IV SA/Gl 518/18

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-07-10

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli jej sytuacja majątkowa wskazuje na niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny. W analizowanej sprawie skarżący, będący osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, której jedynym źródłem utrzymania jest darowizna od rodziny, spełnił ten wymóg.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczące przyznania zasiłku celowego. W ramach tej skargi wniósł o zwolnienie od opłat sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przedstawił swoją sytuację materialną jako osobę bezrobotną bez dochodów, utrzymującą się ze wsparcia rodziny.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu; W treści skargi M. S. wniósł o zwolnienie od opłat sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie, odpowiadając na stosowne wezwanie, skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazał, iż domaga się ustanowienia radcy prawnego, a nadto zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą bezrobotną, nie uzyskuje żadnych dochodów i nie posiada zasobów pieniężnych (poza jednostkami uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym o wartości około 50 zł), przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu spółdzielczym lokatorskim o pow. 60 m2). Nadto zadeklarował, iż ponosi "opłaty mieszkaniowe - czynsz", w kwocie 600 zł miesięcznie i uzyskuje "wsparcie najbliższej rodziny" na pokrycie wspomnianej opłaty oraz na bieżące wydatki, w wysokości około 450 zł. Uwzględniono nadto dokumenty, które skarżący nadesłał w zakresie innej zawisłej przed tutejszym Sądzie sprawy o sygn. IV SA/Gl 6/18, gdzie niedawno również ubiegał się o prawo pomocy, a jego wniosek został uwzględniony postanowieniem wydanym w dniu 15 maja 2018 r. W tym zakresie wzięto pod uwagę zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w M. potwierdzające, że wnioskodawca jest bezrobotnym bez prawa do pobierania zasiłku, potwierdzenia wpłaty obrazujące wysokość uiszczonych należności za zamieszkiwany przezeń lokal oraz oświadczenie osoby udzielającej mu wsparcia – J. S. (zamieszkującej pod innym adresem niż on), w którym wskazała ona, że przekazuje na jego rzecz w formie darowizny miesięcznie kwotę około 1.050 zł, w tym na pokrycie opłat mieszkaniowych około 600 zł oraz na bieżące wydatki 450 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi M. S. jest postanowienie wydane w sprawie dotyczącej zasiłku celowego z pomocy społecznej. W konsekwencji, strona jest w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że wymóg ten został przezeń zachowany. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika, iż nie posiada on zasobów finansowych (poza papierami wartościowymi na kwotę zaledwie około 50 zł) ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie dokumenty źródłowe, które przestawił w zakresie wspomnianej wyżej sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 6/18 potwierdzają, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku i jego jedynym źródłem utrzymania jest wsparcie otrzymywane w formie darowizny od członka rodziny, w kwocie około 1.050 zł miesięcznie (vide: stosowne oświadczenie tej osoby - karta nr 24 tych akt). Mając na względzie powyższe, jak również zważywszy, że brak jest okoliczności mogących wskazywać, aby sytuacja materialna i życiowa wnioskodawcy miała ulec w międzyczasie istotnej poprawie uznano, że wykazał on w sposób dostatecznie wiarygodny, iż nie jest w stanie wygenerować środków umożliwiających opłacenie radcy prawnego z wyboru, bez uszczerbku w swoich koniecznych potrzebach. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło