IV SA/Gl 517/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy pieniężnej, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M.W. złożył do Sądu pismo procesowe z dnia [...], w którym powołał się na trudną sytuację materialną podnosząc, iż uiszczenie kwoty [...] zł tytułem wspomnianej opłaty przekracza jego możliwości finansowe i zmusi go do rezygnacji z [...]. Wezwaniem z dnia [...], zwrócono się do skarżącego o sprecyzowanie, czy jego pismo z dnia [...] jest zażaleniem na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, czy też należy je traktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, pod rygorem uznania rzeczonego pisma za wniosek o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ M.W. nie odpowiedział na omawiane wezwanie w wyznaczonym terminie, zarządzeniem z dnia [...] Przewodniczący Wydziału IV uznał jego pismo z dnia [...] za wniosek o przyznanie prawa pomocy i wezwał wyżej wymienionego do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. Skarżący złożył rzeczony formularz w dniu [...]. W jego treści oznaczył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie podniósł, że nie dysponuje [...] ani przedmiotami o wartości przekraczającej [...]. Posiada natomiast mieszkanie o powierzchni [...] m2. Oświadczył również, iż ponosi wysokie wydatki związane z bieżącym utrzymaniem (czynsz, spłata [...], składki [...], opłaty za tzw. media, zakup [...] itp.) w kwocie [...] zł miesięcznie, z kolei w roku [...] przeznaczył na zakup [...] około [...] zł. W dalszej części wniosku skarżący podał, że miesięczny dochód jego dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł, co stanowi sumę [...] pobieranych przez [...] w kwotach odpowiednio: [...] zł oraz [...] zł. Na potwierdzenie swoich wywodów, strona w dniu [...] przedłożyła stosowne dokumenty źródłowe. Postanowieniem z dnia 30 września 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania M.W. prawa pomocy. Następnie, to jest w dniu [...] skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia raz jeszcze podkreślając, że znajduje się trudnej sytuacji materialnej, gdyż jest obciążony bardzo wysokimi kosztami utrzymania, zaś poza wydatkami, na które powołał się we wniosku ponosi również znaczne koszty zakupu [...]. Nadto wnioskujący powołał się na [...], wywodząc, iż w [...] bieżącego roku [...] i po [...] nadal czuje się źle. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 września 2008 r. a tym samym w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające rozpoznanie kwestii zwolnienia M.W. od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W tym kontekście trzeba podkreślić, iż zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 246 §2 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 tej ustawy mogącym obejmować tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zważywszy powyższe uznano, że skarżący spełnił wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Jakkolwiek dochód przypadający na jej dwuosobowe gospodarstwo domowe w kwocie [...] zł trudno uznać za niski, to jednak, zdaniem Sądu, relacja pomiędzy rzeczonym dochodem a niezbędnymi wydatkami ponoszonymi przez tę rodzinę (w tym [...]) powoduje, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi w kwocie [...] zł mogłoby ją narazić na niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Nie sposób bowiem tracić z pola widzenia, że skarżący jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat), uskarża się na [...] i przebył niedawno [...]. Uznano zatem za wiarygodne, podniesione w sprzeciwie wywody, iż poza kosztami, o których mowa wyżej ponosi on również zwiększone wydatki na [...] i inne obciążenia, jakie zazwyczaj wiążą się z [...]. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że wnioskujący wykazał w sposób wystarczająco przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Dlatego, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 §2 pkt 1 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.