IV SA/Gl 524/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, , po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej. Wnioskiem z dnia [...]r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, obejmującym żądanie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia [...]r. skarżącą wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu ("PPF"). A.M. złożyła wniosek na prawidłowym formularzu w dniu [...]r. (data nadania). Równocześnie oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem i nie posiada żadnego majątku. Wskazała natomiast, iż jej mąż jest posiadaczem samochodu, którego zakup jest przez nich spłacany w ratach. Miesięczny dochód rodziny wnioskującej został określony na ok. [...] zł netto, na który składa się wyłącznie wynagrodzenie jej męża, gdyż ona sama jest bezrobotna. Dodatkowo wskazano, iż z pensji co miesiąc spłacana jest pożyczka za [...] i [...] ([...]zł), za samochód ([...] zł) oraz pożyczka udzielona na [...] w kwocie [...] zł, nadto [...] zł wnioskująca przekazuje teściom tytułem partycypacji w kosztach utrzymania wspólnie zamieszkiwanego lokalu. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku uznano za niewystarczające, zarządzeniem z dnia [...]r. A.M. wezwano do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych, które zostały w nim wskazane. W szczególności wezwano ją do przedłożenia: dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego dochodu (np. kserokopii umowy o pracę, zlecenia), zaświadczenia potwierdzającego posiadanie samochodu oraz dokumentów uwiarygadniajacych ponoszone przez skarżącą wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz spłatą kredytów i pożyczek. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie nie odpowiedziano na powyższe wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W tym miejscu należy zaznaczyć, że skarga w niniejszej sprawie złożona została na decyzję wydaną w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta więc w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia jej od kosztów jest bezprzedmiotowe. Z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku A.M. w zakresie ustanowienia adwokata należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale i formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Rozstrzygnięcie wniosku zależy więc od tego, co zostało udowodnione przez stronę (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s.319). W tym kontekście uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Skarżąca pomimo wezwania nie uzupełniła bowiem danych dotyczących swej sytuacji materialnej ani nie udokumentowała okoliczności, na które powołała się we wniosku. Tymczasem brak wyjaśnień o wysokości kosztów obciążających gospodarstwo domowe jak również dokumentów pozwalających na dokonanie precyzyjnych ustaleń w zakresie jej stanu majątkowego uniemożliwia uznanie złożonych oświadczeń za w pełni wiarygodne. W konsekwencji nie sposób przyjąć aby skarżąca wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Tym samym wymóg wynikający z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. W związku z powyższym, na podstawie 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.