IV SA/Gl 518/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-11-13

Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Beata Kozicka, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania może być przedmiotem kontroli sądowej w zakresie merytorycznym, jeśli strona nie wniosła o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozpoznawania kwestii stanowiących przedmiot decyzji, od której wniesiono odwołanie z uchybieniem terminu, jeśli strona nie wniosła o przywrócenie terminu. Kontrola sądowa w takiej sytuacji ogranicza się wyłącznie do legalności postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji przyznającej zasiłek celowy po upływie ustawowego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie stwierdzając przy tym wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc trudną sytuację życiową. WSA oddalił skargę, uznając legalność postanowienia organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania zasiłku celowego oddala skargę Prezydent Miasta M. decyzją z [...] r. nr [...], przyznał M. S. (dalej: "skarżący") zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu żywności i środków czystości od maja 2017 r. do czerwca 2017 r. w kwocie 60 zł miesięcznie. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 8 maja 2017 r. Pismem z 20 października 2017 r. skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od szeregu decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji, w tym także od wyżej wymienionej decyzji. Stanowisko skarżącego znalazło potwierdzenie w jego piśmie z 22 grudnia 2017 r. skierowanym do organu odwoławczego, w którym w sposób niebudzący wątpliwości wskazał, że pismem z 20 października 2017 r. wniósł odwołanie także od decyzji nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie: "k.p.a."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przedmiotowa decyzja nr [...] z dnia [...]r. została skarżącemu doręczona 8 maja 2017 r. z prawidłowym pouczeniem i termin do wniesienia odwołania upłynął 22 maja 2017 r. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że w piśmie z 22 grudnia 2017 r. skarżący poinformował, że jego pismo z 20 października 2017 r. jest odwołaniem także od wskazanej decyzji. W tych okolicznościach organ ten uznał, że odwołanie to wniesione zostało z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 129 § 2 k.p.a., natomiast strona nie wniosła o przywrócenie uchybionego terminu. Pismem z 14 kwietnia 2018 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wyżej wymienione postanowienie. W skardze tej odniósł się do trudnej sytuacji życiowej i podkreślił, że utrzymuje się wyłącznie ze środków pomocy społecznej i tego co otrzyma od rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o regulację art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie naruszało wymogi prawa. Natomiast zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, działającego jako organ wyższego stopnia, mocą którego stwierdził on uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do treści skargi inicjującej postępowanie na wstępie zaznaczyć trzeba, że w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, kontroli sądowej podlega wyłącznie postanowienie rozstrzygające tę formalnoprawną kwestię. Sąd nie jest natomiast uprawniony, mimo podniesionych w skardze zarzutów, odnosić się do kwestii merytorycznych stanowiących przedmiot decyzji, od której wniesiono odwołanie z uchybieniem terminu. Z tych przyczyn analizie Sądu poddane zostały wyłącznie kwestie związane z legalnością zastosowania przez organ odwoławczy, w stanie faktycznym sprawy, regulacji prawnej zamieszczonej w art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwanej dalej "k.p.a."). Zgodnie z treścią przywołanego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przesłankę do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi zatem ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie ustawowego terminu, a nadto stwierdzenie braku wniesienia przez stronę prośby o przywrócenie uchybionego terminu. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ administracji publicznej właściwy do rozpatrzenia odwołania zobowiązany jest więc ustalić, czy odwołanie zostało złożone w terminie. Podkreślić należy, że nie budzą żadnej wątpliwości podstawowe fakty ustalone w ramach postępowania wyjaśniającego, a mianowicie, że kwestionowana przez skarżącego decyzja Prezydent Miasta M. z [...]r. nr [...] została skarżącemu doręczona 8 maja 2017 r. Prawidłowe są także ustalenia organu odwoławczego, że termin do wniesienia odwołania upłynął w tej sprawie 22 maja 2017 r. Nie budzą także wątpliwości ustalenia co do okoliczności związanych z wniesieniem odwołania przez skarżącego. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący pismem z 20 października 2017 r. wniósł odwołanie od szeregu rozstrzygnięć organu pierwszej instancji. W ramach postępowania wyjaśniającego organ ten zwrócił się do skarżącego o precyzyjne wskazanie, które rozstrzygnięcia kwestionuje. Skarżący w piśmie z 22 grudnia 2017 r. sprecyzował swoje stanowisko i wskazał w nim, że wnosi odwołanie od decyzji oznaczonej nr [...], nadto w piśmie tym zaznaczył, że w sprawie tej nie wniósł odwołania w sposób określony przepisami z uwagi na to, że zmniejszenie kwoty świadczeń wypłaconych na podstawie tej decyzji jest następstwem niedomówienia. W przywołanym stanie faktycznym organ odwoławczy w sposób prawidłowy wyjaśnił wszystkie okoliczności związane z poszczególnymi działaniami podejmowanymi przez skarżącego i ustalił, że w żadnym ze swoich pism kierowanych do organu odwoławczego, czyli z 20 października 2017 r. jak i z 22 grudnia 2017 r., skarżący nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zatem, skoro w sprawie skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi o jakim stanowi art. 129 § 2 k.p.a., to uzasadnionym było wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło