IV SA/Gl 531/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia, rozłożenia na raty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; W treści skargi z dnia 11 maja 2016 r. B.A. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz "ustanowienia pomocy prawnej z urzędu" powołując się na trudną sytuację materialną wynikającą z niskich dochodów. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 4 lipca 2016 r. strona nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy precyzując, iż domaga się ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Strona wywiodła, iż opiekuje się chorym ojcem, a nadto wychowuje małoletniego syna. Zamieszkuje przy tym w lokalu komunalnym i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Miesięczny dochód rodziny skarżącej zadeklarowany został w kwocie 3.306,61 zł, na którą składa się emerytura jej ojca, w kwocie 1.708,83 zł, renta rodzinna syna, w wysokości 768,45 zł oraz pobierane przez nią: zasiłek rodzinny (309,33 zł) i specjalny zasiłek opiekuńczy (520 zł). Strona dodała, że miesięcznie przeznacza na czynsz około 700 zł, na opłaty za media 640 zł, zaś na leki 200 zł. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w sprawie odmowy umorzenia i rozłożenia na raty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 20 czerwca 2016 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, iż po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jakkolwiek przy tym dochód netto jej gospodarstwa domowego wynosi 3.306,61 zł, to jednak w skład tej rodziny wchodzi jej schorowany, niepełnosprawny, niezdolny do samodzielnej egzystencji ojciec oraz małoletni syn, zaś obciążające ich koszty utrzymania nie pozwalają na dokonanie oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru. Podejmując niniejsze rozstrzygnięcie uwzględniono dokumenty dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy, a w szczególności orzeczenie o niepełnosprawności ojca skarżącej (karta nr 6 akt pierwszoinstancyjnych), analizę przychodów i kosztów jej gospodarstwa domowego przeprowadzoną w uzasadnieniu decyzji wydanej w sprawie przez organ pierwszej instancji (karta nr 125-127 tych akt), a także oświadczenie strony o kosztach utrzymania (karty nr 114-115 akt pierwszoinstancyjnych), gdzie między innymi wskazała, iż na wyżywienie, środki czystości i higieny osobistej przeznacza miesięcznie 1.200 zł. Równocześnie brak jest okoliczności, które mogłyby wskazywać, aby sytuacja materialna i życiowa skarżącej miała ulec w międzyczasie istotnej poprawie. Mając na względzie powyższe uznano, iż wnioskodawczyni wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że uiszczenie należności, jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem fachowego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym przekracza jej możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.