IV SA/Gl 529/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-12-02

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest stroną w sprawie o zasiłek celowy, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz fakt, że jest objęty zwolnieniem z kosztów sądowych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Pomimo że wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych był bezprzedmiotowy z uwagi na zwolnienie z mocy prawa (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata. Stwierdzono, że trudna sytuacja materialna skarżącego, samotne wychowywanie małoletniego syna i utrzymywanie się z niskich świadczeń społecznych, uniemożliwia mu samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Jako powody wskazał brak wiedzy prawniczej, trudną sytuację materialną wynikającą z niezdolności do pracy, samotne wychowywanie małoletniego syna i niskie dochody. Sąd rozpoznał wniosek, stwierdzając, że wniosek o zwolnienie z kosztów jest bezprzedmiotowy z mocy prawa, ale uznał, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; W dniu 11 sierpnia 2016 r. do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym A. W. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu skarżący powołał się na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów oraz na trudną sytuację materialną wynikającą z faktu, iż ze względu na stan zdrowia jest niezdolny do pracy w swoim zawodzie. Równocześnie oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 37 m2). Na dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy składają się alimenty na jego syna (350 zł), świadczenie wychowawcze (500 zł), zasiłek rodzinny (118 zł) oraz dodatek mieszkaniowy (274 zł) i dodatek energetyczny (15 zł), z kolei obciążające go koszty to czynsz (426 zł), uiszczane co dwa miesiące opłaty: za energię elektryczną (142 zł) i gaz (62 zł) oraz koszty zakupu żywności (500 zł), a nadto żywności wg diety związanej z dolegliwościami zdrowotnymi (350 zł). Następnie, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 18 października 2016 r. skarżący nadesłał kopie decyzji administracyjnych o przyznaniu mu dodatku mieszkaniowego, zasiłku celowego z pomocy społecznej na dożywianie i świadczenia wychowawczego na syna oraz kopię wyroku zasądzającego alimenty dla syna, w kwocie 350 zł miesięcznie. W tym miejscu wnioskodawca wywiódł, iż nie doręczono mu jeszcze decyzji przyznającej prawo do zasiłku rodzinnego na nowy okres zasiłkowy. Podkreślił jednak, że świadczenie to regularnie otrzymuje. Nadto skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające problemy zdrowotne, które utrudniają mu podjęcie zatrudnienia, a także zaświadczenie o kłopotach zdrowotnych syna. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi A.W. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku celowego z pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. W konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Uskarża się przy tym na problemy zdrowotne, wychowuje samotnie małoletniego syna i wraz z nim utrzymuje się z alimentów w kwocie zaledwie 350 zł miesięcznie oraz ze świadczeń z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, to jest świadczenia wychowawczego "na pierwsze dziecko", dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego, zasiłków celowych (vide: nadesłane dokumenty źródłowe) oraz zasiłku rodzinnego. W tym stanie rzeczy, zważywszy deklarowany rozmiar kosztów utrzymania obciążających gospodarstwo domowe wnioskodawcy, uznano, iż nie jest on w stanie dokonać oszczędności pozwalających na opłacenie adwokata z wyboru bez uszczerbku w koniecznych potrzebach dla siebie i syna. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło