IV SA/Gl 515/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi F. T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia 10 stycznia 2011 r. Starosta Powiatu w T. orzekł o utracie przez F.T. statusu osoby bezrobotnej stwierdzając w uzasadnieniu, że bezrobotnym nie może być osoba, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W odwołaniu z dnia 14 lutego 2011 r. F.T. wniósł o uchylenie powyższej decyzji podnosząc, że od grudnia 2010 r. jest na leczeniu. W piśmie z następnego dnia skarżący powołał się na trwającą nadal chorobę i niezdolność. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda [...] w trybie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o czym strona została prawidłowo pouczona. W niniejszej sprawie termin ten kończył się w dniu 10 lutego 2011 r., gdy tymczasem odwołanie zostało wniesione w dniu 14 lutego 2011 r. Ponieważ strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu, dlatego należało wydać przedmiotowe rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego F.T. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W jej uzasadnieniu podniósł, że od jesieni 2010 r. stan jego zdrowia gwałtownie się pogorszył. W szczególności w grudniu 2010 r. oraz styczniu i lutym 2011 r. chorował, przechodził badania, leczenie, różne skierowania do licznych specjalistów, trwające do tej pory, co wykluczało jego "dyspozycyjność". Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo ocenił przedłożone przez skarżącego dokumenty i uznał, że nie stanowią one podstawy do uznania, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie może się ostać, bowiem zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 134 kpa, gdyż organ odwoławczy zastosował go co najmniej przedwcześnie, opierając się na ustaleniu, że skarżący nie wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W okolicznościach sprawy ustalenie to budzi poważne zastrzeżenia. Skarżący co prawda literalnie nie sformułował prośby o przywrócenie terminu, jednak powołał się na swoją sytuację zdrowotną, która może stanowić przyczynę niezachowania terminu. W samym odwołaniu twierdzenie o pozostawaniu na leczeniu od grudnia 2010 r., aczkolwiek odnoszące się także do okresu przewidzianego do wniesienia odwołania, a to przez użycie czasu teraźniejszego, zasadniczo łączyło się z zakwestionowaniem rozstrzygnięcia I instancji i jako takie nie wymagało rozważenia przez organ odwoławczy kwestii przywrócenia terminu. Jednakowoż w kolejnym piśmie z dnia 15 lutego 2010 r. skarżący powołał się na swoją chorobę i "niezdolność" wyraźnie odnosząc ją tym razem do stanu aktualnego tj. istniejącego w chwili sporządzenia pisma i w czasie poprzedzającym tą czynność. Tej aktualnej sytuacji dotyczą też dołączone do wymienionego pisma skierowania lekarskie. Okoliczności podniesione w wymienionym piśmie nie mają więc zasadniczo związku z podstawą faktyczną i prawną decyzji pierwszoinstancyjnej. Należało zatem wyjaśnić charakter tego pisma. Organ administracyjny ma przy tym wynikający z art. 9 kpa obowiązek czuwania, by strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Jeżeli z treści pisma nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie woli strony organ zobligowany jest zwrócić się do niej ze stosownym zapytaniem, a ustalenie charakteru pisma winno nastąpić w trybie art. 64 § 2 kpa (por. wyrok NSA z dnia 17.06.2010 r., sygn. akt I OSK 202/10, dostępny w internecie, a wydany w zbliżonym stanie faktycznym). Skarżący swoją intencję pośrednio wyraził na rozprawie sądowej powołując się na przywrócenie mu terminu w sprawie przed sądem powszechnym w oparciu o te same okoliczności dotyczące jego stanu zdrowia. W ramach swojej kognicji Sąd nie mógł jednak zastępować organu w ustaleniu, czy omawiane pismo stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w związku z czym organ musi to uczynić w trybie przewidzianym procedurą administracyjną. Nie mogło to nastąpić na etapie sporządzenia odpowiedzi na skargę, w której organ odwoławczy de facto ocenił stan sprawy pod kątem przesłanek przywrócenia terminu, chociaż nie jest to materia podlegająca rozważaniu przy stosowaniu art. 134 kpa. W szczególności ustalenia dotyczące zawinienia skarżącego w uchybieniu terminu winny być dokonane właśnie w ramach postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu. Z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 8 i 9 kpa oraz przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa, kwestia dotycząca charakteru pisma skarżącego z dnia 15 lutego 2010 r. nie została więc wyjaśniona, co czyni dowolnym stanowisko organu odwoławczego, według którego skarżący nie wnosił o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Dlatego też przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ten wezwie skarżącego w trybie art. 64 § 2 kpa do jednoznacznego określenia, czy wskazane pismo należy traktować jako wniosek o przywrócenie omawianego terminu i w zależności od udzielonej odpowiedzi (lub jej braku) podejmie dalsze czynności procesowe zakończone stosownym rozstrzygnięciem. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. SW