IV SA/Gl 529/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-04-04

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Bożena Milczek – Ciszewska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie bieżących kosztów utrzymania (czynsz, media, dojazdy, ksero) jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ale część potrzeb została już zaspokojona lub istnieją alternatywne sposoby ich zaspokojenia, a pomoc społeczna ma charakter uznaniowy i subsydiarny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację materialną i życiową skarżącego oraz zgłoszone potrzeby. Pomimo trudnej sytuacji skarżącego, odmowa przyznania zasiłku celowego była uzasadniona tym, że część potrzeb została już zaspokojona we własnym zakresie (np. brak zaległości w czynszu, uregulowanie rachunków za prąd, korekta faktury za gaz), inne potrzeby mogły być zaspokojone alternatywnie (np. poprzez skorzystanie z pomocy placówek wsparcia zamiast kosztownych dojazdów), a pozostałe (np. ksero) nie kwalifikowały się jako niezbędne potrzeby życiowe. Sąd podkreślił uznaniowy i subsydiarny charakter pomocy społecznej, co oznacza, że nie wszystkie wnioskowane potrzeby muszą zostać zaspokojone, a pomoc ma jedynie uzupełniać własne możliwości wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów czynszu, śmieci, prądu, gazu, dojazdów oraz ksero. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak zaległości, uregulowanie rachunków, korektę faktury za gaz oraz możliwość skorzystania z alternatywnych form pomocy w zakresie dojazdów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, szczegółowo analizując poszczególne wnioskowane potrzeby i podkreślając uznaniowy charakter pomocy społecznej oraz jej subsydiarny charakter. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i obliczeniach oraz brak pomocy od października 2015 r. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Milczek – Ciszewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Prezydent Miasta W. [...] decyzją [...] z dnia [...] orzekł w sprawie odmowy przyznania A. W. zasiłku celowego z przeznaczeniem na koszty związane z utrzymaniem rodziny - czynsz i śmieci 426 zł., prąd zaległy 342,06 zł., prąd bieżący 143,06 zł., gaz bieżący 109,72 zł., dojazdy ok. 250 zł., dojazdy po dokumenty do ZUS i niepełnosprawność 150 zł. oraz ksero 50 zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przywołał przepisy prawa oraz szeroko opisał stan faktyczny sprawy. Organ pierwszej instancji odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez stronę potrzeb. Wskazano, że A. W. jest stale objęty pomocą w formie zasiłków okresowych i celowych na zabezpieczenie potrzeb bytowych. Rodzina jest również objęta stałą pomocą w formie zasiłku rodzinnego, dotacji do czynszu, dodatku energetycznego oraz żywnością z programu FEAD. Strona w 2015 r. otrzymała z MOPS pomoc (pomoc społeczną, świadczenia rodzinne, dodatki mieszkaniowe) w łącznej kwocie 11 345,13 zł., co daje średnio 945,42 zł. miesięcznie. Organ pierwszej instancji powołał się również na ograniczone środki budżetowe. Od tej decyzji w ustawowym terminie odwołanie wniosła strona, która wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Strona opisała swoją trudną sytuację, ustosunkowując się do podanych w uzasadnieniu decyzji argumentów organu pierwszej instancji. Strona podała, że opłacenie rachunków było możliwe z powodu wypłacenia odszkodowania. A. W. nie zgadza się z decyzją organu pierwszej instancji, gdyż taki stan rzeczy doprowadzać będzie każdorazowo do identycznej sytuacji, w której definitywna odmowa pomocy opierać się będzie na przedawnieniu potrzeb osób ubiegających się o pomoc. Strona wnosiła o udzielenie pomocy. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium Odwoławcze wskazało, że wnioskiem z dnia 01 października 2015 r. A. W. zwrócił się o pomoc w formie: czynsz i śmieci 426 zł., prąd zaległy 342,06 zł., prąd bieżący 143,06 zł., gaz bieżący 109,72 zł., dojazdy ok. 250 zł., dojazdy po dokumenty do ZUS i niepełnosprawność 150 zł., ksero 50 zł. obuwie 120 zł., żywność zwykła 550 zł., 10. żywność bezglutenowa 350 zł. Strona wyliczyła łączną kwotę rodziny na 2490,84 zł. Decyzją Nr [...] z dnia [...] organ pierwszej instancji odmówił przyznania A. W. zasiłku celowego z przeznaczeniem na czynsz i śmieci, zaległy i bieżący prąd, bieżący gaz, dojazdy i ksero. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium podniosło, że organ pierwszej instancji ustalił, że strona prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem R. Strona jest osobą rozwiedzioną, syna wychowuje na podstawie orzeczenia sądu, a matka dziecka zobowiązana jest do alimentacji w wysokości 200 zł. miesięcznie. Strona jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w PUP w W., jest zobowiązany w oparciu o stosowne postanowienia Sądu Okręgowego w G. płacić 300 zł. miesięcznie tytułem alimentów na synów J. W. i M. H. A. W. wraz z synem R. zajmują jednopokojowe mieszkanie. Obaj z synem chorują na celiakię i wymagają stosowania diety bezglutenowej. Organ pierwszej instancji ustalił, że dochód rodziny we wrześniu 2015 r. wynosił: 1. zasiłek z PUP 256,46 zł., 2. alimenty na syna R. 200 zł., 3. zasiłek rodzinny 106 zł., 4. dodatek mieszkaniowy 287,01 zł., 5. dodatek energetyczny 15,40 zł. - dochód pozyskany podczas manifestacji prowadzonej przed Sądem w Ż. Łącznie dochód wyniósł 1014,87 zł. Kolegium podniosło, że stosownie do postanowień przepisu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wyznacznikami ustalenia wysokości tego zasiłku są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Organ zaakcentował, że podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (zmieniony Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej), zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Kolegium podkreśliło, że organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją odmówił przyznania A. W. wnioskowanej pomocy z następujących powodów: Odmówiono przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat związanych z czynszem i wywozem śmieci, gdyż ustalono, że strona nie ma zaległości w tym zakresie, a więc potrzeba została zaspokojona we własnym zakresie. W odwołaniu strona podała, że opłacenie rachunków było możliwe w późniejszym terminie ze względu na wypłatę odszkodowania "z Sądu za przewlekłość postępowania". Odmówiono przyznania zasiłku celowego na bieżący i zaległy prąd, gdyż A. W. uregulował już płatności za energię elektryczną w łącznej kwocie 464,63 zł., wobec czego potrzeba dotycząca zaległej i bieżącej (za październik 2015 r.) opłaty za prąd (342,06 zł. + 143,06 zł.) została już przez stronę zabezpieczona. Nadto organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie gazu bieżącego, gdyż jak ustalono w PGNiG faktura za gaz za październik 2015 r. jest nieaktualna, ponieważ nastąpiła korekta (z powodu nadpłaty powstałej po rozliczeniu), a zatem również ta potrzeba jest bezzasadna. Odmówiono przyznania zasiłku celowego na dojazdy ok. 250 zł. (spotkania z prawnikami, ośrodek "[...]", [...], celem przygotowania dokumentów do ok. 7 spraw) i dojazdy po dokumenty do ZUS i niepełnosprawność ok. 150 zł. Wskazano, że WPWD "[...]" w W. to miejsce gdzie cała rodzina może uzyskać pomoc i wsparcie, a w swojej ofercie dysponuje również możliwością skorzystania z terapii psychologicznej. Podkreślono, że A. W. był wielokrotnie informowany o możliwości skorzystania z ww. pomocy - terapii dla syna w placówce, co znacznie ograniczyłoby wydatki związane z dojazdami do Ż. Kolegium nadmieniło, że organ pierwszej instancji stwierdził, że strona nie przedstawiła żadnych wezwań do Sądów czy adwokatów ze stawiennictwem obowiązkowym w październiku 2015 r., strona stawiła się w [....] w K. 20 października 2015 r., a tym samym zaspokojenie tej zgłoszonej potrzeby jest bezzasadne. Strona była informowana o innej możliwości pozyskania dokumentacji medycznej z klinik w K., G. i Z. (np. drogą listowną lub elektroniczną). Ponadto potrzeba ta została już rozpatrzona w decyzji nr [...] z dnia [...] a strona dotychczas nie dopełniła żadnych formalności związanych z ubieganiem się o pozyskanie dokumentacji medycznej celem złożenia wniosku o stopień niepełnosprawności. Nadto odmówiono przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów ksero ok. 50 zł., gdyż pomimo tego, że potrzeba jest ważna z punktu widzenia strony, to nie może być ona uznana za niezbędną potrzebę życiową. Kolegium podkreśliło, iż rodzina jest objęta stałą pomocą w formie zasiłku rodzinnego, dotacji do czynszu, dodatku energetycznego oraz żywnością z programu FEAD. Strona w 2015 r. otrzymała z MOPS pomoc (pomoc społeczną, świadczenia rodzinne, dodatki mieszkaniowe) w łącznej kwocie 11 345,13 zł., co daje średnio 945,42 zł. miesięcznie. Wskazano, że pomoc społeczna jest jedynie wsparciem i nie może być pojmowana jako stałe źródło dochodu. Organ pierwszej instancji powołał się także na ograniczone środki finansowe jakimi dysponuje MOPS w W. W opinii Kolegium, organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek strony prawidłowo ocenił jej sytuację materialną, życiową i rodzinną oraz zgłoszone potrzeby życiowe. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zwróciło uwagę stronie, iż winna mieć świadomość tego, że nawet w przypadku ubiegania się o zaspokojenie potrzeby zgodnej z celami pomocy społecznej i spełniania wymogów określonych w tych przepisach, potrzeba ta nie musi być przez Ośrodek pomocy społecznej zaspokojona w części lub całości, ponieważ świadczenie w formie zasiłku celowego, celowego specjalnego jak również celowego zwrotnego nie posiada charakteru publicznego prawa podmiotowego, czyli bezwzględnie należnego, a pomoc społeczna nie jest bezwzględnie zobowiązana do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, a jedynie do tych, które są niezbędne i odpowiadają możliwościom finansowym pomocy społecznej z uwagi na ograniczone środki finansowe na zadania własne. Kolegium nadmieniło, iż zgodnie z założeniami pomocy społecznej wyrażonymi w art. 2, art. 3, art. 4 i art. 7 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Pomoc społeczna nie ma więc z założenia służyć pełnemu zaspokajaniu potrzeb podopiecznych. Zgodnie z wolą ustawodawcy ocena warunków i możliwości udzielania określonego rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy, należy do organu administracji, któremu w tym zakresie pozostawiono określony zakres swobody, który w rozpatrywanej sprawie został zachowany. Trzeba mieć na względzie, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią się ubiegających, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanej i wnioskowanej przez te osoby wysokości. Podkreślić należy, że uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jej przyznania, bądź przyznać go w wysokości jaką uzna za zasadną. Istotnym bowiem w tej sprawie jest fakt, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Zdanie Kolegium, powyższe oznacza, że osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do samodzielnego podejmowania działań zmierzających do przezwyciężenia we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, może zostać jej przyznana pomoc w określonej postaci. Ustawa o pomocy społecznej ustanawia zasadę indywidualizacji i fakultatywności świadczeń z pomocy społecznej. Oznacza to z jednej strony indywidualne rozpoznanie zgłaszanych żądań, z drugiej zaś dostosowywanie rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy. Zasada fakultatywności polega na niemożności domagania się przez osoby i rodziny świadczenia z pomocy społecznej na dowolny cel, w określonym przez wnioskującego rodzaju, formie i rozmiarze. Kolegium zaakcentowało, że strona w miarę możliwości finansowych Ośrodka została objęta niezbędną formą pomocy społecznej, ponadto korzysta ze świadczeń rodzinnych oraz otrzymuje dodatek energetyczny i dodatek mieszkaniowy. Stąd też, stwierdziło, że rodzina korzysta z pomocy społecznej w szerokim zakresie, a niedopuszczającym jest uczynienie sobie z pomocy państwa stałego źródła utrzymania, pomoc społeczna ma mieć charakter jedynie pomocniczy, tj. ma pozwolić rodzinie na przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, objawiającej się w niemożności zapewnienia wszystkim członkom rodziny podstawowych potrzeb bytowych, jednak to rodzina powinna czynić przede wszystkim starania w kierunku poprawy swojej sytuacji życiowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący A.W. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. W uzasadnieniu strona skarżąca wyraziła niezadowolenie z decyzji wydanej przez organ odwoławczy. Strona podała, że Kolegium nie rozpoznało lub wadliwie rozpoznało okoliczności przez nią podniesione (błędy obliczeniowe co implikuje z błędnym wyliczeniem przyznanych pomocy). W opinii błędów poprzedniego postępowania nie poprawiono, tylko wskazanoże strona otrzymała jednorazowe odszkodowanie z Sądu za przewlekłość postępowania. Skarżący nadmienił, iż rodzina dysponuje jedynie ograniczonymi środkami własnymi i nie jest wstanie dokonać wszystkich podstawowych opłat jak prąd, gaz, wyżywienie, gdyż nie otrzymuje pomocy w formie zasiłków okresowych i celowych od października 2015 r. W opinii strony - ustawa przewiduje, że wsparcie rodziny w tym wypadku jest jak najbardziej uzasadnione. Skarżący podkreślił, że wypłacenie odszkodowania nie jest formą stałą, którą można było w dodatku przewidzieć, a należy mieć na uwadze, że od wydania w jego ocenie wadliwej decyzji z MOPS minęło 7 miesięcy "tak więc po co SKO przyznało w poprzedniej decyzji rację stronie, skoro po tak długim czasie nie otrzymywania pomocy i tak doszłoby do jakiejś tragedii?". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym kontekście uznano, że skarga strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach. W dalszej kolejności wskazać należy, że świadczenia dla osób wymagających wsparcia ze strony pomocy społecznej podlegają regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.). Celami pomocy społecznej określonymi w art. 2 i 3 wyżej wskazanej ustawy jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Cele te osiąga się poprzez wyprowadzenie osoby z systemu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 powołanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi z powodu ich ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej choroby. Bez wątpienia te warunki przyznania stronie skarżącej pomocy zostały w sprawie spełnione. Jednakże, choć strona skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji osobistej i materialnej nie można z góry niejako przyjmować, że wszelkie możliwe świadczenia udzielane przez organy pomocy społecznej są jej należne i to w żądanej wysokości. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca wniosła o przyznanie jej zasiłków celowych na czynsz i śmieci 426 zł., prąd zaległy 342,06 zł., prąd bieżący 143,06 zł., gaz bieżący 109,72 zł., dojazdy ok. 250 zł., dojazdy po dokumenty do ZUS i niepełnosprawność 150 zł. oraz ksero 50 zł. Z treści wywiadu środowiskowego wynikało, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem R. Strona jest osobą rozwiedzioną, syna wychowuje na podstawie orzeczenia sądu, a matka dziecka zobowiązana jest do alimentacji w wysokości 200 zł. miesięcznie. Strona jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w PUP w W., jest zobowiązany w oparciu o stosowne postanowienia Sądu Okręgowego w G. płacić 300 zł. miesięcznie tytułem alimentów na synów J. W. i M. H. A. W. wraz z synem R. zajmują jednopokojowe mieszkanie. Obaj z synem chorują na celiakię i wymagają stosowania diety bezglutenowej. Organ ustalił, że dochód rodziny we wrześniu 2015 r. wynosił – łącznie 1014,87 zł. Stosownie do art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 § 2 w/w ustawy). Niewątpliwie w świetle wyżej przywołanego przepisu potrzeba zgłoszona przez stronę skarżącą w niniejszej sprawie częściowo mieści się w katalogu potrzeb zaspokajanych w drodze tego rodzaju świadczenia. Zatem strona skarżąca mogła oczekiwać, że jej potrzeba zostanie zaspokojona. Nie mniej jednak dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji niezbędne będzie przywołanie treści art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wskazane unormowanie znajduje się w przepisach dotyczących zasad ogólnych pomocy społecznej. Zatem unormowanie to posiada charakter uniwersalny i musi być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu każdej sprawy. Zgodnie z nim organ pomocy społecznej zobowiązany jest uwzględniać potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z unormowania tego wynika, że nie każda niezbędna potrzeba zgłoszona przez osobę potrzebującą będzie zaspokojona, albowiem uzależnione to będzie także od posiadanych przez te organy środków na ich zaspokojenie. Nie sposób nie zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie organ rozpatrując wniosek strony skarżącej ustalił, że zaspokojona została część zgłoszonych przez nią potrzeb. Odmówiono przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat związanych z czynszem i wywozem śmieci, gdyż ustalono, że strona nie ma zaległości w tym zakresie, a więc potrzeba została zaspokojona we własnym zakresie. Odmówiono przyznania zasiłku celowego na bieżący i zaległy prąd, gdyż skarżący uregulował już płatności za energię elektryczną w łącznej kwocie 464,63 zł., wobec czego potrzeba dotycząca zaległej i bieżącej (za październik 2015 r.) opłaty za prąd (342,06 zł. + 143,06 zł.) została już przez stronę zabezpieczona. Odmówiono stronie skarżącej przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie gazu bieżącego, gdyż jak ustalono w PGNiG faktura za gaz za październik 2015 r. jest nieaktualna, ponieważ nastąpiła korekta (z powodu nadpłaty powstałej po rozliczeniu), a zatem również ta potrzeba jest zaspokojona. Odmówiono nadto skarżącemu przyznania zasiłku celowego na dojazdy ok. 250 zł. (spotkania z prawnikami, ośrodek "[...]", RODK K., celem przygotowania dokumentów do ok. 7 spraw) i dojazdy po dokumenty do ZUS i niepełnosprawność ok. 150 zł. W tej mierze organ zaznaczył, że WPWD "[...]" w W. to miejsce gdzie cała rodzina może uzyskać pomoc i wsparcie, a w swojej ofercie dysponuje również możliwością skorzystania z terapii psychologicznej, o czym skarżący był wielokrotnie informowany o możliwości skorzystania z tej pomocy - terapii dla syna w placówce, co znacznie ograniczyłoby wydatki związane z dojazdami do Ż. Nie sposób nie zauważyć, że z ustaleń organów wynika, iż stwierdzono, że strona nie przedstawiła żadnych wezwań do Sądów czy adwokatów ze stawiennictwem obowiązkowym w październiku 2015 r.., strona stawiła się w [...] w K. 20 października 2015 r., a tym samym zaspokojenie tej zgłoszonej potrzeby jest oczywiście bezzasadne. Z kolei w sprawie dojazdów po dokumenty do ZUS i niepełnosprawność, strona skarżąca była informowana o innej możliwości pozyskania dokumentacji medycznej z klinik w K., G. i Z. (np. drogą listowną lub elektroniczną). Nota bene – jak wskazuje organ - potrzeba ta została już rozpatrzona w decyzji nr [...] z dnia [...] a strona dotychczas nie dopełniła żadnych formalności związanych z ubieganiem się o pozyskanie dokumentacji medycznej celem złożenia wniosku o stopień niepełnosprawności. Co do przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów ksero ok. 50 zł., organy – w opinii Sądu trafnie - stwierdziły, że potrzeba ta nie może być uznana za niezbędną potrzebę życiowa. W opinii Sądu przytoczona przez organy logiczna i rzeczowa argumentacja zasługuje na akceptację. Godzi się tu zauważyć, że z powołanych wyżej przepisów wynika, iż przyznanie świadczenia z zakresu pomocy społecznej ma charakter uznaniowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że uznanie organu doznaje ograniczeń w świetle brzmienia art. 7 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, organ winien załatwiać sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej przyczyny organ administracji podejmując decyzje w ramach uznania administracyjnego winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie zmierzające do oceny stwierdzonego stanu faktycznego. Taka konstrukcja nie wyklucza możliwości odmowy przyznania świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 25/98, LEX nr 44078), jednakże nakłada na organ obowiązek każdorazowego wskazania przesłanek odmowy udzielenia świadczenia. W ocenie Sądu wsparcie finansowe udzielane stronie skarżącej jest odpowiednie do jej sytuacji i zasadniczo zabezpiecza niezbędne potrzeby bytowe oraz z drugiej strony uwzględnia możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, który – co jest wiedza powszechna - posiada bardzo ograniczone środki finansowe. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 3 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Strona skarżąca, jak już wyżej zaznaczono otrzymała i otrzymuje od organów pomocy społecznej pomoc finansową, która pozwala jej na egzystencję w warunkach odpowiadających godności człowieka, a zatem w opinii Sądu udzielana stronie pomoc jest adekwatna do możliwości finansowych OPS. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcia naruszały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w sposób dostateczny wykazało, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja odmowy przyznania zasiłku nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Stwierdzić także należy, że organy administracji działające na podstawie przepisów prawa materialnego (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 k.p.a., załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych oraz rodzin wielodzietnych żyjących w ubóstwie. Reasumując w rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez stronę skarżącą dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności, które przesądziły, że wnioskowana przez stronę skarżącą pomoc nie została jej przyznana. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać jeszcze należy, że rodzina strony skarżącej w 2015 roku otrzymała z MOPS szeroko rozumianą pomoc społeczną w łącznej kwocie 11 345,13 zł. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło