IV SA/Gl 520/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. (D.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącego, 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; W treści skargi M. D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na fakt, iż żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 16 lipca 2008 r. skarżącego wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonego na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. M. D. złożył rzeczony formularz w dniu [...]. W uzasadnieniu powołał się na zawiłość sprawy i nawiązał do merytorycznych aspektów dotyczących zaskarżonego aktu oraz poprzedzającej go decyzji zapadłej w I instancji. Równocześnie oświadczył, iż gospodaruje samotnie oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza mieszkaniem o powierzchni [...]). Miesięczny dochód uzyskiwany przez stronę zadeklarowany został w kwocie [...], na którą składa się [...] w wysokości netto [...] oraz [...] w rozmiarze [...]. Następnie, to jest pismem z dnia 29 lipca 2008 r. skarżącego wezwano o udokumentowanie danych, na które się powołał. W odpowiedzi M. D. nadesłał decyzję organu [...] potwierdzającą wysokość pobieranej przezeń [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta B., na mocy której ustalona została kwota przyznanego mu [...]. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Na wstępie należy podnieść, że jakkolwiek w rubryce nr 4 urzędowego formularza "PPF" skarżący oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje tylko ustanowienie adwokata, to jednak wywód zawarty w rubryce 5 rzeczonego formularza ("wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny...") nie pozostawia wątpliwości co do tego, że intencją wyżej wymienionego było ubieganie się również o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe w pierwszej kolejności trzeba wskazać, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na postanowienie wydane w przedmiocie zasiłku stałego, będącego jednym ze świadczeń wymienionych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 54, poz. 593 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go z obowiązku ich uiszczenia było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku M. D. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że wymóg ten został w sprawie zachowany. Z oświadczeń wyżej wymienionego i z przedłożonych przezeń dokumentów źródłowych wynika bowiem, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i osiąga miesięczny dochód netto w kwocie zaledwie [...] (patrz: nadesłana decyzja organu [...] z dnia [...] oraz przedłożona decyzja zmieniająca prawo do [...] wydana przez Prezydenta Miasta B. w dniu [...]), co w zasadzie uniemożliwia poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Trzeba tu dodać, iż zgodnie z wywodami strony podnoszonymi w zakresie innej zawisłej przed tutejszym Sądem sprawy (sygn. akt IV SA/Gl 585/08), jej sytuacja uległa dalszemu pogorszeniu gdyż prawo do pobierania [...] posiadała tylko do dnia [...] (końcowa data okresu, na który przywołana decyzja Prezydenta Miasta B. została wydana). W tym stanie rzeczy uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że uiszczenie kosztów związanych z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika znacznie przekracza jego możliwości płatnicze i mogłoby mu uniemożliwić zaspokojenie elementarnych potrzeb bytowych. Dlatego ustanowiono dla niego adwokata działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.