IV SA/Gl 518/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 5 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 966 z późn. zm., zwana w skrócie: "ustawą"), przyznał S. K. (określanemu w dalszej części uzasadnienia jako: "skarżący") dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. miesięcznie na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., w tym [...]- zł. ryczałtu ma zakup opału. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaznaczył, że zmiana wysokości dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wydatków na mieszkanie oraz innych danych zawartych we wniosku o przyznanie świadczenia nie będą miały wpływu na jego wysokość. W odwołaniu skarżący nie zgodził się z treścią powyższego rozstrzygnięcia akcentując, że jedynym jego dochodem jest zasiłek stały i jako osoba schorowana pozostaje bez środków do życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., zwanej: "K.p.a."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. Zaznaczył, że skarżący w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, z którego wynika, że jest najemcą lokalu o powierzchni użytkowej [...] m2 i samodzielne prowadzi gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi kwotę [...] zł., czyli wysokość otrzymywanego z pomocy społecznej zasiłku stałego, a wydatki mieszkaniowe wynoszą [...]zł., natomiast przyjęta do obliczeń suma wydatków mieszkaniowych wraz z ryczałtem c.o. i ryczałtem c.w. wynosi [...]- zł. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 2 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 i art. 3 ust. 3 ustawy, w których ustawodawca w formie katalogu zamkniętego, w tym ostatnim przepisie, jednoznacznie określił świadczenia podlegające odliczeniu oraz niepodlegające wliczeniu do dochodu, dlatego przy ustalaniu wysokości dochodu uwzględnia się kwotę zasiłku stałego. Odnosząc się do wysokości przyznanego świadczenia organ stwierdził, że dodatek mieszkaniowy stanowi różnicę pomiędzy wydatkami na mieszkanie a 15% średniego miesięcznego dochodu skarżącego ([...]-zł. minus 15% razy [...] zł. wynosi [...] zł.). Jednocześnie zgodnie z art. 6 ust. 10 ustawy wysokość dodatku łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Wobec powyższego skarżącemu przysługuje dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. ([...] zł. x 70% = [...] zł.). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący podniósł zarzut, że zasiłek stały jest błędnie "potrącany" z dodatku mieszkaniowego. Jego zdaniem, po opłaceniu stałych rachunków i zakupie biletów pozostaje mu niewielka ilość środków finansowych, które może przeznaczyć na zakup żywności i leków, pomimo że jest osobą schorowaną. Stąd też, nie słusznie osoby uzyskujące wyższy od niego dochód płacą za mieszkanie mniej, co stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji RP, dotyczącego prawa do równego traktowania przez władze publiczne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna z uwagi na podniesione w niej zarzuty, jak też zarzuty brane pod rozwagę przez Sąd z urzędu. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014r. poz.1647), Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), wynika, że w przypadku stwierdzenia bądź to naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, a gdy ustali istnienie przesłanek z art. 156 K.p.a., wówczas stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Dodatkowo, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., kontrola legalności przeprowadzana jest także z urzędu, gdyż sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1). Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w jej art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekraczał 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Zgodnie przy tym z art. 5 ust. 5 ustawy, warunkiem przyznania prawa do spornego świadczenia jest, aby powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekraczała powierzchni normatywnej ustalonej w ust. 1-3 tego przepisu o więcej niż 30% albo 50% - w przypadku, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. W sprawie jest poza sporem, że wskazane wyżej przesłanki zostały przez skarżącego zachowane. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu zasiłku stałego w kwocie [...] zł. miesięcznie oraz zajmuje mieszkanie o powierzchni użytkowej wynoszącej [...] m2, czyli mniejszej niż powierzchnia normatywna dla osoby samotnie gospodarującej określona jako 35 m2 (por. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy). Nie mniej jednak, zdaniem skarżącego, wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego jest zbyt mała, aby zabezpieczyć wszystkie niezbędne potrzeby życiowe. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że sposób ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego uregulowany został w art. 6 ustawy. Zgodnie z ust. 1 pkt 1 tego przepisu, w przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego, czyli takiego jakie prowadzi skarżący, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek (tzw. udział własny w wydatkach), w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego. Jednocześnie stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. oraz świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220). Wobec powyższego organy orzekające słusznie uznały, że otrzymywany przez skarżącego zasiłek stały w kwocie 329,94- zł. stanowi jego dochód. Z art. 3 ust. 3 ustawy nie wynika bowiem, aby to świadczenie nie mieściło się w definicji dochodu, określonej na potrzeby ustalania prawa do przyznania i wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Jednocześnie z pisma ZBM TBS Sp. z o.o. w Z. z dnia [...]r. wynika, że udokumentowane wydatki wnioskodawcy związane z utrzymaniem mieszkania wynosiły [...] zł. (k. 2 akt administracyjnych) Kwota ta przy ustalaniu wysokości spornego świadczenia została zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy uwzględniona w całości, gdyż powierzchnia lokalu zamieszkiwanego przez stronę nie przekraczała powierzchni normatywnej, określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Uzyskaną kwotę wydatków powiększono, stosownie do art. 6 ust. 4 pkt 7 ustawy w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.), o wydatek stanowiący podstawę obliczania przysługującego stronie ryczałtu na zakup opału z tytułu: braku ciepłej wody (10,48- zł.) oraz braku centralnego ogrzewania (86,77- zł), co wynika z zebranych dla potrzeb niniejszej sprawy akt (k.4). Całkowita kwota wydatków mieszkaniowych wyniosła więc [...] zł. Zatem wysokość tak uzyskanego dodatku mieszkaniowego to kwota [...] zł. Ustalona kwota stanowi różnicę pomiędzy przywołaną wysokością wydatków ogółem ([...] zł.), a kwotą [...] zł., stanowiącą 15 % dochodu z tytułu zasiłku stałego. Ostatecznie zgodnie z art. 6 ust. 10 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem za opał, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. W tej sytuacji skarżącemu przysługuje dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł., stanowiący iloczyn 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny w kwocie [...] zł. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, a podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące sposobu obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego nie są zasadne. Jednocześnie trudna sytuacja finansowa oraz zdrowotna skarżącego w świetle przepisów omawianej ustawy nie stanowią podstawy do zakwestionowania zaskarżonej decyzji i zwiększenia wysokości przyznanego świadczenia. Należy wskazać, że ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Z tego powodu organy muszą kierować się kryteriami określonymi wyłącznie w ustawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP należy wskazać, że art. 3 ust. 3 ustawy był już przedmiotem badania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który w wyroku z dnia 21 lipca 2004 r. o sygn. K 16/03 (Dz. U. z 2004r., nr 169, poz. 1784), orzekł o jego zgodności z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Ponadto pewne zróżnicowanie podmiotów posiadających nawet te same cechy jest dopuszczalne na gruncie zasady równości, jeżeli jest to zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej, a także innymi zasadami konstytucyjnymi. Korygujący charakter reguły wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, polega na tym, że może ona uzasadniać odstępstwo od wyrażonej w jej art. 32 zasady równego traktowania (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2012r., I FSK 2145/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). W konsekwencji nieuzasadnione są zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego, w tym postępowania dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Organ pierwszej instancji zgromadził w sprawie pełny materiał dowodowy, który został poddany wnikliwej analizie i ocenie, co znalazło należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego przez ten organ rozstrzygnięcia. Również organ odwoławczy dokonał ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, poddając wszechstronnej analizie i ocenie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz przekonująco i prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko, czyniąc zadość wymogom zawartym w art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, ponieważ zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji, skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji.