IV SA/Gl 523/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-01-29
Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o świadczenia rodzinne, w której prawo do świadczeń powstało przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 19 sierpnia 2011 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, zgodnie z art. 3 tej ustawy, czy też przepisy nowe, pomimo braku przepisów intertemporalnych w rozporządzeniach wykonawczych?Ratio decidendi
Decyzje organów obu instancji naruszają prawo materialne, ponieważ zastosowano przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu po nowelizacji z dnia 19 sierpnia 2011 r., podczas gdy zgodnie z art. 3 tej ustawy, do spraw, w których prawo do świadczeń powstało przed dniem 1 stycznia 2012 r., należy stosować przepisy dotychczasowe. Organ odwoławczy nieprawidłowo zinterpretował swoje własne zalecenia dotyczące stosowania przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków skarżącej B. W. za okres od lipca do października 2009 r. Organy administracji uznały, że dochód rodziny przekraczał kryterium dochodowe, stosując przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu po nowelizacji z 2011 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, wskazując na art. 3 ustawy nowelizacyjnej, który nakazywał stosowanie przepisów dotychczasowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] w K. z dnia [...] nr[...]
Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy W. przyznał BW zasiłek rodzinny na córkę K na okres od 1.09.2008 r. do 31.08.2009 r. (później przedłużono ten okres do 31.10.2009 r.). Inną decyzją przyznano też dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2009/2010. Po uzyskaniu informacji ze strony Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa [...], że w sprawie od 25.05.2009 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Wójt decyzją z dnia [...]r. uchylił od dnia 25.05.2009 r. decyzję przyznającą zasiłek rodzinny, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B decyzją z dnia [...]r. stwierdziło nieważność decyzji przyznającej wymieniony dodatek.
Następnie sprawę rozpatrywał Marszałek Województwa [...], który decyzją z dnia [...]r. umorzył postępowanie co do zasiłku rodzinnego za okres 25-31.05.2009 r., przyznał ten zasiłek za czerwiec 2009 r. w kwocie 64 zł i odmówił przyznania zasiłku wraz z dodatkami w okresie od 1.07. do 31.10.2009 r. Jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. stwierdziło nieważność tej ostatniej decyzji, a to z tego powodu, że została ona wydana m. in. na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), gdy tymczasem w chwili orzekania przez Marszałka obowiązywało już nowe rozporządzenie z dnia 27 grudnia 2011 r. (Dz. U. Nr 298, poz. 1769), a ponieważ nie zawiera ono przepisów intertemporalnych, to miało ono zastosowanie do spraw rozpatrywanych w dacie jego wejścia w życie tj. 1.01.2012 r.
W kolejnej decyzji z dnia [...]r. Marszałek Województwa [...] powtórzył rozstrzygnięcia z poprzedniej swojej decyzji, opierając się jednak w miejsce rozporządzenia z 2 czerwca 2005 r. na przepisie art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie ustalenia dochodu z uwzględnieniem dochodu uzyskanego przez męża wnioskodawczyni, który od 25.05.2009 r. rozpoczął działalność zawodową w Wielskiej Brytanii. Biorąc pod uwagę dochód z miesiąca następującego po miesiącu w którym dochód został osiągnięty, tj. czerwca 2009 r., ustalono, że miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł
1.110,62 zł, a zatem przekroczył ustalone przepisami prawa kryterium dochodowe. Stosownie do art. 24 ust. 7 powołanej ustawy utrata prawa do świadczeń rodzinnych nastąpiła od lipca 2009 r. Dlatego też przyznano zasiłek rodzinny za czerwiec 2009 r. W związku z udzieleniem wnioskodawczyni urlopu wychowawczego od 11.09.2009 r. dochód na osobę obniżył się do kwoty 905,90 zł, a więc nadal przekraczał normatywne kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku oraz dodatków do niego. Natomiast za okres od 25 do 31.05.2009 r. zasiłek został przyznany decyzją Wójta, która została uchylona z dniem 25.05.2009 r., ale zasiłek rodzinny jest świadczeniem miesięcznym i niepodzielnym.
W odwołaniu wnioskodawczyni zarzuciła, że zastosowanie przez organ administracyjny ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji oraz rozporządzenia z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny... (Dz. U. z 2012 r., poz. 959) było sprzeczne z art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych... (Dz. U. Nr 205, poz. 1212). W konsekwencji doszło do nieprawidłowego wyliczenia jej dochodu i odmowy przyznania świadczeń. Przytoczyła w tym zakresie orzecznictwo interpretujące zasady zaliczania dochodu uzyskanego na gruncie rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. Odnosząc się do okoliczności podniesionych w odwołaniu Kolegium podało, że zastosowano się do zaleceń wskazanych w decyzji z dnia [...]r. w zakresie przepisów, w oparciu o które sprawa miała być załatwiona. Wyjaśniło przy tym, że skarżąca nie spełniała również kryterium dochodowego obowiązującego przed dniem 1.01.2012 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ustawy nowelizacyjnej z dnia 19 sierpnia 2011 r., którą wskazywała w odwołaniu, którego argumentację zasadniczo powtórzyła.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, dodając jedynie, że należało stosować przepisy aktualnie obowiązujące, gdyż w rozporządzeniu z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny (...) nie było przepisów intertemporalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem decyzje organów obu instancji naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Kolegium w swoich wywodach całkowicie pomija istotę problemu, wyraźnie opisaną w odwołaniu i odniosło się jedynie do zupełnie pobocznej kwestii wysokości kryterium dochodowego. Tymczasem trafnie zarzucała skarżąca, że w sprawie nie można było stosować art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodany ustawą nowelizującą z dnia 19 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 205, poz. 1212), a to ze względu na przechodni przepis art. 3 tej ostatniej ustawy, nakazujący stosować przepisy dotychczasowe do spraw o świadczenia rodzinne, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. 1.01.2012 r. Wbrew twierdzeniom Kolegium w jego decyzji z dnia [...]r. nie zalecono stosowania tej nowej regulacji ustawowej, lecz wskazano na nowe rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne z dnia 27 grudnia 2011 r. (Dz. U. Nr 298, poz. 1769). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sądowej nie było konieczne odnoszenie się do kwestii legalności tamtej decyzji podjętej w trybie nadzwyczajnym, bowiem podniesiona w niej okoliczność pozostaje bez wpływu na zasadniczą kwestię, jaką jest rozliczenie dochodu uzyskanego przez męża skarżącej. Mianowicie to rozporządzenie z 27.12.2011 r. w ogóle się do tej kwestii nie odnosi, bowiem została ona włączona do materii ustawowej. Dla porządku można dodać, że w czasie orzekania przez organy obowiązywało już kolejne rozporządzenie z dnia 3 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 3). Tak więc wskazany wywód z decyzji z dnia [...]r. pozostawał bez znaczenia dla sposobu załatwienia sprawy, a organy zobowiązane były do kierowania się normą intertemporalną z art. 3 ustawy nowelizacyjnej z dnia 19 sierpnia 2011 r., czego jednak nie uczyniły, w związku z czym dopuściły się obrazy prawa materialnego. Zachodzi zatem konieczność rozpatrzenia sprawy przez organ podstawowego stopnia według właściwych przepisów materialnoprawnych, trafnie wskazanych przez skarżącą. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy też mieć na uwadze ugruntowane orzecznictwo ukształtowane na tle tych przepisów, na co również skarga zwróciła uwagę.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
sw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło