IV SA/Gl 530/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-02-23

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga – Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z dojazdami do sądów, adwokatów, placówek medycznych oraz na gromadzenie dokumentacji medycznej i utrzymywanie kontaktów z dziećmi jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy pomocy społecznej prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego na koszty dojazdów, gromadzenia dokumentacji medycznej i kontaktów z dziećmi. Stwierdzono, że tego typu wydatki nie stanowią niezbędnej potrzeby bytowej, a pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i przejściowy, nie zastępując samodzielnych działań wnioskodawcy w przezwyciężaniu trudności życiowych. Organy wykazały się zakresem uznania administracyjnego, a decyzje były prawidłowo uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów wyżywienia, dofinansowania czynszu, wydruków, kserokopii, dojazdów do sądów, adwokatów, placówek medycznych oraz na gromadzenie dokumentacji medycznej i kontakty z dziećmi. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku na większość wskazanych potrzeb, argumentując m.in. zaspokojeniem zaległości czynszowych, nieuznaniem wydatków na kserokopie za niezbędne, bezzasadnością kosztów dojazdów do sądów (możliwość zwrotu kosztów przez sąd) oraz możliwością łączenia wyjazdów i korzystania z lokalnych placówek terapeutycznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter zasiłku celowego i subsydiarność pomocy społecznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i wadliwe rozpoznanie jego sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. A. W. (dalej w skrócie: "skarżący") zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego i kilku celowych z przeznaczeniem na pokrycie: wyżywienia w kwocie 550 zł., także bezglutenowego w kwocie 350 zł.; dofinansowania do opłat związanych z czynszem i wywozem śmieci; kosztu wydruków i kserokopii związanych z prowadzeniem korespondencji w sprawach sądowych oraz MOPS; dojazdów do sądów i adwokatów w Ż. i C. oraz do ośrodka A w Ż., celem kontynuacji leczenia dziecka oraz do dzieci, celem regularnych kontaktów rodzeństwa, a także związanych z dojazdami do klinik w K., G. i w Z., celem zgromadzenia dokumentacji medycznej, potrzebnej do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności w kwocie 150 zł. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat związanych z czynszem i wywozem śmieci, na wydruki i kserokopie związane z prowadzeniem korespondencji w sprawach sądowych oraz MOPS, na dojazdy do sądów i adwokatów w Ż. i C., na dojazdy do Ośrodka A w Ż. celem kontynuacji leczenia dziecka, na dojazdy do dzieci celem regularnych kontaktów rodzeństwa, na dojazdy do klinik w K., G. i Z. w kwocie 150 zł., celem zgromadzenia dokumentacji medycznej potrzebnej do uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji opisał stan faktyczny sprawy, odnosząc się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego potrzeb, a także akcentował spełnienie kryterium dochodowego, uprawniającego do przyznania pomocy na jednego członka rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. sierpniu 2015 r. Wskazał, że już wcześniej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchyliło decyzję dotyczącą tego samego wniosku i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W tej sytuacji, powtórnie rozpatrując wniosek uwzględniono wskazania i zalecenia zawarte w przywołanej decyzji kasacyjnej. Organ I instancji wywiódł, iż: - odmówiono przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat związanych z czynszem i wywozem śmieci, gdyż ustalono, że skarżący nie ma już zaległości w tym zakresie, a więc potrzeba została zaspokojona we własnym zakresie; - odmówiono przyznania zasiłku celowego na wydruki i kserokopie związane z prowadzeniem korespondencji w sprawach sądowych oraz MOPS (skarżący przedstawił paragony na kwotę 5,40 zł.), gdyż organ stwierdził, że jest to potrzeba, jednak nie może być uznana za niezbędną potrzebę bytową, na zaspokojenie której są przyznawane zasiłki celowe, ponadto rodzina we wrześniu 2015 r. dysponowała kwotą pozwalającą na zaspokojenie tej potrzeby; - odmówiono również zasiłku celowego na dojazdy do sądów i adwokatów w Ż. i C., dojazdy do ośrodka A w Ż. celem kontynuacji leczenia dziecka, na dojazdy do dzieci celem regularnych kontaktów rodzeństwa, na dojazdy do klinik w K., G., Z. w kwocie 150 zł., celem zgromadzenia dokumentacji medycznej potrzebnej do uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na to, że odbyły się już rozprawy w dniach 15 i 24 września 2015 r. w Sądzie Rejonowym w C. i 24 września 2015 r. w Sądzie Rejonowym w Ż. (na które skarżący przedstawił wezwania do stawiennictwa), potrzeba dotycząca zabezpieczenia kosztów dojazdów jest obecnie bezzasadna, także dojazdy do adwokatów w miesiącu wrześniu 2015 r. są bezzasadne. Dodatkowo, skarżący stara się regularnie co miesiąc o udzielenie pomocy w tym zakresie, chociaż osoba wezwana na rozprawę ma prawo zwrócić się do sądu o zwrot kosztów przejazdów. W toku postępowania skarżący oświadczył, że raz z tygodniu dowozi syna na terapię indywidualną do ośrodka A w Ż.. W tym zakresie organ I instancji wskazał, że B w W., to miejsce gdzie cała rodzina może uzyskać pomoc i wsparcie, bowiem w swojej ofercie dysponuje również możliwością skorzystania z terapii psychologicznej. Podkreślono, że skarżący był wielokrotnie informowany o możliwości skorzystania z pomocy, w formie terapii dla syna w tej placówce, co znacznie ograniczyłoby wydatki związane z dojazdami do Ż.. Odnośnie kompletowania dokumentów z klinik w G., K. i Z. organ stwierdził, że skarżący może o nie wystąpić pisemnie (za pomocą poczty lub drogą e- mailową), co znacznie ograniczy koszty przejazdów w tym celu. Analizując kwestię wnioskowanych dojazdów ustalono, że skarżący porusza się samochodem wyposażonym w instalację gazową, a na dojazdy do Ż. i C. (w celu odwiedzin dzieci) wystarczyłaby kwota 52,80 zł. (132 km x 0,40 zł.), oraz może połączyć wyjazdy do Ż. na terapię z synem z wyjazdami, celem realizowania kontaktów rodzeństwa i ojca z synem J., a także z wyjazdem do sądu i adwokatów. Tak samo, w trakcie pobytu w C. może równolegle załatwiać sprawy w sądzie i odwiedzić syna M.. Natomiast w trakcie podróży G.-Z.-K. może nawiązywać kontakty z sądami, adwokatami i placówkami służby zdrowia. Łączenie załatwiania kilku swoich spraw podczas jednego wyjazdu do danego miasta w istotny sposób przyczyni się do zmniejszenia ponoszonych kosztów, a tym samym wpłynie na poprawę sytuacji socjalno-bytowej skarżącego. Zważywszy na to, iż skarżący w sposób ciągły jest objęty pomocą w formie zasiłków okresowych i celowych na zabezpieczenie potrzeb bytowych dwuosobowej rodziny w postaci: zasiłku rodzinnego, dotacji do czynszu, dodatku energetycznego oraz żywności z programu FEAD, to już w 2015 r. otrzymał pomoc w łącznej kwocie 11 345.13 zł., co daje średnio 945,42 zł. miesięcznie. Dodatkowo organ I instancji sygnalizował posiadanie ograniczonych środków budżetowych i brak możliwości zabezpieczenia wszystkich zgłaszanych przez skarżącego potrzeb, gdyż pomoc społeczna jest jedynie wsparciem i nie może być pojmowana jako stałe źródło dochodu. W ustawowym terminie skarżący złożył odwołanie, w którym wyraził niezadowolenie z treści podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia oraz opisał trudną sytuację życiową. Nadmienił, że do tej pory regulowanie zobowiązań było możliwe z powodu wypłacenia mu odszkodowania. Jednak nadal posiada niezabezpieczone potrzeby finansowe a działanie organu pomocy społecznej doprowadza do jego złego stanu zdrowia, co uniemożliwia mu podjęcie pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Podzieliło ustalenia organu I instancji w zakresie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego, który prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem R. i jest osobą rozwiedzioną, a matka dziecka zobowiązana jest do alimentacji w wysokości 200 zł. miesięcznie. Nadto, jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. i jest zobowiązany, w oparciu o stosowne postanowienia Sądu Okręgowego w G., płacić 300 zł. miesięcznie tytułem alimentów na synów J. W.-A. i M. H.. Obaj z synem chorują na celiakię i wymagają stosowania diety bezglutenowej. Dochód rodziny skarżącego w miesiącu sierpniu 2015 r. wynosił łącznie kwotę 864,87 zł., w tym: zasiłek z PUP 256,46 zł., alimenty na syna R. 200 zł., zasiłek rodzinny 106 zł., dodatek mieszkaniowy 287,01 zł., dodatek energetyczny 15,40 zł. Odnosząc się do regulacji prawnych, organ odwoławczy powołał się na treść art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 930 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "ustawa") wskazując, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wyznacznikami ustalenia wysokości tego zasiłku są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej"; osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"; rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek prawidłowo ocenił sytuację materialną, życiową i rodzinną oraz zgłoszone przez skarżącego potrzeby. Zwrócił uwagę, iż skarżący winien mieć świadomość tego, że nawet w przypadku ubiegania się o zaspokojenie potrzeby zgodnej z celami pomocy społecznej i spełniania wymogów określonych w tych przepisach, potrzeba ta nie musi być przez ośrodek pomocy społecznej zaspokojona w części lub całości, ponieważ świadczenie w formie zasiłku celowego, celowego specjalnego jak również celowego zwrotnego nie posiada charakteru publicznego prawa podmiotowego, czyli bezwzględnie należnego, a pomoc społeczna nie jest zobowiązana do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, a jedynie do tych, które są niezbędne i odpowiadają możliwościom finansowym pomocy społecznej z uwagi na ograniczone środki finansowe na zadania własne. Zgodnie z założeniami pomocy społecznej wyrażonymi w art. 2, art. 3, art. 4 i art. 7 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Pomoc społeczna nie ma więc z założenia służyć pełnemu zaspokajaniu potrzeb podopiecznych. Zgodnie z wolą ustawodawcy ocena warunków i możliwości udzielania określonego rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy, należy do organu administracji, któremu w tym zakresie pozostawiono określony zakres swobody, który w rozpatrywanej sprawie został zachowany. Trzeba mieć na względzie, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią się ubiegających, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanej i wnioskowanej przez te osoby wysokości. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jej przyznania, bądź przyznać go w wysokości jaką uzna za zasadną. Istotnym bowiem w tej sprawie jest fakt, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy mają charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Powyższe oznacza, że osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do samodzielnego podejmowania działań zmierzających do przezwyciężenia we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, może zostać jej przyznana pomoc w określonej postaci. Omawiana ustawa formuje zasadę indywidualizacji i fakultatywności świadczeń z pomocy społecznej. Oznacza to z jednej strony indywidualne rozpoznanie zgłaszanych żądań, z drugiej zaś dostosowywanie rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy. Zasada fakultatywności polega na niemożności domagania się przez osoby i rodziny świadczenia z pomocy społecznej na dowolny cel, w określonym przez wnioskującego rodzaju, formie i rozmiarze. W miarę możliwości finansowych skarżący został objęty niezbędną formą pomocy społecznej, ponadto korzysta ze świadczeń rodzinnych oraz otrzymuje dodatek energetyczny i dodatek mieszkaniowy. A zatem stwierdzić należy, że jego rodzina korzysta z pomocy społecznej w szerokim zakresie, a niedopuszczającym jest uczynienie sobie z pomocy państwa stałego źródła utrzymania, bowiem pomoc społeczna ma mieć charakter jedynie pomocniczy, tj. ma pozwolić rodzinie na przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, objawiającej się w niemożności zapewnienia wszystkim członkom rodziny podstawowych potrzeb bytowych, jednak to sama rodzina powinna czynić przede wszystkim starania w kierunku poprawy swojej sytuacji życiowej. W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji, a także ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że skład orzekający organu II instancji nie rozpoznał, lub wadliwie rozpoznał okoliczności przez niego podniesione w odwołaniu i nie poprawił błędów MOPS-u. Rodzina skarżącego dysponuje jedynie ograniczonymi środkami własnymi i nie może sama dokonać wszystkich podstawowych opłat takich jak prąd, gaz, wyżywienie, a od wydania wadliwej decyzji minęło już 7 miesięcy. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r. o sygn. akt IV SA/Gl 530/16, Sąd, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, ustanowił dla niego z urzędu adwokata (k. 52-53 akt administracyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga w rozpatrywanej sprawie dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Nr [...] z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat związanych z czynszem i wywozem śmieci, na wydruki i kserokopie związane z prowadzeniem korespondencji w sprawach sądowych oraz MOPS, na dojazdy do sądów i adwokatów w Ż. i C., na dojazdy do Ośrodka A w Ż. celem kontynuacji leczenia dziecka, na dojazdy do dzieci celem regularnych kontaktów rodzeństwa, oraz na dojazdy do klinik w K., G. i Z. w kwocie 150 zł., celem zgromadzenia dokumentacji medycznej potrzebnej do uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 930; zwanej dalej jak dotychczas "ustawa"), określającej rodzaje pomocy społecznej ze środków publicznych oraz zasady i tryb jej udzielania. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt c) ustawy świadczeniem z pomocy społecznej jest świadczenia pieniężne w formie zasiłku celowego. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Rozstrzygnięcie oparte o powyższe przepisy wydawane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, tak więc Sąd badał, czy zakres uznania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie został przez organy przekroczony, a także, czy w sposób należyty uzasadniono orzeczenia o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zgłoszone potrzeby. O tym, że decyzja wydana w oparciu o art. 39 ust. 1 i 2 ustawy ma charakter uznaniowy, przesądza użyte w tym przepisie słowo "może" co oznacza, że nawet przy zaistnieniu przesłanek do otrzymania zasiłku celowego nie każda osoba musi go otrzymać, bowiem samo jego przyznanie, jak i wysokość zależą od uznania organu wydającego decyzję. Zgodnie z założeniami pomocy społecznej wyrażonymi w art. 2, art. 3, art. 4 i art. 7 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, a jeżeli nie wykonuje takiego obowiązku, to nie występuje podstawowa przesłanka udzielenia takiej osobie pomocy ze środków publicznych, bowiem jednym z podstawowych celów określonych w omawianej ustawie jest aktywizacja świadczeniobiorców. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, zgodnie z art. 7 k.p.a., załatwienie sprawy, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Doprecyzowaniem tej zasady jest przepis art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z którymi pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, oraz art. 3 ust. 4 ustawy stanowiący, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy mają charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Zatem osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do samodzielnego podejmowania działań zmierzających do przezwyciężenia we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, może zostać jej przyznana pomoc w określonej postaci. W realiach rozpatrywanej sprawy nie sposób uznać za niezbędną i konieczną potrzebą bytową jest zgłoszony przez skarżącego wniosek o dofinansowanie kosztów wydruków i kserokopii związanych z prowadzeniem korespondencji, czy też gromadzenia dokumentacji oraz dojazdów do sądów i adwokatów w Ż. i C., a także utrzymania kontaktów z dziećmi tamże przebywającymi. Podkreślenia wymaga, że pomoc przyznawana na podstawie omawianej ustawy bez względu na jej rodzaj ma charakter jedynie przejściowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących. Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zwróciło uwagę, iż skarżący winien mieć świadomość tego, że nawet w przypadku ubiegania się o zaspokojenie potrzeby zgodnej z celami pomocy społecznej i spełniania wymogów określonych w tych przepisach, potrzeba ta nie musi być przez Ośrodek Pomocy Społecznej w W. zaspokojona w części lub całości, ponieważ świadczenie w formie zasiłku celowego, celowego specjalnego jak również celowego zwrotnego nie posiada charakteru publicznego prawa podmiotowego, czyli bezwzględnie należnego, a pomoc społeczna nie jest zobowiązana do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, a jedynie do tych, które są niezbędne i odpowiadają możliwościom finansowym pomocy społecznej z uwagi na ograniczone środki finansowe na zadania własne. Pomoc społeczna nie ma więc z założenia służyć pełnemu zaspokajaniu potrzeb podopiecznych. Zgodnie z wolą ustawodawcy ocena warunków i możliwości udzielania określonego rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy, należy do organu administracji, któremu w tym zakresie pozostawiono określony zakres swobody, który w rozpatrywanej sprawie został zachowany. W tym miejscu przyjdzie zaznaczyć, że skład orzekający w pełni akceptuje i uznaje za własne argumenty zwarte w trzech wyrokach tut. Sądu z dnia 24 maj 2016r. o sygn. akt IV SA/Gl; 1132, 1115/15 i 1114/15 zapadłych również w sprawie skarżącego. Dodatkowo, analiza akt administracyjnych pozwala uznać, że decyzją z dnia [...] r. skarżącemu w miesiącu wrześniu 2015 r. została udzielona pomoc w postaci zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 589,- zł., zatem w tym zakresie potrzeby jego i rodziny zostały zaspokojone. W niniejszym postępowaniu administracyjnym organy obu instancji zgromadziły wystarczający materiał dowodowy pozwalający na prawidłową merytoryczną ocenę zgłoszonego przez skarżącego wniosku z dnia [...] r. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło