IV SA/Gl 514/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego na zakup żywności oddala skargę Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) odmówił przyznania J. B. świadczenia pieniężnego na zakup żywności w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że w trakcie postępowania dowodowego ustalono, iż dochód rodziny wynosi [...] zł i jest wyższy od kryterium dochodowego uprawniającego rodzinę do otrzymania bezzwrotnych świadczeń z pomocy społecznej czyli [...] zł. Nadto dochód rodziny jest wyższy od [...] kryterium dochodowego, a tym samym rodzina nie spełnia wymogów do otrzymania pomocy w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł odwołanie od wskazanej decyzji. W odwołaniu tym wyraził niezadowolenie z otrzymanej decyzji i podniósł, że ze strony organu pierwszej instancji nie otrzymuje należytego wsparcia, jak również zaznaczył, że odmowa przyznania świadczenia spowoduje [...], a zapisane [...] posiadają [...], które robione są na zamówienie dla konkretnej osoby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił w pierwszej kolejności przebieg dotychczasowego postępowania, jak również przywołał treść kluczowych w sprawie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Odnosząc się do zagadnień merytorycznych organ ten stwierdził, że J. B. stanowi [...], a dochód tej rodziny wynosi [...] zł miesięcznie i jest wyższy od kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej wynoszącego [...] zł. Nadto organ odwoławczy zaznaczył, że dochód rodziny jest wyższy od [...] kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, a tym samym nie spełnia on wymogów do otrzymania pomocy w ramach ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł J. B. W skardze tej wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji jak również działań podejmowanych przez pomoc społeczną w R. Podjętym w sprawie decyzjom zarzucił, że wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ błędnie obliczono dochód rodziny, gdyż przyjęto dochód brutto a nie netto, decyzja organu odwoławczego jest ogólnikowa, podniósł także naruszenie postanowień Konstytucji RP, a w szczególności art. 2, art. 30, art. 31 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 45 pkt 1 i 2, art. 47, art. 68 pkt 3 i art. 69. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, jaką zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zapoczątkowane zostało wnioskiem skarżącego z dnia [...] r. o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup [...], dofinansowania do zakupu [...] oraz na zakup [...], a w dniu [...] tegoż roku przeprowadzony został wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania skarżącego. Zatem przyjąć należy, że wydanie decyzji poprzedzone zostało przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego, a tym samym wyczerpany został obowiązek wynikający z postanowień art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Nadto należy zwrócić uwagę na fakt, że organ pierwszej instancji przeprowadził jedno postępowanie dowodowe, które zostało wykorzystane w ramach dwóch autonomicznych postępowań zmierzających do rozstrzygnięcia zgłoszonych żądań przez skarżącego. Ponadto, skarżący w obu tych postępowaniach wykorzystywał te same pisma procesowe, które nie zawsze odnosiły się do spraw merytorycznych danego postępowania. Poza sporem w rozpatrywanej sprawie jest to, że zgłoszona przez skarżącego potrzeba zgodna jest z celami pomocy społecznej i może być zaspokojona w drodze świadczenia pieniężnego, jednakże do rozważenia pozostaje kwestia wyboru rodzaju świadczenia, przy pomocy którego zgłoszona potrzeba może zostać zaspokojona. Organy administracji rozpatrywały wniosek strony w kontekście postanowień ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ( Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ). Jednakże wniosek strony mógł być rozpatrywany także w oparciu o postanowienia art. 39 i art. 41 ustawy o pomocy społecznej, czyli w drodze zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego. Analiza przywołanych przepisów pozwala uznać, że z perspektywy skarżącego organy administracji przyjęły najkorzystniejsze rozwiązanie, to jest takie, które dawało mu największe szanse na uzyskanie świadczenia. Za takim stwierdzeniem przemawia fakt, że dla jego uzyskania obowiązujące przepisy przewidują najłagodniejsze rygory, ponieważ osoba ubiegająca się o takie świadczenie nie może przekraczać [...] kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania bezzwrotnego świadczenia z pomocy społecznej. Z tego też powodu wybór świadczenia przez organy administracji należy uznać za prawidłowy i nie naruszający przepisów prawa, a w szczególności postanowień art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawowym zarzutem podnoszonym przez stronę, a który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy to wadliwe ustalenie wysokości dochodu rodziny. W niniejszej sprawie organy administracji obu instancji uznały, że dochód rodziny skarżącego wynosi [...] zł i jest wyższy od kryterium dochodowego uprawniającego tego typu rodzinę do ubiegania się o przyznanie bezzwrotnego świadczenia pieniężnego, ponieważ w jej przypadku takie kryterium ustalone zostało na poziomie [...] zł. Skarżący w skardze podnosi, że organy administracji wadliwie obliczyły wysokość dochodu rodziny, gdyż przyjęły kwotę brutto, a nie jak wymagają tego przepisy kwotę netto. Zgłoszony przez skarżącego zarzut nie znajduje umocowania w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organy administracji. Otóż z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że dochód rodziny składa się renty H. B. wynoszącej [...] zł (brutto ) oraz dodatku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł., co w konsekwencji daje kwotę [...] zł ( netto ). Nadto do dochodu rodziny wliczany jest dodatek mieszkaniowy przysługujący rodzinie w wysokości [...] zł miesięcznie, przekazywany na konto administratora budynku, w którym znajduje się lokal zajmowany przez rodzinę skarżącego. Oznacza to, że ustalenia organów administracji były prawidłowe i oparte o konkretny materiał dowodowy, natomiast twierdzenia skarżącego nie znalazły żadnego umocowania i potwierdzenia w aktach sprawy. Skarżący zarzucił decyzjom podjętym w niniejszej sprawie naruszenie Praw Człowieka oraz szeregu przepisów Konstytucji RP. Należy zaznaczyć, że o ile w przypadku naruszenia postanowień Konstytucji RP wskazane zostały przepisy to w odniesieniu do naruszenia Praw Człowieka nie zostały one sprecyzowane. Z tego też powodu skład orzekający nie mógł się do nich odnieść. Gdy idzie o naruszenia postanowień Konstytucji, to skarżący wymienia jedynie poszczególne artykuły Konstytucji RP, które jego zdaniem zostały naruszone, jednakże brak jest wskazania charakteru tychże naruszeń. W tej sytuacji skład orzekający może jedynie odnieść się do ich treści i zweryfikować twierdzenia skarżącego. Przed przystąpieniem do tej analizy niezbędne jest rozważenie innego zagadnienia. Otóż wymieniona powyżej ustawa z 29 grudnia 2005 r. przewiduje w art. 5, że pomoc w zakresie dożywiania może być przyznanie odpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby lub rodziny nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, przy czym rada gminy może podnieść to kryterium. Po myśli art. 7 tej ustawy do udzielania pomocy w zakresie dożywiania zastosowanie mają odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Oznacza to, że przepisów ustawy nie stosuje się wprost, lecz dostosowuje się je do unormowań tej ustawy, co w konsekwencji oznacza, że nie występują tu świadczenia o charakterze zwrotnym, jak również specjalne zasiłki celowe, ponieważ kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia zostało już podniesione. Nadto pomoc ta udzielana jest w znacznym stopniu z wykorzystaniem środków pochodzących z budżetu Państwa, co wynika z postanowień art. 13 tej ustawy. W konsekwencji oznacza to większe związanie organu administracji przy podejmowaniu rozstrzygnięć niż ma to miejsce w przypadku działania jedynie w oparciu o postanowienia ustawy o pomocy społecznej. Z wymienionych przez skarżącego przepisów uwagę należy zwrócić na art. 30 Konstytucji RP, ponieważ przepis ten odwołuje się do pojęcia godności człowieka, a podstawowym celem pomocy społecznej jest umożliwienie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zdaniem Sądu organy administracji nie dopuściły się naruszenia tego przepisu, ponieważ skarżący nie spełnia wymogów do otrzymania tego świadczenia, a są one łagodniejsze od tych jakie stawiane są osobom lub rodzinom w ramach ubiegania się o ich przyznanie w oparciu o unormowania ustawy o pomocy społecznej. Nie znajduje umocowania zarzut naruszenia postanowień art. 31 i art. 32 Konstytucji RP tj. wolności i równości. Otóż reguły przyjęte przez gminę w zakresie zaspokajania potrzeb nie naruszają wskazanych przepisów Konstytucji, ponieważ nie wprowadzają takich różnic między poszczególnymi osobami, które nie byłyby do zaakceptowania z perspektywy tych przepisów. O naruszeniu wolności trudno w rozpatrywanej sprawie mówić, natomiast, gdy idzie o równość, to właśnie ograniczenia przyjęte przez gminę wynikają w prostej linii z zasady równości. Sąd nie doszukał się naruszenia postanowień art. 45 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ nie nastąpiło ograniczenie prawa skarżącego do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Brak jest także zdaniem składu orzekającego naruszenia postanowień art. 47 Konstytucji RP, czyli przepisu gwarantującego prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Brak jest także podstaw do uznania wyczerpania przesłanek naruszenia postanowień art. 68 ust. 3 Konstytucji RP. Stosownie do postanowień tego przepisu władze publiczne obowiązane są do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej osobom niepełnosprawnym. Należy zwrócić uwagę na fakt, że wskazany przepis wyznacza dla organów administracji kierunek działania, jednakże organy te zobligowane są do podejmowania tychże działań w oparciu o unormowania zamieszczone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, ponieważ to te przepisy materializują Konstytucyjne prawo do ochrony zdrowia. Z tego też powodu brak jest także naruszenia postanowień art. 69 Konstytucji, ponieważ zakres pomocy osobom niepełnosprawnym wyznaczają przepisy ustawy, w tym przypadku ustawy o pomocy społecznej. W świetle przedstawionej analizy Sąd nie dostrzegł uchybień podnoszonych przez skarżącego, natomiast dokonując kontroli prawidłowości obu kwestionowanych decyzji, nie dopatrzył się takich uchybień w zakresie prawa materialnego jak i prawa procesowego, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. su.