IV SA/Gl 526/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi J. R. na pismo [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. J. R. wnioskiem z dnia 18 stycznia 2016 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie spraw wymienionych w tym wniosku. W odpowiedzi na ten wniosek otrzymał on pismem z dnia 29 stycznia 2016 r. negatywną odpowiedź ze strony powyższego organu. J.R. pismem z dnia 16 lutego 2016 r. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wypłaty zaległej niewypłaconej części wynagrodzenia, wydania prawidłowego świadectwa służby, prawidłowego zaświadczenia na druku ZUS RP-7. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej pismem z dnia 16 marca 2016 r. działając na podstawie art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego przekazał do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. pismo J. R. do rozpatrzenia w części dotyczącej przyznania i wypłaty niewypłaconej części zaległego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami w wysokości 11 843,00 zł wraz z odsetkami, wydania prawidłowego świadectwa służby i wydania prawidłowego zaświadczenia sporządzonego na druku ZUS RP-7. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. poinformował J. R. o sposobie załatwienia jego spraw i na tę okoliczność w poszczególnych punktach wskazał wydawane orzeczenia przez sądy powszechne czy też przez sądy administracyjne. W konkluzji tego pisma wskazał, że sprawy odnoszące się do przyznania i wypłaty niewypłaconej części zaległego uposażenia zasadniczego z dodatkami w wysokości 11 843,00 zł wraz z odsetkami, wydania prawidłowego świadectwa służby i wydania prawidłowego zaświadczenia sporządzonego na druku ZUS RP-7 były przedmiotem wcześniej rozpoczętych i prawomocnie zakończonych sygnalizacyjnie wskazanych decyzji administracyjnych i rozstrzygnięć sądów powszechnych i administracyjnych. We wniosku z dnia 18 stycznia 2016 r. a skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przekazanym w części do rozpatrzenia Komendantowi Miejskiemu nie wskazano żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę wcześniejszych prawomocnych rozstrzygnięć. Z treścią tego pisma nie zgodził się J.R., który wniósł do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. pismo z dnia 21 kwietnia 2016 r. zatytułowane "odwołanie". W piśmie tym nie zgodził się z treścią powyższego pisma i podtrzymał żądania zgłoszone na wcześniejszym etapie postępowania, jak również domagał się uchylenia zaskarżonej nienazwanej decyzji odmownej organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wskazanemu pismu (decyzji) z dnia 7 kwietnia 2016 r. zarzucił naruszenie prawa materialnego, naruszenie istotnych przepisów postępowania administracyjnego jak również nie rozpoznanie sprawy w kontekście wszystkich przepisów prawa, które w sprawie mogą mieć zastosowanie. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej pismem z dnia [...] r. Nr [...] odpowiedział na pismo J.R. z dnia 21 kwietnia 2016 r. zatytułowane "odwołaniem" od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...]r. nr [...] podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji i wskazał, że zgodnie z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd lecz inne organy i sądy. Z uwagi na fakt, iż w wymienionych we wniosku żądań zapadły prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych i sądów powszechnych organ administracji obowiązany jest je przestrzegać i nie ma możliwości prawnych zmieniać je, a tym samym brak podstaw do zmiany wcześniej zajmowanego stanowiska. Pismem z dnia 4 czerwca 2016 r. J.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wskazane powyżej pismo [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. i wystąpił o stwierdzenie jego nieważności jak również o przeprowadzenie przez sąd merytorycznej i prawnej kontroli oraz oceny legalności tego pisma. Pismu temu zarzucił naruszenie istotnych przepisów postępowania administracyjnego, rażące naruszenie istotnych przepisów prawa materialnego oraz nie rozpoznanie sprawy w świetle wszystkich przepisów, które mogą mieć w sprawie zastosowanie, nadto zarzucił organowi pozbawienie go możliwości obrony swych praw, które sprowadziło się do uniemożliwienia wzięcia czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia. Dodatkowo zarzucił organowi odwoławczemu brak aktywności w zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, nietrafność rozstrzygnięcia i dowolną ocenę podstawy prawnej. W motywach skargi wskazał na główne elementy prowadzonego postępowania i podniósł, że w dniu 18 stycznia 2016 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o rozpoznanie szeregu żądań, w dniu 16 lutego 2016 r. zwrócił się do powyższego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie wniesionych żądań, a Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej pismem z dnia 16 marca 2016 r. przekazał w trybie art. 65 jego żądanie do Komendanta Miejskiego Policji w G. W ocenie skarżącego organ ten w dniu [...] r. wydał bezprawną decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego. W następstwie wniesionego odwołania [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K nie uwzględnił zgłoszonego żądania, a w uzasadnieniu nie przywołał ani jednego wyroku sądu czy postanowienia prokuratury. W jego ocenie rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest krzywdzące i w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretne wyżej określone przepisy prawa. W odpowiedzi na skargę [...]Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wystąpił o odrzucenie skargi, a w motywach swojego stanowiska podkreślił, że sprawa objęta wnioskami skarżącego była przedmiotem postępowań przed sądami powszechnymi i administracyjnymi, które zakończyły się prawomocnymi wyrokami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności działań podejmowanych przez organy Państwowej Straży Pożarnej przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2016 r. poz.1066) wykazała, że odpowiadają wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, nadto po myśli art. 134 powoływanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zaakcentować, że sąd administracyjny uwzględnia skargę wyłącznie wówczas, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy, zatem nie każde naruszenie prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi. W rozpoznawanej sprawie Sąd zetknął się z tego typu sytuacją. Stosownie do postanowień art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego gdy żądanie, o wszczęcie postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Oznacza to, że organ administracji w drodze postanowienia odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego zainicjonowanego wnioskiem strony w przypadku, gdy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Podkreślić należy, że w przepisie tym ustawodawca posłużył się pojęciem niedookreślonym, a zatem wyznaczenie jego treści przynależy do zadań organu administracji. W orzecznictwie akcentuje się, że pod wskazanym pojęciem rozumie się sytuację, gdy wniesiono żądanie w sprawie, w której toczy się postępowanie przed innym organem administracyjnym, sądem, w tym sądem powszechnym (Zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 12 maja 2016 r. sygn. akt III AUa 936/15 Lex 2053824), czy wyrok WSA w Warszawie z 11 maja 2016 r. akcentuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (Sygn. akt VIII SA/Wa 720/15 Lex nr 2056076). W rozpoznawanej sprawie Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. skierowanym do skarżącego, a stanowiącym realizację przekazania do rozpoznania sprawy przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, poinformował go, że sprawy objęte jego wnioskiem z 18 stycznia 2016 r., stanowiły przedmiot wymienionych w nim postępowań zakończonych przed sądami powszechnymi, sądami administracyjnymi czy organami administracji publicznej. Nadto podkreślono, że skarżący nie wskazał nowych istotnych okoliczności (faktów, dowodów), które mogłyby mieć wpływ na zmianę wcześniejszych rozstrzygnięć. Na powyższe pismo skarżący wniósł zażalenie i organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji. Na wstępie tej części rozważań przyjdzie podzielić stanowisko skarżącego co do tego, że wskazane pismo Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. nie może mieć takiej formy, jaką mu nadał organ pierwszej instancji. W tym zakresie organ ten dopuścił się uchybienia przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności przywołanego powyżej przepisu art. 61 a tego Kodeksu. Po myśli wskazanego przepisu odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowienia na które służy zażalenie. Zatem prawidłową formą rozstrzygnięcia, którą winien zachować organ pierwszej instancji po wpłynięciu do niego wniosku skarżącego było wydanie postanowienia, które winno zawierać pouczenie o przysługującym środku odwoławczym w formie zażalenia. W świetle powyższego rozważyć należy, czy przedmiotowemu pismu można nadać przymiot postanowienia w znaczeniu materialnym, skoro ujęcie formalne nie zostało dochowane. Wskazane pismo zawiera oznaczenie organu, który je wydał, ponieważ zawiera z jednej strony odwołanie się do aparatu pomocniczego Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. a dodatkowo zawiera wskazanie, kto dane pismo podpisał, i jak wynika to z pieczęci znajdującej w końcowej jego części, zawiera ono prawidłowe wskazanie organu, który je sporządził, nadto pismo to zawiera określenie daty, w której zostało sporządzone jak również jego adresata, który został w sposób czytelny określony. W piśmie tym organ administracji zawarł także rozstrzygnięcie, gdyż w końcowej jego części stwierdził, że sprawy objęte wnioskiem z dnia 16 lutego 2016 r. były przedmiotem wcześniej rozpoczętych i prawomocnie zakończonych postępowań i brak jest podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska w sprawie. Zatem ujęcie takie stanowi formę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Jak zostało to już podniesione przedmiotowe pismo zostało podpisane przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G., jednakże nie zawiera ono pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych. W konsekwencji pismo to zawiera minimalne wymogi stawiane aktowi administracyjnemu podejmowanemu przez organ administracji. W tej sytuacji spełnia ono wymóg postanowienia przewidzianego treścią art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego skarżący trafnie odczytał, iż od wskazanego "pisma" przysługuje środek odwoławczy i wniósł odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. Na marginesie przyjdzie zauważyć, że w przedłożonych aktach administracyjnych brak jest zwrotnego potwierdzenia doręczenia tego pisma, zatem brak jest możliwości ustalenia, czy zażalenie zostało wniesione w terminie. Z formalnego punktu widzenia skarżącemu przysługiwało zażalenie do organu wyższego stopnia, jednakże wadliwe oznaczenie środka odwoławczego nie wpłynęło na sposób jego rozpoznania, ponieważ organ odwoławczy rozpoznał je z uwzględnieniem wymogów przewidzianych dla dokonania tej czynności procesowej, ponadto czynność organu pierwszej instancji nie zawierała pouczenia, zatem strona nie była limitowana terminie do skorzystania ze środka odwoławczego. Organ odwoławczy w dniu [...] r. sporządził pismo, w którym odniósł się do odwołania skarżącego i uznał podniesione w odwołaniu zarzuty za niezasadne. Przyjdzie ponownie zauważyć, że organ odwoławczy także nie dochował wymogów formalnych wydając swoje rozstrzygnięcie, jednakże mając na uwadze minimalne wymogi stawiane aktowi administracyjnemu uznać należy, że przedmiotowe pismo takie spełnia, ponieważ zawiera oznaczenie organu, wskazanie daty jego wydania jak również adresata oraz rozstrzygnięcie, mocą którego podtrzymuje on stanowisko wyrażone w piśmie organu pierwszej instancji. Dodatkowo rozstrzygnięcie to zostało podpisane przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. Oznacza to, że podobnie jak pismo organu pierwszej instancji spełnia minimalne wymogi formalne stawiane postanowieniu wydawanemu w ramach postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe ustalenie przyjdzie stwierdzić, że pomimo, iż rozstrzygnięcia organów administracji obu instancji zawierają uchybienia formalne to jednakże spełniają minimalne wymogi przewidziane dla pisma postanowienia wydawanego w ramach postępowania administracyjnego. Przeprowadzona kontrola podjętych w sprawie rozstrzygnięć pozwala stwierdzić, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy uznały, że wyczerpane zostały przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego zainicjonowanego wnioskiem skarżącego z dnia 16 lutego 2016 r., przewidziane treścią art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie dostrzeżone uchybienia ze strony organów administracji w zakresie formy podejmowanych rozstrzygnięć nie uzasadniają uwzględnienia wniesionej skargi, ponieważ we wskazaniach co do dalszego prowadzenia postępowania Sąd zobowiązany byłby do nałożenia na organy obowiązek wydania postanowień o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Skoro w rozpoznawanej sprawie takie rozstrzygnięcie zapadło zatem brak jest podstaw dla uwzględniania skargi i nakazywania podjęcia analogicznego rozstrzygnięcia. Na marginesie prowadzonych można jedynie zauważyć, że w przyszłości organy administracji obu instancji winny przykładać większą uwagę do formy podejmowanych rozstrzygnięć i przyjmować je z uwzględnieniem wymogów formalnych wynikających czy to z postanowień art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też z treści art. 124 tego Kodeksu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.