IV SA/Gl 533/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-12-16

Skład orzekający: Zofia Borowicz, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kalaga – Gajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne (zasiłek dla bezrobotnych), jest zobowiązana do jego zwrotu, nawet jeśli jej sytuacja materialna jest trudna, a organ rentowy nie dokonał potrącenia należności?
Ratio decidendi
Osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest zobowiązana do jego zwrotu na podstawie decyzji organu zatrudnienia, nawet jeśli organ rentowy nie dokonał potrącenia. Sytuacja materialna lub zdrowotna strony skarżącej nie stanowi samoistnej podstawy do podważenia trafności wydanych decyzji.
Stan faktyczny
Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy zobowiązał M.K. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ od określonej daty nie spełniał warunków do jego otrzymywania z uwagi na nabycie prawa do innego świadczenia. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. M.K. wniósł skargę do WSA, podnosząc trudną sytuację materialną i koszty leczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Protokolant: st. sekret. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 6 ust. 6 lit. c w związku z art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 514 z późn. zmianami) Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S. zobowiązał M.K. do zwrotu zasiłku dla bezrobotnych w kwocie brutto [...] – zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, iż w dniu [...]r. M.K. zarejestrował się Powiatowym Urzędzie Pracy w S. Z tym dniem, decyzją Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...]r., nr [...], został uznany za osobę bezrobotną i od dnia [...]r. przyznano mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych, w wysokości brutto [...]- zł. miesięcznie. Z kolei decyzją z dnia [...]r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w S. wznowił M.K. z dniem [...]r. wypłatę [...] z tytułu [...] na okres do dnia [...]r. Nadto, pismem z dnia [...]r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w S. poinformował Powiatowy Urząd Pracy w S., iż nie będzie mógł z [...] M.K., w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zrealizować potrącenia kwoty [...]- zł., jako nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych i przekazać jej na konto Funduszu Pracy tego Urzędu. Organ pierwszoinstancyjny uznał wówczas, iż od dnia [...]r. strona nie spełniała warunków do bycia osobą bezrobotną i nie mogła mieć przyznanego prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem była uprawniona do [...]. Z tego powodu pobrany przez stronę, a nie zwrócony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w S. zasiłek dla bezrobotnych w kwocie brutto [...]– zł. jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wyraziła niezadowolenie z jej treści i poinformowała, że jest osobą [...] ponoszącą koszty leczenia oraz płacącą [...] w kwocie [...],- zł. miesięcznie. Tym samym, mimo pobierania co miesiąc [...] w wysokości brutto [...]- zł. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie ma możliwości zwrotu, określonej w decyzji, kwoty nienależnie pobranego świadczenia. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i ust. 7 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z ustaleń zawartych w uzasadnieniu tej decyzji wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w S. dokonał zwrotu nienależnie pobranego świadczenia na łączną kwotę [...]- zł., ale nie przekazał pozostałej do zwrotu kwoty w wysokości brutto [...]- zł. Strona natomiast w oparciu o art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest zobowiązana do zwrotu pozostałej kwoty nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji przez organ I instancji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący uznał decyzję organu odwoławczego za krzywdzącą i niezgodną z zasadami współżycia społecznego, jak również z art. 32 § 1 i 2, art. 33 § 1 i 2, art. 67 § 1 i 2, art. 69 Konstytucji RP oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom określonym zarówno w przepisach prawa materialnego, jak i procesowego. Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zatem do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawą p.p.s.a.") sąd ten, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że decyzje organów administracyjnych obu instancji nie naruszyły przepisów prawa obowiązujących w dacie ich wydania. Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 514 z późn. zmianami, zwana dalej ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu) w art. 2 określa wymogi, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o status osoby bezrobotnej. Jednocześnie z ust. 1 pkt 2 lit. c tego artykułu wynika, iż statusu bezrobotnego nie może zachować osoba, która nabyła prawo do [...] z tytułu [...]. W pierwszej zatem kolejności Sąd musi odnieść się do treści art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stanowi on, iż osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne (tj. zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendia, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenia pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, renty inwalidzkiej lub renty rodzinnej, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 29 ustawy z o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), obowiązana jest do jego zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Sformułowanie "nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 29" oznacza, że organ [...] nie dokonał pomniejszenia wypłaconego świadczenia i to niezależnie z jakich powodów, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia powstaje wówczas na podstawie decyzji wydanej przez organ zatrudnienia, która stanowi samoistną podstawę tego obowiązku, bez konieczności wzruszenia poprzedniej decyzji przyznających prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Z dokumentacji sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący z dniem [...]r. nabył prawo do [...] z tytułu [...], a Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w S., w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nie przekazał na konto Funduszu Pracy Powiatowego Urzędu Pracy w S. pozostałej do zwrotu kwoty nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w wysokości brutto [...]- zł. Zatem podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi powołany przepisy art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a jego interpretacja dokonana przez organy administracyjne orzekające w sprawie jest prawidłowa. Starosta może jednak, odrębną decyzją administracyjną, w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty lub umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia. Zaznaczyć należy, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy żadnego znaczenia nie ma sytuacja zdrowotna, czy też materialna skarżącego, która nie stanowi samoistnej podstawy do podważenia trafności wydanych w niej decyzji. Z powyższych względów zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło