IV SA/Gl 516/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Dyrektora A w L. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby w Służbie Więziennej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. Dyrektor A w L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby J.R. w Służbie Więziennej. W odpowiedzi na skargę z dnia 1 czerwca 2015 r. organ administracji wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) zgodnie, z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot po wyczerpaniu środków zaskarżenia oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego oparte jest na zasadzie skargowości. Tym samym postępowanie to może być wszczęte jedynie na żądanie pochodzące od legitymowanego podmiotu. Stosownie do treści art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby J.R. w Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2014, poz. 1415 ze zm.) zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Poza tym art. 111 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy stanowi, że funkcjonariusz może zostać skierowany do komisji lekarskiej: 1) z urzędu lub na jego wniosek - w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą; 2) z urzędu - w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Jednocześnie właściwość i tryb działania komisji określa ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822), zwana dalej ustawą o komisjach. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o komisjach do komisji lekarskiej funkcjonariuszy Służby Więziennej kieruje kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej. Następnie od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia przysługuje odwołanie (art. 42 ust. 1 ustawy o komisjach). W tym miejscu należy wskazać, iż żaden przepis ustawy o Służbie Więziennej ani też ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie daje dyrektorowi zakładu karnego uprawnienia do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie komisji lekarskiej. Zatem rozstrzygnięcie kwestii uprawnienia do wniesienia skargi przez Dyrektora A w L. w niniejszej sprawie wymaga rozważenia kwestii jego interesu prawnego w żądaniu przeprowadzenia sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia. Interes prawny we wniesieniu skargi winien być przy tym rozumiany jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków autora skargi a zaskarżonym aktem, który powinien być doprowadzony do stanu zgodności z porządkiem prawnym. Wspomniany interes prawny musi być zatem interesem indywidualnym strony postępowania, innymi słowy, musi dotyczyć jej bezpośrednio. Tym samym w ocenie Sądu ustalenie zdolności do służby J. R. w Służbie Więziennej zgodnie z zaskarżonym orzeczeniem komisji lekarskiej nie wpływa bynajmniej na sferę własnych i indywidualnych praw podmiotowych Dyrektora A w L. W szczególności nie można wyprowadzić interesu prawnego do zaskarżenia orzeczenia komisji lekarskiej z samego uprawnienia przełożonego do skierowania funkcjonariusza Służby Więziennej do tej komisji. Dyrektor zakładu karnego pozostaje inicjatorem postępowania prowadzonego w dalszym ciągu przez komisję lekarską z urzędu w zakresie jej kompetencji. Legitymacja do wniesienia skargi nie wynika także z uprawnienia podmiotu kierującego do wniesienia odwołania od orzeczenia komisji pierwszej instancji. Gdyby wolą ustawodawcy było inne od określonego w art. 50 § 1 P.p.s.a. ukształtowanie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od orzeczenia komisji lekarskiej w sprawie zdolności do służby w Służbie Więziennej, to uczyniłby to w przepisach ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub ustawy o Służbie Więziennej. Skoro Dyrektor A w L. w sposób oczywisty nie legitymuje się przymiotem strony postępowania, to w sytuacji braku regulacji odmiennych zawartych w przepisach szczególnych, nie jest uprawniony, by wystąpić do Sądu ze skargą dotyczącą ustalenia zdolności do służby J.R. w Służbie Więziennej (por. orzeczenia wydane w sprawach służb mundurowych: postanowienie NSA z dnia 3 października 1994 r., Sygn. akt SA/Wr 1690/94, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 5 listopada 2004 r., Sygn. akt II SA/Gd 1576/02, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2015 r., Sygn. akt III SA/Gd 392/15 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., Sąd odrzucił skargę.