IV SA/Gl 532/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Rektora Akademii [...] w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie spraw studentów uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją Wydziałowej Komisji Stypendialnej Akademii [...] w K. z dnia [...]r. nie przyznano E. M. stypendium za wyniki w nauce. Zainteresowana E. M. złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii [...] w K., podnosząc w nim, iż uzyskała średnią ocen za ostatni rok nauki w wysokości 4,92, co upoważnia do ubiegania się o powyższe stypendium. Wskazała jednak, że wobec mylnej informacji, iż stypendium takie Jej nie przysługuje, wniosek o jego przyznanie złożyła po wyznaczonym terminie do składania dokumentów o jego przyznanie, dopiero wtedy, gdy dotarła do niej wiadomość, że takie stypendium Jej także przysługuje. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Akademii [...] w K. oddaliła odwołanie Zainteresowanej. W jej uzasadnieniu wskazała, że po przeanalizowaniu zgłoszonych argumentów nie znalazła podstaw do zmiany decyzji pierwszej instancji. W ocenie organu nie stanowią one przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego stypendium, mają charakter subiektywny i wskazują na brak właściwego zainteresowania zasadami przyznawania stypendiów za wyniki w nauce oraz terminem składania wniosku o jego przyznanie. Komisja stwierdzając, że decyzja Wydziałowej Komisji Stypendialnej jest słuszna, nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania i zmiany decyzji pierwszej instancji. Nie godząc się z powyższą decyzją E. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, dając wyraz swemu niezadowoleniu i wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśniła, że roku [...]/[...] ukończyła studia licencjackie, uzyskując średnią ocen – 4,92. We [...] r. rozpoczynając studia uzupełniające na Wydziale [...] Akademii [...] w K. otrzymała informator dla studentów I roku zawierający także regulamin przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, z którego wynikało, że stypendium za wyniki w nauce przysługują po zaliczeniu pierwszego roku uzupełniających studiów magisterskich. Potwierdzenie tej zasady uzyskała także w dziekanacie [...] Ośrodka Naukowo- Dydaktycznego tej uczelni. Dlatego też, pomimo uzyskania na trzecim roku studiów licencjackich średniej ocen w wysokości 4,92 nie składała wniosku o stypendium naukowe, pozostając w przekonaniu, że jej ono nie przysługuje. Po upływie paru tygodni, kiedy dowiedziała się o zmianie ustawy o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którą stypendium takie przysługiwało od pierwszego roku studiów, złożyła wniosek o przyznanie jej takiego stypendium. Podnosząc, że nie złożyła wniosku o stypendium w terminie nie z powodu braku zainteresowania tematem, lecz w związku z mylną informacją oraz mylącym zapisem w starym regulaminie świadczeń, wskazała, że jej skarga jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prorektor Akademii [...] w K. wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wyjaśnił, że w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o stypendium, zgodnie z obowiązującą ustawą o szkolnictwie wyższym o stypendium za wyniki w nauce mogli się ubiegać także studenci pierwszego roku studiów drugiego stopnia. Skarżącą spełniając warunki do ubiegania się o powyższe świadczenie nie dochowała terminu przewidzianego do zgłoszenia wniosku o stypendium. Zawarte w skardze zarzuty uzyskania błędnej informacji w powyższej sprawie nie zostały udokumentowane i potwierdzone. Dodatkowo wskazał, że studentka powziąwszy wiadomość o przysługującym jej uprawnieniu, nie złożyła skutecznego wniosku o świadczenie, nie wniosła także o przywrócenie terminu w trybie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane w złożonej skardze. Pełnomocnik organu, potwierdzając fakt, iż chwili rozpoczęcia roku akademickiego dla studentów rozpoczynających studia drugiego stopnia w Akademii [...] dostępna była stara wersja regulaminu, która nie przewidywała stypendium za wyniki w nauce w pierwszym roku studiów drugiego stopnia, wskazał, iż nowy regulamin przewidujący powyższe świadczenie wprowadzony został zarządzeniem Rektora z dnia [...]r. z mocą obowiązującą od [...]r. W związku z tym faktem, uczelnia rozpoznała pozytywnie wszystkie wnioski studentów złożone do dnia [...]r., natomiast inne, złożone już po upływie tego terminu uznała jako spóźnione. Rozpatrując niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi są zasadne. Przedmiotem sprawy jest uprawnienie skarżącej, jako