IV SA/Gl 515/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-04-22
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie uzyskuje dochodu i nie posiada zasobów finansowych, a jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura niepełnosprawnego ojca, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Analiza jego sytuacji majątkowej i życiowej wykazała brak dochodów i zasobów finansowych, a jedynym źródłem utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego jest emerytura ojca. Kwota ta, podzielona na dwie osoby, nie pozwala na opłacenie adwokata z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnych potrzeb gospodarstwa domowego.Stan faktyczny
Skarżący A.Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnosprawnym ojcem, nad którym sprawuje opiekę. Oświadczył, że nie pracuje, nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów. Jedynym dochodem jest emerytura ojca. Skarżący posiada dom i łąkę, które są przedmiotem sporu sądowego. Wniosek został złożony po wcześniejszym zwolnieniu skarżącego z kosztów sądowych z mocy prawa.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;
W treści pisma procesowego datowanego na [...] A.Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Następnie, to jest w dniu [...] skarżący złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż zakres jego żądania obejmuje tylko ustanowienie adwokata (wcześniejszym pismem z dnia 23 marca 2016 r. wystosowanym na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 marca 2016 r. został poinformowany, że jest w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa).
W treści formularza skarżący podniósł, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim niepełnosprawnym ojcem, nad którym sprawuje opiekę. Równocześnie oświadczył, że nie pracuje, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Posiada natomiast dom o powierzchni (użytkowej i mieszkalnej) [...] m2 posadowiony na działce o powierzchni [...] m2, a nadto łąkę o powierzchni [...] ar, która jest aktualnie przedmiotem sporu sądowego.
Miesięczny dochód przypadający na gospodarstwo domowe wnioskodawcy zadeklarowany został w kwocie [...] zł uzyskiwanej przez jego ojca w ramach emerytury. Nadto skarżący wyszczególnił stałe koszty utrzymania wśród których wymienił między innymi opłatę za energię elektryczną ([...] zł), spłatę kredytu ([...] zł) oraz zakup węgla na opał ([...] zł rocznie).
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku skarżącego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, iż nie uzyskuje on dochodu i nie posiada żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, zaś jedynym źródłem utrzymania jego dwuosobowego gospodarstwa domowego jest emerytura pobierana przez niepełnosprawnego ojca. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy (vide: kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia [...]), a równocześnie brak jest przesłanek mogących wskazywać, aby sytuacja materialna i życiowa wnioskującego miała ulec w międzyczasie istotnej poprawie.
W tym stanie rzeczy uznano, że stan majątkowy A.Z., w tym dochód przypadający na jego rodzinę, w kwocie [...] zł (co daje per capita zaledwie [...] zł) nie umożliwia wygenerowania środków pozwalających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w niezbędnych potrzebach tego gospodarstwa domowego. Skarżący zachował więc przesłankę, od której ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Marginalnie warto zwrócić uwagę, że podobne stanowisko co do oceny możliwości płatniczych skarżącego wyrażone zostało przez tutejszy Sąd w innej sprawie, w której również ubiegał się on w ostatnim okresie o przyznanie prawa pomocy (sygn. akt I SA/Gl 655/15). W wydanych w zakresie tej sprawy postanowieniach: z dnia 27 sierpnia 2015 r. oraz z dnia 11 lutego 2016 r. uznano bowiem, że A.Z. nie spełnia wprawdzie przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednak zasługuje na przyznanie tego dobrodziejstwa procesowego - jak ma to miejsce w sprawie niniejszej - w zakresie częściowym.
Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło