IV SA/Gl 529/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P., decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił przyznania D. G. świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej na dziecko D. G.. W uzasadnieniu decyzji podał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, jeżeli postępowanie wobec osób zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja prowadzona przez komornika sądowego jest bezskuteczna. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Wskazał, iż zgodnie z przepisami omawianej ustawy, jeżeli mowa o osobie uprawnionej, to oznacza to osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona, c) osoba uprawniona jest osoba uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Podniósł, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 w/wym. ustawy osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, wychowywana przez osobę pozostająca w związku małżeńskim, nabywa prawo do zaliczki, przez okres 1 roku, jeżeli osoba pozostająca w związku małżeńskim złożyła do sądu pozew o rozwód albo separację i spełnione są pozostałe warunki określone w ustawie. Organ zaznaczył, iż w toku postępowania administracyjnego MOPR w P. ustalił, iż egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest całkowicie skuteczna, a powyższa informacja jest zawarta w zaświadczeniu o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego z dnia [...] września 2005 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T.. Dlatego też strona nie spełnia ustawowych przesłanek do przyznania zaliczki alimentacyjnej. Od decyzji tej odwołanie wniosła D. G.. Nie sprecyzowała jakie zarzuty stawia zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity z 2001 r. Dz. U. Nr 79, poz. 856) i art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu ponownie przytoczono treść art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86 , poz. 732 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podniosło, iż D. G. w 2004 r. pozostawała bez dochodu. Kwota zaliczki alimentacyjnej odpowiada różnicy między kwotą odpowiadającą świadczeniu alimentacyjnemu, a kwotą wyegzekwowanego w danym miesiącu świadczenia. Wskazano, iż w celu obliczenia wysokości zaliczki alimentacyjnej wzięto pod uwagę zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego należnego od Pana W. G. z dnia [...] września 2005 r. (sygn. akt [...]), z którego wynika, iż: na D., K. i D. G. świadczenie alimentacyjne zostało wyegzekwowane za ostatnie 3 miesiące w wysokości [...] zł, zatem wysokość świadczenia alimentacyjnego za 1 miesiąc wynosiła: [...] zł : 3 = [...] zł. Powyższą kwotę podzielono przez 3 dzieci uwzględnionych na zaświadczeniu komornika, co dało kwotę [...] zł. W związku z tym, iż na dziecko D. G. D.G. miała przyznane alimenty ( wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...]) w wysokości [...] zł -egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest całkowicie skuteczna. Organ wskazał, iż związku z powyższym odmówiono przyznania przedmiotowego świadczenia. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. G.. W skardze strona podniosła, iż uważa, że nie otrzymuje na syna D. G. należnej kwoty świadczenia alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając te uprawnienia Sądu stwierdzić należy, iż skarga jest zasadna. Przedmiotem wnioskowanego przez skarżącą D. G. świadczenia była zaliczka alimentacyjna uregulowana w art. 7 i następnych ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Zgodnie więc z treścią art. 7 omawianej ustawy, zaliczka alimentacyjna, zwana dalej "zaliczką", przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia (art. 7 ust. 1). Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł (art. 7 ust. 2). Po myśli przepisów omawianej ustawy, jeżeli mowa o osobie uprawnionej, to oznacza to osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona, c) osoba uprawniona jest osoba uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Przy tym zgodnie z art. 29 ust. 1 w/wym. ustawy osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, wychowywana przez osobę pozostająca w związku małżeńskim, nabywa prawo do zaliczki, przez okres 1 roku, jeżeli osoba pozostająca w związku małżeńskim złożyła do sądu pozew o rozwód albo separację i spełnione są pozostałe warunki określone w ustawie. Ustalenia organów wskazują, że skarżąca w roku 2004 r. pozostawała bez dochodu. Z zaświadczenia z dnia [...] listopada 2005 r. wystawionego przez Kierownika Sekretariatu Wydziału [...] Cywilnego Sadu Okręgowego w G. wynika, iż w dniu [...] sierpnia 2004 r. skarżąca złożyła w tamt. Sądzie pozew o separację. Z kolei z zaświadczenia z dnia [...] września 2005 r. o "bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego" wystawionego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. wynika, iż w okresie ostatnich trzech miesięcy egzekucja świadczeń alimentacyjnych od W. G. przyznanych mał. D. K. i D. G. w wysokości [...] zł. była częściowo skuteczna, albowiem świadczenie alimentacyjne zostało wyegzekwowane za ostatnie trzy miesiące w wysokości [...] zł.. Z powyższego organ wyciągnął wniosek, że skoro świadczenie alimentacyjne zostało wyegzekwowane za ostatnie 3 miesiące w wysokości [...] zł, to wysokość świadczenia alimentacyjnego za 1 miesiąc wynosiła: [...] zł : 3 = [...] zł. i dalej powyższą kwotę podzielił przez 3 dzieci uwzględnionych na zaświadczeniu komornika, co dało kwotę [...] zł. Wskazał, iż w związku z tym, że na dziecko D. G. D. G. miała przyznane alimenty ( wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...]) w wysokości [...] zł , to egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest całkowicie skuteczna i brak jest podstaw do przyznania przedmiotowego świadczenia. Z powyższym rozumowaniem nie sposób się zgodzić. Po pierwsze należy wskazać, iż przedmiotowa decyzja dotyczy jedynie jednego dziecka skarżącej, a mianowicie D. G., a zatem zdaniem Sądu w sposób oczywisty dla dokonania prawidłowej oceny, czy przedmiotowe świadczenie alimentacyjne jest egzekwowane skutecznie, czy też nie koniecznym jest uzyskanie od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. "zaświadczenia o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego" dotyczącego tylko zakresu niniejszej sprawy, a to egzekucji alimentów na mał. D. G.. Dopiero bowiem taka informacja pozwoli na jednoznaczne ustalenie, czy w przypadku alimentów zasądzonych na rzecz D. G. prowadzona egzekucja jest w pełni skuteczna, czy też nie. W żadnej mierze nie było uprawnione dokonanie wyliczenia "skuteczności egzekucji" w sposób zaprezentowany w decyzji organu odwoławczego. Po pierwsze dlatego, iż jak już wyżej wspomniano koniecznym jest ustalenie konkretnej informacji odnośnie skuteczności egzekucji dotyczących alimentów na mał. D. G.. Po drugie zaś, w przypadku, gdy na podaną w zaświadczeniu komornika miesięczną kwotę alimentów ([...] zł.) składają się alimenty zasądzone na rzecz trójki dzieci i to w różnej wysokości ([...] zł, [...] zł i [...] zł), to w żadnej mierze nie jest uprawnionym dzielenie całości świadczenia wyegzekwowanego na trójkę dzieci – jak to uczynił organ odwoławczy - w myśl zasady "każdemu równo". Gdyby nawet przyjąć, iż można w pewien sposób obliczyć w jakiej wysokości wyegzekwowano świadczenia na poszczególne dzieci , to można by to było uczynić jedynie w sposób proporcjonalny, a mianowicie w proporcjonalnym odniesieniu do wysokości świadczeń zasądzonych na poszczególne dzieci. Tak więc przy przyjęciu takiego sposobu wyliczenia proporcje byłyby następujące. Alimenty na mał. D. w wysokości [...] zł stanowią 25% kwoty [...] zł., zaś alimenty na pozostałe wymienione w zaświadczeniu komornika dzieci stanowią odpowiednio w przypadku alimentów w kwocie w wysokości [...] zł. stanowią one 43,75 % kwoty [...] zł., zaś alimenty w wysokości [...] zł. stanowią 31,25 % kwoty [...] zł.. Stąd też 25% z łącznej kwoty wyegzekwowanych alimentów wynosi [...] zł w okresie 3 miesięcy, co daje miesięcznie kwotę [...] zł., a więc brak było jakichkolwiek podstaw do uprawnionego przyjęcia , iż egzekucja alimentów na mał. D. G. w zasądzonej wysokości ([...] zł.) jest egzekucją w pełni skuteczną. Na organach administracji publicznej ciąży obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w toku postępowania stoją na straży praworządności i obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Organ odwoławczy nie sprostał tym wymogom, a dokonana przezeń ocena i poczynione ustalenia naruszały przepisy art. 7 i 77 k.p.a i podważały zasadę zaufania obywateli do działań organów administracji publicznej. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwagi co do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych wywodów Sądu. Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zaskarżona decyzja nie podlegała wykonaniu.