156 powyższego aktu. W dalszej części uzasadnienia Sąd mocno zaakcentował istotę zasady prawdy obiektywnej na gruncie postępowania administracyjnego oraz związaną z nią konieczność wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności Sąd zaznaczył, że kserokopie dokumentów złożonych przez skarżącego stanowiły tego rodzaju materiał dowodowy, który był możliwy do sprawdzenia pod względem autentyczności nie tylko poprzez żądanie okazania od strony oryginałów lecz w pierwszym rzędzie poprzez zwrócenie się do organów wydających te dokumenty, a zatem do sprawdzenia materiałów źródłowych. W tym zakresie istnieje możliwość weryfikacji w archiwum prowadzonym w Instytucie im. [...] jak również w Departamencie Ministerstwa Obrony Narodowej. Nadto Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż strona do [...] posługiwała się rodowym nazwiskiem R. L., które zmieniła na J. W., natomiast przedstawione przez skarżącego dokumenty dowodzą tego, że J. W. uczestniczył w działaniach wojennych, a nie R. L.. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie została przez organ administracji zbadana. Dodatkowo Sąd zaznaczył, że w sprawie tej z uwagi na ilość materiału dowodowego zasadnym byłoby skorzystanie z opinii specjalistów. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że uprawnienia kombatanckie nie mają charakteru praw podmiotowych, gdyż są dobrodziejstwem nadawanym osobom spełniającym określone przez prawodawcę kryteria. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów wynikających z treści art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie zawiera rzetelnej i przekonującej argumentacji, jak również organ administracji nie uzasadnił swojego stanowiska co do zastosowania trybu nadzwyczajnego ani też w przedmiocie odmowy wiarygodności przedstawionego materiału dowodowego. Na zakończenie swoich rozważań Sąd zwrócił uwagę na naruszenie postanowień art. 11 wyżej wymienionego Kodeksu, czyli zasady przekonywania.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił własną decyzję z dnia [...] nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie zauważył, że uchylona decyzja za podstawę prawną miała art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w praktyce został rozpatrzony w sposób merytoryczny wniosek strony, a tym samym naruszona została dyspozycja tego przepisu. Z uwagi na to, że strona w swoim wniosku z dnia [...] wskazała na nowe i nieznane organowi w czasie wydawania decyzji okoliczności, rozważyć należy zastosowanie w tej sprawie trybu wznowienia postępowania administracyjnego, a nie można wykluczyć niezbędności zastosowania art. 156 przywoływanego Kodeksu. Nadto zaznaczono, że ze względu na fakt, iż w aktach sprawy znajdują się materiały dowodowe wskazujące na istnienie nowych okoliczności faktycznych, koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o treść art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi na rodzaj uchybień brak jest możliwości wydania decyzji reformatoryjnej, a w ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji postępował będzie z uwzględnieniem wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] o zmianie tytułu posiadanych uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu postanowienia wskazano na występowanie okoliczności uzasadniających uruchomienie takiego postępowania.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 22 ust. 1 i art. 1 ust. 2 pkt 5 oraz art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych oraz okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] Nr [...] o zmianie tytułu posiadanych uprawnień kombatanckich przez J. W.. W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ administracji publicznej przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania oraz wydawane w jego trakcie decyzje i orzeczenia. W dalszej części uzasadnienia organ ten wskazał, że przedmiotem postępowania była merytoryczna ocena, czy w sprawie tej zaistniały okoliczności uzasadniające wzruszenie decyzji z dnia [...]. Następnie organ pierwszej instancji przystąpił do analizy materiału dowodowego przedłożonego przez stronę. Materiał ten składa się z dwóch części z tym, że jedną z nich organ dysponował, gdy podejmował decyzję weryfikacyjną z [...] ( w tym zakresie wymienione zostały najistotniejsze dokumenty ). Druga część dokumentów to te, które zostały przez stronę przedłożone wraz z wnioskiem z dnia [...]. W tym zakresie organ również wymienił dokumenty przedłożone przez stronę i wskazał, że zaprzeczają informacjom przedstawionym na wcześniejszych etapach postępowania. Z uwagi na zmienność twierdzeń strony oraz mając na uwadze wątpliwości co do autentyczności złożonych dokumentów organ administracji przeprowadził postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia występujących wątpliwości. W tej części uzasadnienia wymienione zostały organy administracji i podmioty, do których zwrócono się o wyjaśnienie występujących wątpliwości i rozbieżności z dotychczasowymi ustaleniami. W następstwie tych działań organ pierwszej instancji ustalił, że Departament Kadr MON przesłał kopie dokumentacji z akt personalnych strony, jednakże nie potwierdził treści zaświadczenia z dnia [...] oraz zaświadczenia Departamentu Kadr MON z dnia [...]. Nadto dane zawarte w aktach personalnych nie potwierdzają otrzymania odznaczeń: Srebrnego Krzyża Orderu Wojennego "Virtuti Militari", Krzyża Walecznych z Pierwszym Okuciem i Złotego Krzyża Zasługi z Mieczem, a adnotacja o posiadaniu tych odznaczeń znajduje się na stronach kserokopii książeczki wojskowej. Strona przedstawiła kserokopię zaświadczenia z dnia [...] wystawionego przez ppłk. D. S. Szefa Sztabu 7 [...] Dywizji Piechoty, z którego wynika, że J. W. pełnił służbę w okresie od 22 lutego 1945 r. do 15 września 1946 r. i dnia 27 kwietnia 1945 r. został kontuzjowany, jednakże Centralne Archiwum Wojskowe nie potwierdziło tego faktu. Dokument ten pozostaje w sprzeczności z pkt 12 deklaracji ZBoWiD, w którym strona podała, że w okresie od 22 lutego 1945 r. do 15 września 1946 r. służyła w batalionie do zadań specjalnych I Brygady Operacyjnej w K.. Zdaniem organu orzekającego kserokopia zaświadczenia z dnia [...] nosi cechy podrobienia, gdyż w przypadku autentyczności tego dokumentu nie miałyby sensu wieloletnie starania strony w WKU w K. o potwierdzenie służby we wskazanym okresie. Komendant WKU w K. pismem z dnia [...] poinformował, że brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt służby J. W. w tym okresie. Strona na potwierdzenie swojej działalności na rzecz poległych żołnierzy Polski Podziemnej przedstawiła upoważnienie Naczelnej Prokuratury Wojskowej z dnia [...]. Organ ten pismem z dnia [...] poinformował Urząd, że dokument ten został w całości podrobiony, a o fakcie tym został powiadomiony odpowiedni prokurator i uruchomione zostało stosowne postępowanie karne. Nadto organ pierwszej instancji wskazał, że strona jako dowód swojej działalności w organizacji "[...]" przedstawiła kopię artykułu z miesięcznika "W Służbie Narodu". W artykule tym mowa jest o początkach działalności [...] jednostki KBW, która zwalczała niepodległościowe podziemie na południu Polski. Treść tego artykułu jest tożsama z treścią pkt 13 deklaracji ZBoWiD, w której to J. W. opisał szczegółowo swą działalność w likwidacji zbrojnych grup podziemia niepodległościowego, podczas służby w batalionie do zadań specjalnych I Brygady Operacyjnej w K.. Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w Warszawie pismem z dnia [...] poinformowało organ pierwszej instancji, że nie odnaleziono żadnych informacji związanych że stroną i przedstawionymi przez nią wydarzeniami. Z kolei Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w K. pismem z dnia [...] poinformowało, że w zasobie archiwalnym nie odnaleziono żadnych informacji dotyczących podziemnej organizacji wojskowej "[...]" oraz przynależności J. W. do takiej organizacji. W tej sytuacji organ uznał, że strona nie przedstawiła wiarygodnych dokumentów potwierdzających jej działalność w powyższej organizacji. Ponadto zaznaczono, że pozbawienie wolności w [...] nie jest represją w rozumieniu przepisów przedmiotowej ustawy o kombatantach. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ uznał, że brak jest podstaw do uchylenia wcześniejszej decyzji.
Pismem z dnia [...] J. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym domagał się wydania decyzji zgodnie z zaleceniami sądu administracyjnego. Podtrzymał zgłaszane stanowisko, iż posiada wszelkie oryginały i całą dokumentację dotyczącą jego działalności w latach 1946 – 1948. Podniósł również, że nie został poinformowany o prowadzeniu przeciwko niemu jakiegoś postępowania karnego z powodu podrobienia czy sfałszowania dokumentów i utrzymywał, że posiada wystarczającą ilość dokumentów potwierdzających jego działalność podziemną. Na żądanie organu jest w stanie stawić się w Warszawie z oryginałami dokumentów, które posiada. Z kolei pismem z [...] skarżący podtrzymał swój wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i odniósł się także do pisma organu administracji z dnia [...] w którym organ ten domagał się przesłania oryginałów dokumentów potwierdzających wersję wydarzeń przedstawianych przez skarżącego.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] Nr [...]. W motywach tego rozstrzygnięcia organ administracji publicznej przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania począwszy od przyznania stronie uprawnień kombatanckich w [...], a skończył na rozważaniach dotyczących decyzji z dnia [...]. W dalszej części uzasadnienia swojej decyzji organ podał, źe we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Następnie organ przywołał treść art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wynikającą z niego zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, a dalej odniósł się do postanowień art. 145 § 1 pkt 5 tego Kodeksu, a także do treści art. 151 tego aktu. Odmowa uchylenia decyzji spowodowana została tym, że Departament Kadr MON nie potwierdził treści zaświadczenia Departamentu Kadr MON z dnia [...] oraz [...]. Dane zawarte w aktach personalnych strony nie potwierdzają otrzymania odznaczeń: Srebrnego Krzyża Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyża Walecznych z pierwszym Okuciem oraz Złotego Krzyża Zasługi z Mieczami. Centralne Archiwum Wojskowe nie potwierdziło okoliczności pełnienia przez zainteresowanego służby w 7 [...] Dywizji Piechoty od dnia 22 lutego 1945 r. do 15 września 1946 r. Ponadto treść przedłożonego zaświadczenia Szefa Sztabu 7 [...] Dywizji Piechoty z [...] stoi w sprzeczności z informacjami podanymi przez stronę w trakcie postępowania przed ZBoWiD. W całości podrobiony okazał się także dokument zawierający upoważnienie do działania na rzecz podległych Polski Podziemnej wystawiony przez Naczelną Prokuraturę Wojskową. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że w księdze ewidencyjnej kawalerów Orderu Virtuti Militari pod numerem krzyża [...] figuruje P. N. z [...] Dywizjonu Myśliwskiego, a osoba o nazwisku J. W. nie figuruje w wykazie odznaczonych tym orderem. Brązowe Krzyże Zasługi oraz Srebrny Krzyż Zasługi zostały stronie nadane za zasługi w pracy zawodowej i działalności społecznej, przy czym we wniosku o nadanie Srebrnego Medalu Zasłużony na Polu Chwały z dnia [...] wskazano, że strona brała udział w walkach frontowych jako łącznik a po wyzwoleniu uczestniczyła w zwalczaniu reakcyjnego podziemia biorąc udział w walkach z W., bandą B. i S.. Z kolei we wniosku o nadanie Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski z dnia [...] wskazano, że strona mając [...] lat brała udział w II Wojnie Światowej oraz uczestniczyła w walkach z bandami na terenie [...] i [...]. Strona pomimo dwukrotnego wezwania Urzędu nie przedstawiła upoważnienia dla Urzędu w celu uzyskania dokumentów z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mogących mieć znaczenie w sprawie, nadto strona nie przedłożyła oryginałów zaświadczeń składanych w trakcie prowadzonego postępowania, tym samym organ uznał je za niewiarygodne, zwłaszcza, że organy mające je wystawiać stwierdziły fakt sfałszowania. W konsekwencji organ administracji uznał, że strona nie przedłożyła wiarygodnych dokumentów na okoliczność swojej działalności w organizacji [...]. Dodatkowo wskazano, że w biuletynie IPN z [...] nr [...] wyraźnie zaznaczono, że odtworzenie działalności Samodzielnego Plutonu Szturmowego [...] podjął się J. W. bazując wyłącznie na sporządzonych przez siebie raportach oraz przez lata zbieranych materiałach. W ocenie organu strona przedłożyła dwa całkiem odmienne życiorysy dla potrzeb danego postępowania administracyjnego ( przed ZBoWiD i przed Kierownikiem Urzędu). W konkluzji organ ten uznał za niewiarygodną okoliczność pełnienia przez stronę służby w organizacji konspiracyjnej w latach 1946 – 1948.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł J. W.. W skardze tej zarzucił organowi administracji brak wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, jak również uchybienia w zakresie postępowania dowodowego. W pierwszej kolejności skarżący odniósł się do mylnego zinterpretowania przez Sąd zmiany nazwiska, która nastąpiła w [...], nadto skarżący zauważył, że okoliczność ta w negatywny sposób wpływa na działania organów państwa jak również na ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Zaznacza, że pomimo dwukrotnego stawiennictwa w siedzibie organu z oryginałami dokumentów, w dalszym ciągu podważa się ich autentyczność. Skarżący zakwestionował stwierdzenia zamieszczone w korespondencji do niego kierowanej a dotyczące sfałszowania dokumentów, gdyż nie wie o jakie dokumenty chodzi. Zauważył, że podważa się jego służbę wojskową oraz posiadany stopień wojskowy oraz posiadane odznaczenia, a udział w konspiracyjnej organizacji nie jest właściwie udokumentowany, w sytuacji, kiedy to strona posiada pełne archiwum akt dotyczących działalności tej organizacji. Podkreślił, że w [...] z jego inicjatywy w Muzeum [...] w K. odbył się zjazd uczestników byłych młodocianych drużyn szturmowych, a na tym zjeździe wyeksponowano część uzbrojenia zdobytego przez [...]. Zaznaczył, że był świadkiem i inicjatorem ujawnienia zbrodni z lat [...] – [...] jakie miały miejsce w więzieniu w K.. Skarżący jest także autorem dwóch opracowań dotyczących jego udziału w działaniach zbrojnych we wskazanych latach. W dalszej części skargi skarżący zauważył, że w następstwie działań organu administracji poddany został szykanom, gdyż był przesłuchiwany przez Policję, a w jego mieszkaniu przeprowadzono rewizję, w następstwie której zarekwirowano posiadane przez niego dokumenty. W jego sprawie pisano do Archiwum im. [...] w L.. Dokumenty dotyczące korespondencji z ośrodkiem w L. skarżący traktuje w sposób szczególny, albowiem nie były one nigdzie publikowane z uwagi na konieczność zachowania tajemnicy. Następnie skarżący zauważył, że odznaczenia nadane przez instytucje wojskowe w L. do [...] nie podlegają weryfikacji. Nadto zaznaczył, że wstępując w szeregi Związku Kombatantów podawał dane o wiadomym charakterze, gdyż w owym czasie nie mógł posługiwać się materiałami faktograficznymi. Skarżący weryfikował działania Kierownika Urzędu w instytucjach, do których miał się on zwracać i ustalił, że do instytucji tych z takimi pytaniami nikt nie występował. W końcowej części skargi zauważył, że dysponuje dokumentami, które przedstawi w trakcie przewodu sądowego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący pismami z dnia [...],[...] oraz z dnia [...] uzupełnił materiał dowodowy w sprawie i podtrzymał zarzuty formułowane w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że nie każde uchybienie przepisom prawa materialnego jak również przepisom prawa procesowego stanowi podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi. W przypadku prawa procesowego naruszenie tych przepisów musiałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem naruszenie, które nie będzie miało istotnego wpływu na wynik sprawy nie będzie stanowiło podstawy do uwzględnienia wniesionej skargi.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przywołanie powyższego przepisu jest niezbędne ponieważ tutejszy Sąd wypowiedział się w wyroku z dnia 30 stycznia 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 651/04 w sprawie uprawnień kombatanckich J. W. i uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], mocą której wskazany organ utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] przyznającej J. W. uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Wojsku Polskim podczas działań wojennych od lutego 1945 r. do września 1946 r. W motywach tego wyroku tutejszy Sąd w sposób jednoznaczny sformułował tezę, że w przedmiotowej sprawie nie może zostać zastosowany mechanizm weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej przewidziany treścią art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jako powód przyjęcia takiego stanowiska wskazano, iż nadzwyczajny tryb postępowania przewidziany w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych zmienioną lub uchyloną decyzją organu administracji publicznej, a nie kwestii nowych. Okoliczność ta stała się głównym powodem uwzględnienia wniesionej skargi. Jednocześnie w wyroku tym wskazano, że zadaniem organu administracji publicznej będzie ustalenie właściwego trybu, w którym sprawa może być prowadzona. W oparciu o treść wniosku skarżącego z [...]. Sąd stwierdził, że nie można wykluczyć, iż właściwym do rozpoznania sprawy mógłby być tryb wznowieniowy. Skarżący wywodzi bowiem swoje żądania poszerzenia uprawnień kombatanckich wskazując na okoliczności, które istnieć mogły już w czasie wydania decyzji ostatecznej. Nadto Sąd zasygnalizował, iż w sprawie tej nie można wykluczyć wykorzystania innego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji administracyjnej, a mianowicie przewidzianego w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli trybu stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Dodatkowo Sąd dostrzegł pewne luki w postępowaniu dowodowym i podniósł, że w ramach nowego postępowania winny one zostać wyjaśnione.
Przedstawione powyżej rozważania pozwalają uznać, że tutejszy Sąd w swoim wyroku z dnia 30 stycznia 2006 r. w sposób priorytetowy wskazał organowi administracji publicznej na wznowienie postępowania, jako ten tryb, który w sposób najpełniejszy oddaje istotę wniosku strony z [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kierując się wskazaniami zamieszczonymi w powyższym wyroku decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił swoją decyzję z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Istota tego rozstrzygnięcia sprowadziła się do tego, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] brak było jakiegokolwiek rozstrzygnięcia organu administracji i sytuacja ta umożliwiła temu organowi ponowną analizę złożonego wniosku. Jak również otworzyła możliwość uruchomienia postępowania w nowym trybie zasygnalizowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Postępowanie takie zostało uruchomione postanowieniem z dnia [...] wydanym w oparciu o treść art. 149 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Następstwem tego postępowania stało się wydanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].
W przedmiotowym stanie prawnym i faktycznym występującym w sprawie niezbędnym jest przybliżenie stanu normatywnego dotyczącego wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Jednocześnie po myśli art. 146 § 1 tego Kodeksu uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 – 8 oraz w art. 145 a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nadto zgodnie z treścią art. 148 § 1 powyższego aktu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ administracji publicznej, który wznowił postępowanie, po przeprowadzeniu postępowania wydaje decyzję, w której: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Natomiast w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Przedstawiony powyżej stan normatywny w zakresie wznowienia postępowania oraz stan faktyczny występujący w rozpatrywanej sprawie pozwala uznać, że organ administracji podejmujący rozstrzygnięcia w sprawie dopuścił się pewnych uchybień, jednakże ich charakter i stopień nie pozwala zaliczyć ich do takich, które umożliwiałyby uwzględnienie wniesionej skargi.
W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, iż wniosek o wznowienie postępowania należy złożyć w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W rozpatrywanej sprawie wskazany termin nie może być brany pod uwagę z uwagi na związanie organu, jak również składu orzekającego w niniejszej sprawie treścią wyroku tutejszego sądu z dnia 30 stycznia 20006 r. sygn. akt IV SA/Gl 651/04, mocą którego wskazano na tryb weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej jako właściwy do rozpatrzenia żądania zgłoszonego przez skarżącego.
Przesłanką uzasadniającą wszczęcie przedmiotowego postępowania zdaniem skarżącego jest treść art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. W oparciu o ten przepis właściwy organ administracji wznawia postępowanie w przypadku, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W świetle powyższego przyjdzie dostrzec, że dokumenty przedkładane przez skarżącego, jako podstawa uruchomienia wskazanego postępowania były znane organowi, który wydał decyzję [...], ponieważ były one dołączone do akt sprawy. Zwrócić uwagę należy na fakt, że znaczna część dokumentacji przedkładanej przez skarżącego, a mającej potwierdzić jego zaangażowanie w działalność konspiracyjną w okresie od lutego 1946 do października 1948 r. została wytworzona już po wydaniu powyższej decyzji, a tym, samym nie może być brana ona pod uwagę jako nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi ją wydającemu. Analogicznie należy odnieść się do drugiej przesłanki zamieszczonej w tym przepisie, a dotyczące nowych okoliczności faktycznych, ponieważ podnoszona przez skarżącego okoliczność była znana organowi podejmującemu wskazane rozstrzygnięcie, a tym samym nie przysługuje jej przymiot nowej okoliczności.
Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają uznać, że w rozpatrywanej sprawie wbrew twierdzeniom skarżącego nie zaistniały przesłanki uzasadniające wzruszenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]. Nadto należy dostrzec, iż w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania, a nastąpiło to w dniu [...] upłynęło pięć lat od dnia wydania decyzji z dnia [...]. Okoliczność ta posiada znaczenie, ponieważ gdyby nawet okazało się, że przedłożone przez skarżącego dowody wyczerpywałyby przesłankę wznowienia postępowania, to po myśli art. 151 § 2 w związku z art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego nie uchyla się dotychczasowej decyzji, a ogranicza się do stwierdzenia, że wydana została z naruszeniem prawa i do wskazania okoliczności, z powodu, których nie uchylił tej decyzji.
Jak zostało to powyżej podkreślone w następstwie przeprowadzonej analizy stanu prawnego i faktycznego brak jest w rozpatrywanej sprawie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, a tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...].
Przeprowadzona z urzędu przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia procesowego dostrzegła pewne uchybienia, jednakże uchybienia te nie były na tyle istotne, aby uzasadniały uwzględnienie wniesionej skargi. Wręcz przeciwnie uchybienia, których dopuścił się organ administracji w korzystny sposób wpłynęły na sytuację strony w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, ponieważ umożliwiły przeprowadzenie postępowania a nie formalne jego zakończenie.
W skardze do tutejszego Sądu skarżący podnosi liczne zarzuty pod adresem organu administracji w zakresie wadliwie przeprowadzonego postępowania. Wskazane zarzuty mogłyby być istotne w sytuacji prowadzenia przez organ administracji postępowania zmierzającego do przyznania stronie uprawnienia lub nałożenia na nią obowiązku, natomiast w przypadku postępowania weryfikacyjnego, a takim jest wznowienie postępowania, organ administracji przeprowadza postępowanie dowodowe w innym znaczeniu, a mianowicie dokonuje jedynie kontroli na ile przedkładane przez wnioskodawcę dowody i podnoszone okoliczności są nowe w sprawie i czy były znane organowi w dniu podejmowania pierwotnej decyzji. Jak zostało to powyżej już zaakcentowane okoliczności podnoszone przez stronę jak również dowody były znane organowi w [...] a tym samym zarzuty formułowane przez skarżącego są nietrafne, albowiem podnoszone winny być one w ramach ówcześnie prowadzonego postępowania.
W oparciu o przedłożoną przez skarżącego dokumentację przyjdzie podzielić jego stanowisko, iż nowym nazwiskiem posługiwał się od [...], a nie jak zostało to sformułowane w wyroku z dnia 30 stycznia 2006 r. od [...]. Okoliczność ta jednakże nie miała żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło