IV SA/Gl 514/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) nie stwierdził u J. Z. choroby zawodowej – [...] spowodowanego [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że z ustaleń organu wynika, że J. Z. pracował w latach [...] w Przedsiębiorstwie A w G., jako [...], gdzie był narażony na [...] oraz jako [...] - gdzie [...] był na poziomie [...], w latach [...] pracował w Zakładzie B w S. jako [...], a w latach [...] w Spółce z o.o. "C" w G. jako [...], gdzie narażenie na [...] występowało w granicach [...]. Powołując się na orzeczenia właściwych jednostek medycznych – Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Poradni Chorób Zawodowych w S., w których nie rozpoznano choroby zawodowej, organ pierwszej instancji nie stwierdził u J. Z. choroby zawodowej. Niezadowolony z powyższej decyzji, J. Z. wniósł odwołanie. Wskazując na rodzaj wykonywanej pracy – [...] - stwierdził, że pracował w narażeniu na [...]. Dodał także, że w ostatnim zakładzie pracy podczas badań [...] potwierdzono, iż nie powinien pracować w [...]. Jednakże pracodawca, znając te wyniki i zatrudniając go jako [...], przewidział także, że w przypadku braku pracy jako [...] powinien pracować w warsztacie (gdzie znajduje się dużo maszyn i innych sprzętów powodujących [...]). Podnosząc powyższe dodał, że w jego odczuciu, są to warunki, które wpłynęły na [...]. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji stwierdzającą brak podstaw do uznania choroby zawodowej – [...] spowodowany [...], wymienionej pod pozycją [...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: - orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., - wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że J. Z. pracował w okresie od [...] do [...] w Przedsiębiorstwie A w G. jako [...] (narażenie na [...]) oraz w latach od [...] do [...] w Zakładzie B w S. jako [...], od [...] do [...] w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "D" S.J. w O. jako [...] a w okresie od [...] do [...] w Spółce z o.o. "C" w G. jako [...], gdzie eksponowany był na [...] – nie przekraczających normatywów higienicznych. Z powyższych ustaleń zatem wynika, że w latach [...] r. zainteresowany pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania [...], natomiast w pozostałym okresie aktywności zawodowej tj. [...] do [...] – [...] w jego środowisku pracy nie przekraczał poziomów istotnej szkodliwości dla [...]. Lekarze specjaliści kompetentnych placówek diagnostycznych uznali, iż dane dotyczące narażenia zawodowego potwierdzają ekspozycję na [...] stwarzający ryzyko [...] r., jednakże fakt zakończenia pracy w narażeniu na [...] w [...] r. nie upoważnia zgodnie z przyjętymi kryteriami orzeczniczymi na rozpoznanie choroby zawodowej [...]. W ocenie organu, fakt ustania w [...] r. narażenia na [...] stwarzający ryzyko zawodowego uszkodzenia [...] nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Wskazując, iż postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., gdzie w sposób szczegółowy uregulowane zostały zasady postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz uznając, ze zostały one w niniejszej sprawie zachowane, orzekł, iż brak jest podstaw do uznania u odwołującego choroby zawodowej. Podkreślając, iż właściwymi do medycznego rozpoznania choroby zawodowych są lekarze zatrudnieni w upoważnionych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia (wymienieni w § 5 rozporządzenia), dodał, że J. Z. badany był w dwóch kompetentnych placówkach służby zdrowia, które w konkluzjach swoich orzeczeń nie rozpoznały choroby zawodowej. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. Z. nie godząc się z otrzymaną decyzją, wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie u niego choroby zawodowej w postaci [...]. Uznając kwestionowaną decyzję za krzywdzącą podniósł, iż jest ona niezgodna ze stanem faktycznym. Bezspornym bowiem w sprawie pozostaje fakt, iż zatrudniony był w Przedsiębiorstwie A w G., Zakładzie B w S., Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "D" S.J. w O. oraz w Spółce z o.o. "C" w G., gdzie pracując jako [...] narażony był na [...], co musiało odbić się na jego [...]. Bezsporny pozostaje także fakt, iż ma [...], co w jego odczuciu wynika z [...] lat pracy w takich warunkach. W jego przekonaniu skoro pracował, będąc ustawicznie narażony na [...], to trwały [...] spowodowany został właśnie [...], tym bardziej, że orzekające w sprawie jednostki medyczne nie wskazały w swoich orzeczeniach żadnych innych przyczyn, nie wyjaśniły zatem sprawy stwierdzonego [...]. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 971/06 uchylił zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż przeprowadzone postępowanie epidemiologiczne wykazało, że J. Z. pracował od [...] r. jako [...]. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika wprawdzie, że tylko w pierwszym okresie pracy czyli w latach [...] r. jako [...] pracował w [...], czyli w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko [...]. Jednakże w dalszym okresie zatrudnienia – pracując nadal jako [...], nadal pracował w warunkach [...] w granicach [...]. Zgodnie ze swego rodzaju definicją choroby zawodowej, zawartą w § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Zdaniem Sądu faktem bezspornym pozostało, że obie specjalistyczne jednostki medyczne stwierdziły u skarżącego [...]. Żadna z opinii nie podała innych przyczyn tak dużego uszkodzenia [...], lekarze orzecznicy nie wskazują więc żadnych innych, poza zawodowymi, powodów stwierdzonego ubytku [...]. Wprawdzie narażenie zawodowe – [...] - nie był ponadnormatywny, to jednak nie można było wykluczyć, a przynajmniej nie uczynili tego lekarze orzecznicy, że to właśnie ów [...] stał się przyczyną stwierdzonej choroby. Nie zostały bowiem wskazane żadne inne ewentualne przyczyny [...]. W tym stanie rzeczy, w ocenie składu orzekającego, wobec zaistnienia powyżej naprowadzonych braków postępowania, a więc nie podjęcia w sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, tj. wobec naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeku postępowania administracyjnego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. działając na podstawie art. 19, 21 § 1 pkt 2 i 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przekazał sprawę Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w T. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) stwierdził u J. Z. chorobę zawodową – [...] spowodowanego [...], wyrażony podwyższeniem [...] wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że z ustaleń organu wynika, że J. Z.pracował w latach [...] w Przedsiębiorstwie A w G. na stanowisku [...]; od [...] r. w Zakładzie B J.J. w S. na stanowisku [...]; od [...] r. w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "D" Spółka jawna Z. K., Z. K. w O. na stanowisku [...]; od [...] r. do [...] r. w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "KC" w G. na stanowisku [...]. Organ powołując się na kartę narażenia zawodowego i przeprowadzone badania doszedł do przekonania, że w okresie od [...] r. był zatrudniony na stanowiskach gdzie był poddany ciągłemu narażeniu na [...], co było bezpośrednia przyczyną powstania choroby zawodowej. Nie zadowolony z powyższej decyzji Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa A w G. złożył odwołanie w którym wskazał, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu podniósł, iż organ administracji naruszył przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. albowiem zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu narażenia nie później jednak niż w okresie 2 lat od dnia ustania przyczyn powodujących powstanie choroby zawodowej. Zdaniem odwołującego dla J. Z. termin już upłynął i tych względów zaskarżona decyzja jest wadliwa. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie: art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej w toku postępowania prawidłowo przeprowadził postępowanie w celu ustalenia, czy u J. Z. wystąpiła choroba zawodowa narządu [...]. Zdaniem organu wszystkie czynności zostały dokonane w oparciu o obowiązujące przepisy z uwzględnieniem wyników badań przeprowadzonych przez kompetentne, powołane do tego ośrodki medyczne oraz kartami oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej przeprowadzonych. Ponadto w odniesieniu do zarzutów wskazanych w odwołaniu organ wskazał, iż J. Z. co prawda złożył zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej w dniu [...] r., ale na podstawie badań przeprowadzonych w Poradni [...] NZOZ w G. w dniu [...] r. a więc w przypisanym dwuletnim terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko podniesione w odwołaniu oraz wskazał na brak uzasadnienia decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego każda decyzja winna zawierać m.in. uzasadnienie, które ma na celu przedstawienie przesłanek jakie legły u podstaw wydanego orzeczenia. Z tych też względów, zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja nie może się ostać. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 145 § 1 pkt. 1 b – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Innymi słowy, w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b możliwe jest uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Artykuł 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przepis § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115) w ust. 1 stanowi, iż właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika., a w ust. 3, iż właściwy państwowy inspektor sanitarny przesyła decyzje, o których mowa w ust. 1: 1) zainteresowanemu pracownikowi; 2) pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej; 3) jednostce orzeczniczej zatrudniającej lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie; 4) właściwemu inspektorowi pracy. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, iż zaskarżona decyzja wbrew obowiązkowi wynikającemu z wyżej naprowadzonego przepisu prawa, nie została doręczona jednemu z uczestników postępowania, a mianowicie pracodawcy J. Z. - Zakładowi . J. J. w S. W aktach administracyjnych sprawy zalega bowiem koperta z niedoręczoną decyzją organu odwoławczego (zwrot przez Pocztę Polską z adnotacją "pod wskazanym adresem firma nie istnieje") zaadresowana na ten zakład, lecz z błędnie podanym adresem siedziby zakładu , a mianowicie "[...] ul. K. [...]", zamiast prawidłowego adresu "S. ul. A. B. [...]", na który to adres wcześniej prawidłowo doręczano korespondencję temu uczestnikowi i który to adres widnieje w tzw. rozdzielniku na stronie [...] zaskarżonej decyzji. Oczywistym jest, że pismo czy powiadomienie skierowane do strony na błędny adres siedziby firmy, uniemożliwia działanie w sprawie, a tym samym pozbawia stronę możności obrony jej praw , a co za tym idzie powoduje, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Taka zaś sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, skoro firmie Zakład J. J. w S. nie doręczono zaskarżonej decyzji. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), wobec stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponieważ zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, a wyrok sądu jest nieprawomocny, w oparciu o art. 152 cyt. ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.