IV SA/Gl 521/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu 20 czerwca 2013 r. J.R. nadał do Sądu pismo procesowe datowane na 18 czerwca 2013 r., w którym wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich praw, a także na swoją trudną sytuację materialną. Następnie, to jest w dniu 17 lipca 2013 r., (w odpowiedzi na wezwanie z dnia 1 lipca 2013 r.) skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, że domaga się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W treści formularza wnioskodawca oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonka i matką oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Miesięczny dochód przypadający na rodzinę skarżącego zadeklarowany został w kwocie 2.550 zł, na którą składają się emerytury pobierane przez jego małżonkę, w wysokości 1.300 zł oraz matkę, w rozmiarze 1.250 zł. Wezwaniem z dnia 30 lipca 2013 r. zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które powołał się we wniosku. W tym zakresie wezwano go o: - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego małżonkę i matkę. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać kopie przekazów pocztowych (tzw. odcinki) dokumentujących pobranie emerytur za ostatni miesiąc lub kopie decyzji organu rentowego ustalających aktualną wysokość tych świadczeń; - udokumentowanie faktu, iż skarżący nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć np. aktualne (to jest wydane nie wcześniej niż w okresie ostatnich 3 miesięcy) zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy potwierdzające, iż skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku; - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego, to jest czynszu (ewentualnie podatku od nieruchomości), opłat za tzw. media (energię elektryczną, gaz, wodę, ogrzewanie, wywóz śmieci, telefony itp.) oraz wydatków na zakup żywności, środków czystości, leczenie, zakup leków, itd. Wskazano przy tym, że wydatki z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz ponoszone na leczenie i zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął w dniu 21 sierpnia 2013 r. skarżący nie udzielił na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku J.R. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskujący zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie. Wnioskodawca powinien więc podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania mu prawa pomocy. Nie budzi bowiem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uzupełniła ani nie uprawdopodobniła oświadczeń, na które powołała się w swoim wniosku. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że J. R. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 30 lipca 2013 r., którego doręczenie nastąpiło 14 sierpnia 2013 r. (patrz: zwrotne potwierdzenie odbioru). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 21 sierpnia 2013 r. wnioskodawca nie ustosunkował się do powyższego wezwania w żaden sposób. Tymczasem trzeba podkreślić, że uchylenie się strony od wykonania nałożonego na nią w toku postępowania obowiązku polegającego na złożeniu uzupełniających wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji materialnej i rodzinnej oraz na przedłożeniu dokumentów potwierdzających okoliczności dotyczące tej sytuacji uniemożliwia uznanie złożonych przez nią oświadczeń za w pełni przekonujące i dlatego wyłącza możliwość przyznania jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, że skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, aby nie był w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu a tym samym wymóg, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie tego przepisu w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.