IV SA/Gl 531/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. odmówił stwierdzenia u A. J. choroby zawodowej [...] wywołanego działaniem [...] , wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych , stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294). Orzeczenie to wydano w oparciu o dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenia lekarskie: G. Centrum Medycznego w K.-O. z dnia [...] r. i Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. nr rej [...] . Organ wskazał, iż w sprawie A. J. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/wym. pracował w KWK " [...] " w K. w latach [...] jako [...] i [...], od roku [...] oddelegowany do pracy w [...] (bez narażenia na [...]). Pracując jako [...] był eksponowany na działanie [...] ponad normę higieniczną [...] w ciągu zmiany roboczej. Stąd też Inspektor Sanitarny przyjął więc, że strona pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej [...]. Podkreślono, iż A.J. był badany w Poradni Chorób Zawodowych G. Centrum Medycznego w K. –O. i Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S., gdzie nie rozpoznano choroby zawodowej [...] u w/wym. z powodu wielkości [...]. Odwołanie od decyzji złożył A. J. nie zgadzając się z decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. podnosząc naruszenie prawa materialnego dotyczącego chorób zawodowych, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego w tych sprawach. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w całości w mocy powyższą decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż wobec wyżej naprowadzonych ustaleń przyjął , że odwołujący się pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej [...]. Wskazano, że strona dodatkowo była badana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr rej. [...]), gdzie również nie rozpoznano u A. J. choroby zawodowej [...], gdyż lekarze orzecznicy stwierdzili, że nie każde ujawnione w badaniach [...] obniżenie [...]skutkuje upośledzeniem sprawności [...]. Dlatego tez organ odwoławczy wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej [...]. Decyzję tą zaskarżył do Sądu A. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 06 lutego 2004 r. sygn. akt 3/11 SA/Ka 3412/01 uchylił decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...]. Zdaniem Sądu przesądzono, że w/wym. pracował w [...] ponadnormatywnym i należało wyjaśnić, czy doznał [...], a więc mającego związek z warunkami wykonywanej pracy, dlatego należy zwrócić się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o orzeczenie uzupełniające. W toku dalszego postępowania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uzyskał nowe orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ w S. z dnia [...] r. nr rej. [...], w którym lekarze specjaliści stwierdzili, że stan sprawności [...] mieści się w granicach normy człowieka zdrowego ([...]). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. biorąc pod uwagę treść wspomnianego wyroku i zawarte w jego uzasadnieniu zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oraz treść orzeczenia lekarskiego IMP w S. z [...] r., w którym nie rozpoznano choroby zawodowej [...] u A. J. -uznał zgodnie z orzeczeniem IMP w S., że w niniejszej sprawie brak jest podstaw medyczno-orzeczniczych do stwierdzenia choroby zawodowej [...] u A. J. i dlatego wydał decyzję z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję PIS w K. z dnia [...] r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej [...] u A. J. Ta decyzja również została zaskarżona przez A. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 12 września 2006 r. sygn. akt IV SA/GL 673/06 uchylił zaskarżoną decyzję PWIS w K. z dnia [...] r. wskazując na potrzebę objaśnienia, co należy rozumieć przez określenie "sprawność [...] w granicach normy zdrowego człowieka" i jaka jest ta "norma zdrowego człowieka". Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65 poz. 294) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w całości w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby ujętej -zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ następnie szeroko opisał dotychczas poczynione ustalenia. Nadto wskazał, iż w związku z ostatnim wyrokiem Sądu Administracyjnego uzyskał opinię IMP i ZŚ w S. z dnia [...] r. nr [...], w której lekarze w podsumowaniu stwierdzili, iż w badaniach wykonanych w [...] r. u [...] -letniego A. J. stwierdzono niewielkiego [...] ([...]) w zakresie wysokich [...], który mieści się w granicach normy w danej grupie wiekowej. Biegli wskazali , iż rozpoznany u strony [...] nie powstał na skutek uszkodzenia komórek [...]. Zatem w narządzie [...] nie zaobserwowano skutków charakterystycznych dla biologicznego działania [...] i dlatego nie znaleziono podstaw do rozpoznania [...] spowodowanego działaniem [...] - patologii wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych rozp. R.M. z dnia 18 listopada 1983 r.. Organ wskazał, iż w związku z powyższą opinią lekarzy IMP i ZŚ w S. oraz w oparciu o piśmiennictwo medyczne z zakresu medycyny pracy ("Kliniczna Patologia Zawodowa" prof. Kazimierza Marka z roku 1982- str. [...]), gdzie w tabeli [...] wg L. przedstawiono fizjologiczne [...] związane z wiekiem -m.in. w przedziale [...] lat ( wiek strony) ubytki w wyniku starzenia się organizmu wynoszą od [...] - orzekł jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący A. J. zakwestionował decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., uważając że organ odwoławczy nie zauważył w postępowaniu, że diagnozujące jego stan [...] placówki medyczne rozpoznały [...], który powinno się uznać za pochodzenia zawodowego jeżeli wykazano, że uszkodzenie [...] zostało spowodowane [...] w miejscu pracy -powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Z materiałów dochodzenia epidemiologicznego wynika, że w okresie zatrudnienia [...] w latach [...] do [...] skarżący narażony był w miejscu pracy na działanie [...], albowiem w jego środowisku pracy równoważny [...], a zatem trafnie przyjęto, iż pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...]. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami są również Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Podczas badań wykonanych w [...] r. jednostki diagnostyczne rozpoznały u skarżącego [...], Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. o [...], zaś Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. [...]. W kolejnym orzeczeniu z dnia [...] r. Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. rozpoznała u skarżącego [...], stwierdzając, iż stan sprawności [...] mieści się w granicach normy człowieka zdrowego. W dodatkowej opinii z dnia [...] r. biegli z Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wskazali, iż stwierdzony u skarżącego [...], w szczególności akcentując, iż [...]. Innymi słowy biegli wskazali, że specyficzną cechą [...] spowodowanego działaniem [...] jest uszkodzenie [...], a takiego uszkodzenia nie stwierdzono u strony skarżącej. Skoro tak to należało uznać, iż w [...] skarżącego nie zaobserwowano skutków charakterystycznych dla biologicznego [...] i dlatego nie znaleziono podstaw do rozpoznania [...] spowodowanego [...] - patologii wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.. Godzi się przy tym podkreślić, iż biegli wprost wskazali w swojej ostatniej opinii, iż obserwowane zmiany w [...] skarżącego należy przyczynowo wiązać z fizjologicznym starzeniem się [...], a także skutkami rozpoznanego u skarżącego [...] lub zmian w obrębie [...]. Rację ma skarżący, iż z prawnego punktu widzenia pojęcie "choroby zawodowej" nie jest związane z rozmiarem doznanego uszczerbku na zdrowiu, oznacza natomiast kwalifikację prawną choroby biologicznej i można o niej mówić w odniesieniu do chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych, w wypadku stwierdzenia, że zachorowanie ma swą przyczynę w warunkach wykonywania pracy. W tej sytuacji, skoro u skarżącego stwierdzono [...], który nie powstał na skutek działania [...], to pomimo tego, iż stwierdzono ponadnormatywne [...] na stanowiskach pracy, którą wykonywał, to ten [...], nie może być zakwalifikowany jako choroba zawodowa. Istotnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 czerwca 2000 r. , sygn. akt III RN 202/99 (Wokanda 2000/9/33) wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów prawnych (§ 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w związku z pkt 15 załącznika do tego rozporządzenia - "Wykazu chorób zawodowych") brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej [...] jedynie ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia, jeżeli wykazano, że uszkodzenie to zostało spowodowane na skutek [...] w miejscu pracy. W tej mierze wskazać należy skarżącemu, iż taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie, skoro w rozpatrywanym przypadku biegli ustalili, iż uszkodzenie [...] nie zostało spowodowane [...] w miejscu pracy (rozpoznany [...] nie powstał na skutek uszkodzenia [...] - jak to ma miejsce w uszkodzeniu [...] spowodowanego działaniem [...]), a zatem brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...]. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że bezspornie skarżący wiele lat pracował w warunkach narażenia na działanie [...], ani wreszcie odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).