studentki Akademii [...] w K., do stypendium za wyniki w nauce. Poza sporem pozostaje fakt, iż pod rządami starej ustawy o szkolnictwie wyższym ( z 12 września 1990 r.) i wydanego na jej podstawie regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń materialnych pomocy materialnej dla studentów Akademii [...] w K. stypendium za wyniki w nauce nie przysługiwało studentom pierwszego roku studiów drugiego stopnia. Bezsporny pozostaje w sprawie także fakt, iż dopiero nowa ustawa o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 r. w art. 181 wprowadziła zasadę, według której o stypendium za wyniki w nauce mogli się ubiegać także studenci pierwszego roku studiów drugiego stopnia. Podobna regulacja zawarta została w nowym regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii [...] im [...] w K., wprowadzonego zarządzeniem Rektora nr [...] z dnia [...]r. Stypendium za wyniki w nauce lub sporcie przewidziane zostały w § [...] tego regulaminu. Generalna zasada stanowi, że uprawnienie do stypendium za wyniki w nauce przysługuje w przypadku zaliczenia roku studiów i złożenia indeksu w dziekanacie do dnia 30 września danego roku oraz uzyskania średniej ocen wymaganych na danym roku, nie niższej niż średnia graniczna ocen, określona w § [...] ust. [...] pkt [...] czyli 4,0. W ustępie [...] tego przepisu przewidziano uprawnienie do tego stypendium dla studentów pierwszego roku studiów drugiego stopnia. Zgodnie z tym zapisem studenci ci mogą ubiegać się o stypendium w nauce w ciągu roku od ukończenia studiów pierwszego stopnia, jeżeli uzyskali za ostatni rok studiów średnią graniczną ocen i ukończyli studia pierwszego stopnia do 30 września roku, w którym składają wniosek. Przepis ten w dalszej części przewiduje złożenie wniosku o takie świadczenie w terminie do dnia 15 października w Zespole Studenckich Świadczeń Socjalnych, lub w przypadku rozpoczęcia studiów w semestrze letnim do dnia 15 kwietnia. Na uwagę zasługuje fakt, iż powyższe przepisy wprowadzone zostały w trakcie trwania roku akademickiego zarządzeniem Rektora Uczelni Nr [...] z dnia [...] r. W § [...] tego zarządzenia wskazano, że traci moc obowiązującą poprzednio obowiązujący Regulamin...wprowadzony zarządzeniem nr [...] z dnia [...]r. a w § [...] wskazano, że zarządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem podpisania z mocą od 1 października [...]r. W konsekwencji przytoczonych faktów przyjdzie zauważyć, że nowy regulamin ogłoszony został prawidłowo dopiero w dniu [...]r., przewidując jednak, że obowiązywać będzie od 1 października [...]r. Przewiduje zatem swoiste obowiązywanie prawa wstecz, co sprzeczne jest z powszechnie przyjętą zasadą lex retro non agit. Nieposzanowanie tej zasady prowadzi do naruszenia zasady pewności prawa i burzą zaufanie do trwałości i pewności prawa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, należy podkreślić, że wprowadzenie w zarządzeniu z dnia [...]r. obowiązywania przewidzianych w nim zasad od dnia 1 października [...]r., spowodowało niemożność zachowania przewidzianych w tym regulaminie terminów ubiegania się oświadczenia. Omawiany regulamin wprowadził nowe świadczenia, które w poprzednim regulaminie były zdefiniowane w odmienny sposób. Trudno zatem w takiej sytuacji z tego faktu przenosić konsekwencje na osoby, które nawet działając w sposób najbardziej staranny, terminom tam wskazanym sprostać nie mogły. Niezrozumiałe bowiem dla składu orzekającego jest powoływanie się na jakieś nowe terminy – wskazywana przez pełnomocnika organu data graniczna przyjmowania wniosków o stypendium do dnia 17 listopada [...]r., bez wyraźnej podstawy prawnej i łączenie z nim korzystnego rozstrzygnięcia. Jak wynika bowiem ze stanowiska pełnomocnika organu, co zostało przyznane na rozprawie, pomimo nie zachowania terminu przewidzianego w § 13 ust. 3 zdanie czwarte, czyli nie złożenia wniosku o świadczenie do 15 października, dla osób, które złożyły przedmiotowy wniosek do 17 listopada, rozstrzygnięcie było pozytywne, natomiast w przypadku złożenia wniosku, tak jak w przypadku skarżącej po tym terminie - w lutym [...] r. – rozstrzygnięcie zapadło negatywne. Rozwiązanie takie byłoby zrozumiałe, gdyby zarządzenie z dnia [...]r., wprowadzające Regulamin.., przewidywało przepisy przejściowe, szczególne – terminy dla studentów ubiegających się o świadczenia według nowego Regulaminu. Wobec jednak braku takich zapisów, takie zróżnicowanie studentów jest nieuzasadnione i sprzeczne z zasadą równego traktowania stron. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.